ھرنان ڪورتيس
هيرنان ڪورتيز (انگريزي: Hernán Cortés؛ لڳ ڀڳ 1485 – 2 ڊسمبر 1547) اسپين جو هڪ مشهور ڪانڪيسٽاڊور، فوجي ڪمانڊر، دريافتڪار، ڪپتان جنرل ۽ ليکڪ هو، جنهن اهڙي مهم جي اڳواڻي ڪئي جنهن سبب ازتڪ سلطنت جو زوال آيو ۽ هاڻوڪي ميڪسيڪو جو وڏو حصو 16هين صدي جي شروعات ۾ ڪاسٽيل جي بادشاهت جي حڪمراني هيٺ اچي ويو.[1] ڪورتيز انهن اسپيني دريافتڪارن ۽ ڪانڪيسٽاڊورن جي نسل سان تعلق رکندو هو جن آمريڪا ۾ اسپيني نوآبادياتي دور جي شروعات ڪئي.[2]
ابتدائي زندگي
[سنواريو]هيرنان ڪورتيز اسپين جي شهر ميڊيلين ۾ هڪ ننڍي اشرافي خاندان ۾ پيدا ٿيو.[3] هن نئين دنيا ۾ مهم ۽ دولت حاصل ڪرڻ لاءِ سفر ڪرڻ جو فيصلو ڪيو. هو پهرين هسپانيولا ويو ۽ پوءِ ڪيوبا پهتو، جتي کيس encomienda ملي، جيڪا ڪجهه ماڻهن جي محنت تي حق حاصل ڪرڻ جي نوآبادياتي نظام جو حصو هئي.[4]
هو ڪجهه وقت لاءِ ڪيوبا ۾ قائم ٿيل اسپيني شهر جو الڪالدي (مجسٽريٽ) پڻ رهيو.[5]
ميڪسيڪو ڏانهن مهم
[سنواريو]1519 ۾ ڪورتيز کي براعظم ڏانهن ٽئين مهم جو ڪپتان چونڊيو ويو، جنهن کي هن جزوي طور پاڻ فنڊ ڪيو.[6] ڪيوبا جي گورنر ڊيگو ويلاثڪيز ڊي ڪويلار سان اختلاف سبب آخري لمحي ۾ مهم واپس سڏائڻ جو حڪم ڏنو ويو، پر ڪورتيز ان حڪم کي نظرانداز ڪيو.[7]
براعظم تي پهچڻ بعد، ڪورتيز ڪجهه مقامي قبيلن سان اتحاد ڪري ٻين خلاف حڪمت عملي اختيار ڪئي. هن هڪ مقامي عورت ڊونا مارينا کي ترجمان طور استعمال ڪيو، جنهن بعد ۾ سندس پهريون پٽ ڄڻيو.[8]
جڏهن ڪيوبا جي گورنر کيس گرفتار ڪرڻ لاءِ نمائندا موڪليا، ته ڪورتيز انهن سان جنگ ڪئي ۽ کين شڪست ڏئي اضافي فوجي مدد حاصل ڪئي.[9] هن پنهنجي ڪاميابين بابت سڌو بادشاهه ڪاسٽيل ڏانهن خط لکيا ته جيئن کيس بغاوت بدران ڪامياب مهم جوئي ڪندڙ طور تسليم ڪيو وڃي.[10]
ازتڪ سلطنت جو زوال
[سنواريو]ازتڪ سلطنت کي شڪست ڏيڻ بعد، ڪورتيز کي مارڪيس ڊيل ويل ڊي اوآخاڪا (Marqués del Valle de Oaxaca) جو لقب ڏنو ويو، جڏهن ته وائسراءِ جو وڌيڪ اعزازي عهدو اعليٰ اشرافي انتونيو ڊي مينڊوزا کي ڏنو ويو.[11]
آخري زندگي ۽ موت
[سنواريو]1541 ۾ ڪورتيز واپس اسپين ويو، جتي ڇهن سالن بعد 1547 ۾ قدرتي سببن ڪري سندس وفات ٿي.[12]
حوالا
[سنواريو]- ↑ Encyclopaedia Britannica – Hernán Cortés.
- ↑ Spanish Colonization History sources.
- ↑ Spanish biographical archives.
- ↑ Colonial Latin America historical records.
- ↑ Spanish colonial administration history.
- ↑ Letters of Cortés – Historical documents.
- ↑ Colonial Spanish governance records.
- ↑ Mesoamerican conquest studies.
- ↑ Spanish conquest chronicles.
- ↑ Cartas de relación – Historical letters.
- ↑ Colonial Mexico historical studies.
- ↑ Spanish historical biographies.