ھينري فورڊ
هينري فورڊ (Henry Ford) هڪ مشهور آمريڪي صنعتڪار ۽ بزنس مئگنيٽ هو. هو "فورڊ موٽر ڪمپني" جو باني هو ۽ کيس آمريڪي وچولي طبقي لاءِ سستيون گاڏيون تيار ڪرڻ جو پيشرو سمجهيو ويندو آهي. هن جيڪو صنعتي نظام متعارف ڪرايو، ان کي فورڊزم (Fordism) جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو.
شروعاتي زندگي ۽ ڪيريئر
[سنواريو]فورڊ مشي گن جي هڪ فارم هائوس ۾ پيدا ٿيو. 16 سالن جي عمر ۾ هن گهر ڇڏيو ۽ ڪم جي ڳولا ۾ ڊيٽرائٽ هليو ويو. 1880ع واري ڏهاڪي ۾ هن انجڻين جي مرمت ۽ بناوٽ جو ڪم شروع ڪيو. 1903ع ۾، ڪاروبار ۾ ڪجهه شروعاتي ناڪامين کان پوءِ، هن فورڊ موٽر ڪمپني جو بنياد وڌو.
صنعتي انقلاب ۽ ماڊل T
[سنواريو]1908ع ۾ ماڊل T گاڏي جي اچڻ سان ٽرانسپورٽ ۽ آمريڪي صنعت ۾ انقلاب اچي ويو. فورڊ اسيمبلي لائن (Assembly Line) جي ذريعي گاڏين جي تياريءَ جي قيمت کي گهٽايو، جنهن سان گاڏيون عام ماڻهوءَ جي پهچ ۾ آيون.
- هو دنيا جي امير ترين ماڻهن مان هڪ بڻجي ويو.
- هن هفتي ۾ پنج ڏينهن ڪم (Five-day work-week) جو تصور متعارف ڪرايو.
- هن سڄي دنيا ۾ گاڏين جي ڊيلرشپ لاءِ "فرينچائز سسٽم" پڻ قائم ڪيو.
سياسي نظريا ۽ تڪرار
[سنواريو]هينري فورڊ پهرين عالمي جنگ دوران امن پسند (Pacifist) طور سڃاتو ويندو هو، پر پوءِ هن جي ڪمپني هٿيارن جي وڏي سپلائر بڻجي وئي. 1920ع واري ڏهاڪي ۾ هن پنهنجي اخبار ۽ ڪتاب "دي انٽرنيشنل جيو" ذريعي يهودي دشمني (Antisemitism) جي پرچار ڪئي، جنهن تي مٿس سخت تنقيد ڪئي وئي. هن ٻي عالمي جنگ ۾ آمريڪا جي شموليت جي به مخالفت ڪئي هئي.
وفات ۽ ورثو
[سنواريو]1945ع ۾ هن ڪمپنيءَ جو ڪنٽرول پنهنجي پوٽي هينري فورڊ ٻئين (Henry Ford II) جي حوالي ڪيو. 1947ع ۾ سندس وفات وقت، هن پنهنجي دولت جو وڏو حصو "فورڊ فائونڊيشن" کي وصيت ڪيو.