ھرنائي شهر
هرنائي
هرنای (پشتو) ہرنائی (اردو) | |
|---|---|
| Zawara (interior of the earth) | |
  هرنائي  هرنائي | |
| جاگرافي بيهڪ: 30°6′0″N 67°56′16″E / 30.10000°N 67.93778°E | |
| ملڪ |  پاڪستان
|
| صوبو | بلوچستان |
| ضلعو | ھرنائي ضلعو |
ھرنائي (پشتو: هرنای؛ اردو: ہرنائی) پاڪستان جي بلوچستان صوبي جو هڪ شهر آهي، جيڪو هرنائي ضلعي جو انتظامي هيڊ ڪوارٽر طور ڪم ڪري ٿو. سال 2007ع تائين، هي شهر ضلعي سبي ضلعي ۾ هو.[1] اهو بلوچستان صوبي جي اتر اوڀر ۾ واقع آهي. هي شهر زيارت، لورالائي ۽ صوبائي گاديءَ جو هنڌ ڪوئيٽا سان گھريل آهي.
آبادي گهڻو ڪري پشتون آهي جنهن کان پوءِ بلوچ آهن. شهر ۾ ترين، مشواني ۽ ڪاڪڙ جهڙن پختون قبيلن جي اڪثريت ۽ مري ۽ بلوچن جي اقليت آباد آهي.[2] شهر ۾ ڳالهائي ويندڙ ٻولي ترينو آهي، جيڪا پشتو جو هڪ منفرد ۽ قديم لهجو آهي.[3]
تاريخ
[سنواريو]هرنائي جو پراڻو نالو زوارا آهي، جن جو مقامي ترينو ٻولي ۾ معنيٰ "ڌرتيءَ جو اندروني حصو" آهي. ڪجهه ماڻهو اڃا تائين هرنائي کي زوارا چوندا آهن. هرنائي نالو هڪ بااثر هندو شخصيت، هرنام داس، جيڪو هرنائي ضلعي جي گاديءَ واري هنڌ، هرنائي شهر جو باني سمجهيو ويندو هو، جي حوالي سان آهي.
هي شهر لورالائي، زيارت، سبي، مستونگ ۽ ڪوئيٽا جي ويجهو آهي. هرنائي هر طرف کان شاندار ٽڪرين سان گھريل آهي. گهيريل ٽڪرين جي قطارن جا "خلافت" ۽ "زرغون" شاندار نالا آهن. لوئي سر نيڪان (زرغون ڳڙهه) 3,578 ميٽر جي بلندي سان پاڪستان جي ڏکڻ اولهه ۾ بلوچستان صوبي جي بلند ترين جبل جي چوٽي آهي، جيڪا پڻ هرنائي ضلعي ۾ واقع آهي.
هرنائي جي آبادي لڳ ڀڳ 1,00,000 آهي. هرنائي جي آبادي جي اڪثريت ترين آهي ۽ اهي گهڻو ڪري ترينو ٻولي، جيڪا پشتو جو هڪ منفرد لهجو آهي، ڳالهائين ٿا، جن کي ڪجهه ٻولي جا ماهر ان جي پنهنجي ٻولي طور درجه بندي ڪرڻ لاءِ ڪافي مناسب سمجهن ٿا. لسانيات جي ماهر پروڊز اوڪٽر سکجيروو (Prods Oktor Skjaervo) جي مطابق:
"پشتو علائقو ادبي دور کان اڳ ٻن لهجي گروپن ۾ ورهايل هو، جيڪو اڄ هڪ طرف جديد پشتو جي سڀني لهجن ۽ ٻئي طرف ترينو ۽ ٻين ڏکڻ اوڀر لهجن ۾ قديم آثارن جي نمائندگي ڪري ٿو."
سال 2007ع تائين، هرنائي سبي ضلعي جو هڪ تعلقو هو، آگسٽ 2007ع ۾ بلوچستان حڪومت سبي ضلعي کي ورهائي ۽ هرنائي، شاهرگ ۽ خوست تعلقن تي مشتمل ھرنائي جي نالي سان نئون ضلعو ٺاهڻ جو اعلان ڪيو. [4]
جاگرافي
[سنواريو]ھرنائي شهر جبلن جي قطارن، جهڙوڪ زرغون جبل ۽ خلافت جبل، سان گھريل آهي.[5]
موسم
[سنواريو]علائقي جو گهٽ ۾ گهٽ ۽ وڌ ۾ وڌ سياري جو گرمي پد -2˚C کان 20˚C تائين آهي. علائقي ۾ اونهارو انتهائي هوندو آهي ۽ گهٽ ۾ گهٽ ۽ وڌ ۾ وڌ گرمي پد 20˚C کان 48˚C تائين هوندو آهي. هرنائي ۾ مون سون ۾ برسات جو موسم زرخيز هوندو آهي. عام طور تي، سياري ۾ هرنائي ۾ موسم خوشگوار هوندو آهي. هرنائي گهمڻ لاءِ بهترين مهينا فيبروري کان اپريل تائين آهن.[5]
حوالا
[سنواريو]- ↑ "Harnai District Development Profile 2011", Government of Balochistan website, اصل کان 26 October 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 18 April 2023۔
- ↑ "Harnai District Development Profile 2011", Government of Balochistan website, اصل کان 26 October 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 18 April 2023۔
- ↑ "Harnai District Development Profile 2011", Government of Balochistan website, اصل کان 26 October 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 18 April 2023۔
- ↑ Harnai is new district of Balochistan Dawn (newspaper), Published 31 August 2007, Retrieved 18 April 2023
- 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedBG