گڏيل ڪٽنب

هڪ گڏيل ڪٽنب (extended family) مان مراد اهو خاندان آهي جيڪو والدين ۽ انهن جي ٻارن جي نيوڪليئر خاندان (nuclear family) کان وڌيڪ وسيع هجي ۽ ان ۾ مائٽ، چاچا، ماسيون، ڏاڏا، ڏاڏيون، پڦيون، سوٽ، ماسات ۽ ٻيا مٽ مائٽ شامل هجن، جيڪي يا تک ويجهو رهندا هجن يا هڪ ئي گهر ۾ گڏ رهندا هجن. ان جي خاص قسمن ۾ اسٽيم فيملي (stem family) ۽ جوائنٽ فيملي (joint family) شامل آهن.

بيان

ڪجهه حالتن ۾، گڏيل خاندان قريبي خاندان جي ميمبر سان گڏ يا ان جي جاءِ تي رهڻ لاءِ اچي ويندو آهي. انهن خاندانن ۾، هڪ ئي گهر يا ويجهي علائقي ۾، قريبي خاندان کان علاوه ٻيا مٽ مائٽ به شامل هوندا آهن.^[1] مثال طور، هڪ پيرسن والد يا والده جيڪا وڏي عمر جي ڪري پنهنجي ٻارن سان گڏ رهڻ لاءِ اچي وڃي. جديد مغربي ثقافتن ۾، جتي قريبي خاندان جو تصور غالب آهي، هي اصطلاح عام طور تي ڏاڏن، چاچن، پڦين ۽ سوٽن لاءِ استعمال ٿئي ٿو، چاهي اهي گڏ رهندا هجن يا نه.^[2]

"اسٽيم فيملي" گڏيل خاندان جي هڪ قسم آهي جتي والدين پنهنجي هڪ ٻار ۽ ان جي گهر واريءَ/مڙس سان گڏ رهندا آهن، جڏهن ته ٻيا ٻار گهر ڇڏي ويندا آهن. هيءَ روايت اڪثر جاپان، ڪوريا، رومانيا ۽ ٿائيلينڊ ۾ ملي ٿي.^[3]

سماجيات

اڪثر اهو سمجهيو ويندو آهي ته گڏيل خانداني گروهه جيڪي هڪ ئي گهر ۾ رهن ٿا، انهن کي خاص فائدا حاصل هوندا آهن، جهڙوڪ تحفظ جو وڌيڪ احساس ۽ بحران جي وقت وسيلن تائين پهچ. اڪيلي والد يا والده (single-parent) وارن گهرن لاءِ گڏيل خاندان جو هجڻ خرچن جو بار گهٽائڻ ۾ مددگار ثابت ٿئي ٿو.^[4] هڪ اندازي موجب، اٽڪل 49 ملين آمريڪي (ڪل آبادي جو 16.1%) اهڙن گهرن ۾ رهن ٿا جن ۾ ٽي يا وڌيڪ نسلون گڏ رهن ٿيون. مغربي يورپ ۾ به صورتحال ساڳي آهي.^[5]

سڄي دنيا ۾

ڪيترن ئي ثقافتن ۾، جهڙوڪ ايشيائي، وچ اوڀر، آفريقي، قديم آمريڪي ۽ لاطيني آمريڪي ماڻهن ۾، گڏيل خاندان ئي بنيادي خانداني يونٽ آهي.^[6]

هندستاني ننڍوکنڊ

تاريخي طور تي، ڏکڻ ايشيا ۾ ڪيترن ئي نسلن کان "جوائنٽ فيملي سسٽم" (گڏيل خانداني نظام) يا "اڻ ورهايل خاندان" جي روايت موجود آهي. ان نظام ۾ ڪيتريون ئي نسلون هڪ ئي گهر ۾ رهن ٿيون. خاندان جو سربراهه عام طور تي سڀ کان وڏو مرد هوندو آهي (patriarch)، جيڪو اقتصادي ۽ سماجي معاملن جا فيصلا ڪري ٿو.^[7]

آمريڪا ۾ تازا رجحان

پيو ريسرچ سينٽر جي 2010ع جي هڪ مطالعي موجب، تقريبن 50 ملين آمريڪي (هر ڇهن مان هڪ) اهڙن گهرن ۾ رهن ٿا جتي گهٽ ۾ گهٽ ٻه يا اڪثر ٽي نسلون گڏ رهن ٿيون. آمريڪي مردم شماري بيورو موجب، 2009ع ۾ 2.7 ملين ڏاڏا ڏاڏيون پنهنجي پوٽن پوٽين جي پرورش ڪري رهيا هئا.^[8]

ميڪسيڪو

ميڪسيڪو جو سماج ٽن نسلن تي مشتمل يونٽن سان جڙيل هوندو آهي، جنهن ۾ ڏاڏا ڏاڏيون، ٻار ۽ پوٽا پوٽيون شامل هوندا آهن. ڪڏهن ڪڏهن هڪ شخص جو خانداني گروهه 70 ماڻهن تي مشتمل هوندو آهي.^[9]

معاشي پس منظر

نسلي ۽ لساني اقليتن ۾ معاشي محرومين جي ڪري گڏيل خاندانن جو رجحان وڌيڪ هوندو آهي. انگ اکر ظاهر ڪن ٿا ته اڇي چمڙي وارن جي ڀيٽ ۾ ڪارا (Blacks) ۽ لاطيني (Latinos) ماڻهو گڏيل خاندانن ۾ وڌيڪ رهن ٿا، ڇاڪاڻ ته انهن وٽ نيوڪليئر فيملي کي برقرار رکڻ لاءِ گهربل معاشي وسيلا گهٽ هوندا آهن. تنهنڪري، گڏيل خاندان معاشي مشڪلاتن جي دور ۾ بقا جي هڪ حڪمت عملي (survival strategy) طور ڪم ڪري ٿو.^[10]

حوالا

↑ Webster's New World Dictionary, p. 231 (2013)
↑ Andersen, Margaret L and Taylor, Howard Francis (2007). The extended family may live together for many reasons, such as to help raise children, support for an ill relative, or help with financial problems. Sociology: Understanding a diverse society. p. 396 ISBN 0-495-00742-0.
↑ David I. Kertzer; Thomas Earl Fricke (15 July 1997). Anthropological Demography: Toward a New Synthesis. University of Chicago Press. pp. 62–. ISBN 978-0-226-43195-6. https://books.google.com/books?id=NTk-o1tn6CwC&pg=PA62.
↑ Browne, Ken (2011). Introduction to Sociology. p. 107 ISBN 0-7456-5008-2.
↑ "The Return of the Multi-Generational Family Household". pewsocialtrends.org. 2010-03-18. August 8, 2014 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Text "Pew Research Center's Social & Demographic Trends Project" ignored (مدد)
↑ Pritchard, Colin Pritchard (2006). Mental Health Social Work: Evidence-Based Practice. Routledge. p. 111. ISBN 9781134365449. https://archive.org/details/practisingmental00prit. "... in cultures with stronger 'extended family traditions', such as Asian and Catholic countries..."
↑ Henry Orenstein and Michael Micklin (1966). "The Hindu Joint Family: The Norms and the Numbers". Pacific Affairs 39 (3/4): 314–325. doi:10.2307/2754275. "Autumn, 1966".
↑ Lee, Youjung; Blitz, Lisa V. (2016). "We're GRAND: A qualitative design and development pilot project addressing the needs and strengths of grandparents raising grandchildren". Child & Family Social Work 21 (4): 381–390. doi:10.1111/cfs.12153.
↑ The Family on the Threshold of the 21st Century: Trends and Implications By Solly Dreman
↑ Gerstel, N (2011). "Rethinking Families and Community: The Color, Class, and Centrality of Extended Kin Ties". Sociological Forum 26 (1): 1–20. doi:10.1111/j.1573-7861.2010.01222.x.

[1] Webster's New World Dictionary, p. 231 (2013)

[2] Andersen, Margaret L and Taylor, Howard Francis (2007). The extended family may live together for many reasons, such as to help raise children, support for an ill relative, or help with financial problems. Sociology: Understanding a diverse society. p. 396 ISBN 0-495-00742-0.

[KertzerFricke1997-3] David I. Kertzer; Thomas Earl Fricke (15 July 1997). Anthropological Demography: Toward a New Synthesis. University of Chicago Press. pp. 62–. ISBN 978-0-226-43195-6. https://books.google.com/books?id=NTk-o1tn6CwC&pg=PA62.

[Browne,_Ken_2011_p._107-4] Browne, Ken (2011). Introduction to Sociology. p. 107 ISBN 0-7456-5008-2.

[pewsocialtrends-5] "The Return of the Multi-Generational Family Household". pewsocialtrends.org. 2010-03-18. August 8, 2014 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Text "Pew Research Center's Social & Demographic Trends Project" ignored (مدد)

[Pritchard_2006_https://archive.org/details/practisingmental00prit/page/n125_111-6] Pritchard, Colin Pritchard (2006). Mental Health Social Work: Evidence-Based Practice. Routledge. p. 111. ISBN 9781134365449. https://archive.org/details/practisingmental00prit. "... in cultures with stronger 'extended family traditions', such as Asian and Catholic countries..."

[7] Henry Orenstein and Michael Micklin (1966). "The Hindu Joint Family: The Norms and the Numbers". Pacific Affairs 39 (3/4): 314–325. doi:10.2307/2754275. "Autumn, 1966".

[8] Lee, Youjung; Blitz, Lisa V. (2016). "We're GRAND: A qualitative design and development pilot project addressing the needs and strengths of grandparents raising grandchildren". Child & Family Social Work 21 (4): 381–390. doi:10.1111/cfs.12153.

[9] The Family on the Threshold of the 21st Century: Trends and Implications By Solly Dreman

[10] Gerstel, N (2011). "Rethinking Families and Community: The Color, Class, and Centrality of Extended Kin Ties". Sociological Forum 26 (1): 1–20. doi:10.1111/j.1573-7861.2010.01222.x.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]