ڳيچي

*ڳيچي / ڪنڌ (Neck)*
ڳيچي / ڪنڌ (Neck)
	انساني ڳيچي (مرد)
	انساني ڳيچي (عورت)
تفصيل
سڃاڻپ ڪندڙ
لاطيني ٻولي	cervix; collum
ائناٽامي جا محاورا	A01.1.00.012
ائناٽامي جو بنيادي ماڊل	7155
	ائناٽامي جا محاورا [وڪيڊيٽا ۾ ترميميو]

ڳيچي يا ڪنڌ (Neck) ڪيترن ئي پٺيءَ جي هڏي وارن جانورن جي جسم جو اهو حصو آهي جيڪو سسي (Head) کي ڌڙ سان ڳنڍي ٿو. هي سسيءَ جو وزن کڻي ٿو ۽ انهن اعصابن (Nerves) جي حفاظت ڪري ٿو جيڪي دماغ ۽ جسم جي باقي حصن جي وچ ۾ حسي ۽ حرڪتي معلومات منتقل ڪن ٿا. ان کان علاوه، ڳيچي تمام لچڪدار هوندي آهي، جيڪا سسيءَ کي سڀني طرفن ۾ گهمڻ جي اجازت ڏئي ٿي. انساني ڳيچي کي اناتومي جي لحاظ کان چئن حصن يا خانن ۾ ورهايو ويو آهي: ورٽيبرل (Vertebral)، وسرل (Visceral) ۽ ٻه ويسڪيولر (Vascular) خانا.^[1] انهن حصن ۾ ڳيچيءَ جا مھرا (Cervical vertebrae)، حرام مغز جو حصو، ساهه کڻڻ ۽ هاضمي جي سرشتي جا مٿيان حصا، اينڊوڪرين غدود، رڳون ۽ شريانون موجود هونديون آهن. ڳيچيءَ جون مشڪون (Muscles) انهن خانن کان الڳ هونديون آهن.^[2]

اناتومي ۾ ڳيچي کي لاطيني ٻوليءَ ۾ cervix يا collum پڻ چيو ويندو آهي. جڏهن ته عام طور تي cervix جو لفظ ٻچيدانيءَ جي منهن (uterine cervix) لاءِ به استعمال ٿيندو آهي.^[3]

بناوت

خانا (Compartments)

ڳيچيءَ جي بناوت کي چار خانن ۾ ورهايو ويو آهي:^[1]^[4]

ورٽيبرل خانو: هن ۾ ڳيچيءَ جا مھرا (Cervical vertebrae) ۽ انهن جي وچ ۾ موجود نرم هڏيون (Intervertebral discs) هونديون آهن. مھرن جي قطار ئي ڳيچيءَ جي شڪل جو تعين ڪري ٿي.^[5]

[attachment_0](attachment)

وسرل خانو: هن ۾ ساهه جي نالي (Trachea)، نڙگهٽ (Larynx)، ڦڦڙن جي نالي (Pharynx) ۽ ٿائرائيڊ غدود شامل آهن.
ويسڪيولر خانو: هي جوڙي جي صورت ۾ هوندو آهي، جنهن ۾ ويگس نرو (Vagus nerve)، ڪارٽڊ شريان (Common carotid artery) ۽ اندروني جيوگولر رڳ (Internal jugular vein) موجود هونديون آهن.

ڳيچي ۾ لمفي نوڊس (cervical lymph nodes) پڻ هوندا آهن جيڪي رت جي نلين جي چوڌاري هوندا آهن.^[6]

مشڪون ۽ ٽڪنڊا

ڳيچيءَ جون مشڪون کوپڙي، هائيوڊ هڏي، هسليءَ جي هڏيءَ (clavicle) ۽ سيني جي هڏيءَ (sternum) سان جڙيل هونديون آهن. اهي مشڪون ڳيچيءَ جا ٻه مکيه ٽڪنڊا (Anterior and posterior triangles) ٺاهينديون آهن.^[1]^[7] [attachment_1](attachment)

اعصابي ۽ رت جي فراهمي

ڳيچيءَ جي اڳئين حصي کي حسي لهرون سي2-سي4 (C2-C4) اسپائنل اعصابن مان ملن ٿيون. ڳيچي ۽ سسيءَ کي رت جي فراهمي گهڻو ڪري ڪارٽڊ (Carotid) ۽ ورٽيبرل شريانن ذريعي ٿئي ٿي.

ظاهري اناتومي

ڳيچيءَ ۾ موجود "ايڊمز ايپل" (Adam's apple) جو منظر.

نڙگهٽ (Larynx) جي ٿائرائيڊ ڪارٽيليج ڳيچيءَ جي وچ ۾ هڪ ابهار ٺاهي ٿي جنهن کي ايڊمز ايپل (Adam's apple) چيو ويندو آهي، جيڪو مردن ۾ وڌيڪ واضح هوندو آهي.^[8]

سور (Pain)

اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڳيچيءَ جو سور

ڳيچيءَ جي خرابي سور جو هڪ عام سبب آهي. ڳيچيءَ جي سور جا عام سبب هي آهن:^[9]

مشڪن ۾ ڇڪ (Whiplash) يا نرم بافتن جي چوٽ.
مھرن جي ڊسڪ جو نڪرڻ (Herniated disc).
هڏين جو مٺجڻ (Osteoarthritis).

جانورن ۾

ڳيچي شروعاتي چار پيرن وارن جانورن (tetrapod) جي فوسلز ۾ به ملي ٿي. زرافي جي ڳيچي سڀ کان مشهور آهي. مڇين ۾ ڳيچي نه هوندي آهي.

پڻ ڏسو

حوالا

1 2 3 Drake, Richard L.; Vogl, Wayne; Mitchell, Adam W. M.; Gray, Henry (15 November 2015). Gray's Anatomy for Students (3rd ڇاپو). Philadelphia. ISBN 978-0-7020-5131-9. OCLC 881508489.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)
↑ Standring, Susan (2016). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice (41st ڇاپو). Philadelphia. ISBN 978-0-7020-5230-9. OCLC 920806541.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)
↑ Whitmore, Ian (1999). "Terminologia Anatomica: New terminology for the new anatomist" (en ۾). The Anatomical Record 257 (2): 50–53. doi:10.1002/(sici)1097-0185(19990415)257:2<50::aid-ar4>3.0.co;2-w. ISSN 1097-0185. PMID 10321431.
↑ "Neck anatomy". Kenhub (انگريزي ۾). 2019-09-26 تي حاصل ڪيل.
↑ Galis, Frietson (1999). "Why do almost all mammals have seven cervical vertebrae? Developmental constraints, Hox genes and Cancer". Journal of Experimental Zoology 285 (1): 19–26. doi:10.1002/(SICI)1097-010X(19990415)285:1<19::AID-JEZ3>3.0.CO;2-Z. PMID 10327647. Bibcode: 1999JEZ...285...19G. http://wwworm.biology.uh.edu/evodevo/lecture11/galis99.pdf.
↑ Moore, Keith L.; Dalley, Arthur F.; Agur, A. M. R. (2013-02-13). Clinically Oriented Anatomy (7th ڇاپو). Philadelphia. ISBN 978-1-4511-1945-9. OCLC 813301028.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)
↑ Kikuta, Shogo; Iwanaga, Joe; Kusukawa, Jingo; Tubbs, R. Shane (30 June 2019). "Triangles of the neck: a review with clinical/surgical applications". Anatomy & Cell Biology 52 (2): 120–127. doi:10.5115/acb.2019.52.2.120. ISSN 2093-3665. PMID 31338227.
↑ "Adam's apple: What it is, what it does, and removal". Medical News Today (انگريزي ۾). 10 January 2019. 2019-09-26 تي حاصل ڪيل.
↑ Genebra, Caio Vitor Dos Santos; Maciel, Nicoly Machado; Bento, Thiago Paulo Frascareli; Simeão, Sandra Fiorelli Almeida Penteado; Vitta, Alberto De (2017). "Prevalence and factors associated with neck pain: a population-based study". Brazilian Journal of Physical Therapy 21 (4): 274–280. doi:10.1016/j.bjpt.2017.05.005. ISSN 1413-3555. PMID 28602744.

[:0-1] 1 2 3 Drake, Richard L.; Vogl, Wayne; Mitchell, Adam W. M.; Gray, Henry (15 November 2015). Gray's Anatomy for Students (3rd ڇاپو). Philadelphia. ISBN 978-0-7020-5131-9. OCLC 881508489.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)

[:1-2] Standring, Susan (2016). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice (41st ڇاپو). Philadelphia. ISBN 978-0-7020-5230-9. OCLC 920806541.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)

[3] Whitmore, Ian (1999). "Terminologia Anatomica: New terminology for the new anatomist" (en ۾). The Anatomical Record 257 (2): 50–53. doi:10.1002/(sici)1097-0185(19990415)257:2<50::aid-ar4>3.0.co;2-w. ISSN 1097-0185. PMID 10321431.

[4] "Neck anatomy". Kenhub (انگريزي ۾). 2019-09-26 تي حاصل ڪيل.

[5] Galis, Frietson (1999). "Why do almost all mammals have seven cervical vertebrae? Developmental constraints, Hox genes and Cancer". Journal of Experimental Zoology 285 (1): 19–26. doi:10.1002/(SICI)1097-010X(19990415)285:1<19::AID-JEZ3>3.0.CO;2-Z. PMID 10327647. Bibcode: 1999JEZ...285...19G. http://wwworm.biology.uh.edu/evodevo/lecture11/galis99.pdf.

[:2-6] Moore, Keith L.; Dalley, Arthur F.; Agur, A. M. R. (2013-02-13). Clinically Oriented Anatomy (7th ڇاپو). Philadelphia. ISBN 978-1-4511-1945-9. OCLC 813301028.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)

[7] Kikuta, Shogo; Iwanaga, Joe; Kusukawa, Jingo; Tubbs, R. Shane (30 June 2019). "Triangles of the neck: a review with clinical/surgical applications". Anatomy & Cell Biology 52 (2): 120–127. doi:10.5115/acb.2019.52.2.120. ISSN 2093-3665. PMID 31338227.

[8] "Adam's apple: What it is, what it does, and removal". Medical News Today (انگريزي ۾). 10 January 2019. 2019-09-26 تي حاصل ڪيل.

[9] Genebra, Caio Vitor Dos Santos; Maciel, Nicoly Machado; Bento, Thiago Paulo Frascareli; Simeão, Sandra Fiorelli Almeida Penteado; Vitta, Alberto De (2017). "Prevalence and factors associated with neck pain: a population-based study". Brazilian Journal of Physical Therapy 21 (4): 274–280. doi:10.1016/j.bjpt.2017.05.005. ISSN 1413-3555. PMID 28602744.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]