ڳاڙھي حجري جو خواب
 ناول جو هڪ منظر، زو بائوزوان (1810–1873) جي تصوير نگاري | |
| ليکڪ | ڪائو زيڪوئن (Cao Xueqin) |
|---|---|
| اصل عنوان | 紅樓夢 |
| ملڪ | چين |
| ٻولي | چيني ٻولي |
| صنف | خانداني داستان، انسائيڪلوپيڊڪ ناول،[1][2] فلسفيانه ناول[3] |
| ڇپائي تاريخ |
|
| انگريزي ڇاپو | 1868, 1892; 1973–1980 (پهريون مڪمل انگريزي ترجمو) |
| ڊيوي ڊيسمل | 895.1348 |
ڳاڙھي حجري جو خواب (Dream of the Red Chamber) يا دي اسٽوري آف دي اسٽون (The Story of the Stone) 18هين صديءَ جو هڪ چيني ناول آهي، جنهن جو ليکڪ ڪائو زيڪوئن (Cao Xueqin) آهي. هي ناول چيني ادب جي چار عظيم ڪلاسيڪل ناولن مان هڪ سمجهيو وڃي ٿو. هي ناول پنهنجي نفسياتي گهرائي ۽ هائي چنگ (High Qing) دور جي چين جي عالمي نقطه نظر، جماليات، طرز زندگي، ۽ سماجي لاڳاپن جي مشاهدي جي ڪري مشهور آهي.[4]
ناول جي پيچيده ڪهاڻي هڪ اهڙي خاندان جي عروج ۽ زوال کي بيان ڪري ٿي جيڪو ڪائو جي پنهنجي خاندان وانگر هو، ۽ ان جي ذريعي ان وقت جي شاهي خاندان جي زوال جي عڪاسي ڪري ٿي. ليکڪ ان دور ۾ پيءُ جي اختيار ۽ خاندان تي ان جي اثر کي ظاهر ڪيو آهي، پر هي ناول انهن عورتن جي ياد ۾ لکيو ويو هو جن کي هو پنهنجي جوانيءَ ۾ ڄاڻندو هو: دوست، مائٽ ۽ نوڪر. هڪ گهري سطح تي، ليکڪ مذهبي ۽ فلسفيانه سوالن جو جائزو وٺي ٿو.[5]
ڪائو هن ناول کي 1740ع واري ڏهاڪي ۾ لکڻ شروع ڪيو ۽ پنهنجي وفات (1763ع يا 1764ع) تائين ان تي ڪم ڪندو رهيو. هن جي اڻپوري قلمي نسخي جون ڪاپيون "اسٽوري آف اي اسٽون" جي عنوان سان گردش ۾ هيون. هن جي وفات کان اٽڪل ٽي ڏهاڪا پوءِ، گائو اي (Gao E) ۽ چينگ وييوان (Cheng Weiyuan) هن کي 1791ع کان 1792ع تائين ترتيب ڏئي "ڊريم آف دي ريڊ چيمبر" جي نالي سان ڇپرايو، جنهن ۾ هنن 40 نوان باب پڻ شامل ڪيا.[6] هن ناول جي مطالعي لاءِ وقف ڪيل شعبي کي ريڊالاجي (Redology) چيو ويندو آهي.
ٻولي
[سنواريو]هي ناول ڪلاسيڪل چيني (wenyan) جي بجاءِ لکيل عوامي چيني (baihua) ۾ لکيو ويو آهي. ناول جا مڪالما بيجنگ جي مقامي لهجي (Beijing Mandarin) ۾ آهن، جيڪو اڳتي هلي جديد چيني ٻوليءَ جو بنياد بڻيو. 20هين صديءَ جي شروعات ۾، ٻوليءَ جي ماهرن هن متن کي چيني ٻوليءَ جي معياري لفظن جي چونڊ لاءِ استعمال ڪيو.[7]
تاريخ
[سنواريو]متن جي تاريخ
[سنواريو]ناول جي متن جي تاريخ ڪافي پيچيده آهي. ڪائو پنهنجي خاندان جي زوال کانپوءِ جڏهن هي ناول لکيو، ته ان جا پهريان 80 باب قلمي نسخن جي صورت ۾ دوستن ۾ مشهور ٿيا.[8] ڪجهه ماهرن جو خيال آهي ته ڪائو آخري باب پاڻ ئي تباهه ڪري ڇڏيا هئا يا وري اهي گم ٿي ويا.[9]
"روج" نسخا (Rouge versions)
[سنواريو]
1791ع تائين، هي ناول هٿ سان لکيل قلمي نسخن جي صورت ۾ موجود هو. انهن نسخن کي "روج ورجنز" (zhī běn) چيو ويندو آهي، جن ۾ ڪجهه گمنام ماهرن جا تبصرا پڻ شامل آهن. سڀ کان مشهور تبصرو ڪندڙ زييان زائي (Zhiyanzhai) آهي، جنهن ناول جي اندروني بناوت بابت گهڻي معلومات فراهم ڪئي.
چينگ-گائو نسخا
[سنواريو]1791ع ۾، گائو اي ۽ چينگ وييوان ناول جو پهريون ڇپيل ايڊيشن منظر عام تي آندو. هنن 80 بابن واري نسخي کي 120 بابن تائين پهچايو. اڄ تائين محققن جي وچ ۾ اها بحث جاري آهي ته ڇا آخري 40 باب ڪائو جا لکيل هئا يا گائو اي پاڻ لکيا هئا.[10]
ڪهاڻي جو خلاصو
[سنواريو]
ناول جي شروعات هڪ خيالي ڪهاڻي (frame story) سان ٿئي ٿي، جنهن ۾ هڪ حساس پٿر (Stone)، جيڪو ديوي نوا (Nüwa) آسمان جي مرمت وقت ڇڏي ڏنو هو، انساني دنيا جا مزا ڏسڻ چاهي ٿو. هڪ درويش ۽ هڪ ٻڌ ڀکشو ان کي انساني روپ ۾ دنيا ۾ آڻين ٿا، جتي هو جيا بائويو (Jia Baoyu) جي نالي سان جنم وٺي ٿو.
ناول ۾ جيا (Jia) نالي هڪ امير ۽ معزز خاندان جي ٻن شاخن (Rongguo House ۽ Ningguo House) جي عروج ۽ زوال جو تفصيل سان ذڪر ٿيل آهي. ڪهاڻي جو مرڪزي نقطو هڪ عاشقانه مثلث (love triangle) آهي، جنهن ۾ جيا بائويو، سندس بيمار پر شاعراڻي مزاج واري سؤٽ لن ڊائيو (Lin Daiyu) ۽ هڪ ٻي سياڻي سؤٽ زي بائوچائي (Xue Baochai) شامل آهن. خاندان جي زوال جي پسمنظر ۾ انهن جي محبت، دوستي ۽ قسمت جي ڪهاڻي بيان ڪئي وئي آهي.
ڪردار
[سنواريو]
هن ناول ۾ ڪردارن جي هڪ وڏي تعداد موجود آهي: تقريبن 40 اهم ڪردار ۽ 400 کان وڌيڪ ثانوي ڪردار.[11] هي ناول خاص ڪري پنهنجي عورت ڪردارن جي پيچيده ۽ زنده تصوير ڪشي جي ڪري سڃاتو وڃي ٿو. مشهور چيني اديب لو زيون (Lu Xun) جي مطابق، هن ناول روايتي چيني افسانوي ادب جي هر پراڻي ٽيڪنڪ کي ٽوڙي ڇڏيو ۽ اهڙا ڪردار پيش ڪيا جيڪي مڪمل طور تي انسان لڳن ٿا.[12]
حوالا
[سنواريو]- ↑ Plaks, Andrew H. (1976). Archetype and Allegory in the Dream of the Red Chamber. Princeton University Press. p. 3. ISBN 0691062935. "The study takes its starting point in a consideration of the sense of encyclopedic fullness that emerges upon a reading of the Ch'ing novel Dream of the Red Chamber."
- ↑ Meng, Ji; Oakes, Michael; Li, Defeng et al., eds (2016). Corpus Methodologies Explained: An Empirical Approach to Translation Studies. Taylor & Francis. p. 130. ISBN 9781317438649. "To translate such an encyclopedic novel ..."
- ↑ Gray, Ronald R. (2022). Reading Dream of the Red Chamber: A Companion to Cao Xueqin's Masterpiece. McFarland. p. 41. ISBN 9781476645827. "In addition to being a great work of fiction, Dream of the Red Chamber is also a philosophical novel."
- ↑ "About the Novel: Introduction". Cliffsnotes.com. Retrieved 2017-11-02.
- ↑ Jonathan Spence, The Search for Modern China (New York: Norton, 1990), 106–110.
- ↑ David Hawkes, "Introduction", The Story of the Stone Volume I (Penguin Books, 1973), pp. 15–19.
- ↑ "Vale: David Hawkes, Liu Ts'un-yan, Alaistair Morrison". China Heritage Quarterly of the Australian National University.
- ↑ Script error: The function "harvard_core" does not exist.
- ↑ Script error: The function "harvard_core" does not exist.
- ↑ Irene Eber, "Riddles in the Dream of the Red Chamber," in Galit Hasan-Rokem, and David Dean Shulman, eds. Untying the Knot : On Riddles and Other Enigmatic Modes (New York: Oxford University Press, 1996), p. 237.
- ↑ Yang, Weizhen; Guo, Rongguang (1986). "Introduction". 山东文艺出版社. ISBN 7-5329-0078-9.
- ↑ Chen (2005), pp. 1–2.