گينجيءَ جي ڪھاڻي
| فائل:Genji emaki.jpg 12هين صديءَ جي هڪ هٿ اکري نسخي مان ورتل تصوير. | |
| ليکڪ | موراساڪي شڪيبو |
|---|---|
| اصل عنوان | 源氏物語 (Genji Monogatari) |
| ملڪ | جاپان |
| ٻولي | قديم جاپاني (Heian period Japanese) |
| صنف | ناول |
| ڇپيو | لڳ ڀڳ 11هين صديءَ جي شروعات |
دي ٽيل آف گينجي (The Tale of Genji) جاپاني ادب جو هڪ ڪلاسيڪي شاهڪار آهي. چيو وڃي ٿو ته هي ڪتاب 11هين صديءَ جي شروعات ۾، هيان دور (Heian period) جي عروج دوران هڪ نالي واري عورت، شاعره، ۽ درباري خاتون موراساڪي شڪيبو لکيو هو. هن کي اڪثر دنيا جو پهريون ناول تسليم ڪيو ويندو آهي، ۽ گڏوگڏ ڪنهن عورت پاران لکيل اهو پهريون ڪتاب آهي جنهن عالمي سطح تي مڃتا ماڻي. جاپان ۾ هن ڪتاب جي حيثيت اهڙي آهي جهڙي برطانيه ۾ شيڪسپيئر جي آهي.
انداز ۽ ٻولي
[سنواريو]هي ڪتاب هيان دور جي اعليٰ درٻارين جي طرز زندگيءَ جي عڪاسي ڪري ٿو. هي اڪثر ڪري جاپاني فونيٽڪ اسڪرپٽ (هيراگانا) ۾ لکيو ويو آهي، جيڪو ان وقت عورتن جي لکڻين سان منسوب هو. ان دور ۾ معتبر ادب لاءِ چيني اکر (ڪانجي) استعمال ٿيندا هئا، پر هي ناول عام فهم (پر هاڻوڪي دور لاءِ قديم) ٻوليءَ ۾ لکيو ويو. هن جي قديم ٻولي ۽ شاعراڻي انداز کي سمجهڻ لاءِ اڄڪلهه خاص مطالعي جي ضرورت پوي ٿي.
هن جو اصل نسخو هاڻي موجود ناهي، پر ان جا 300 کان وڌيڪ هٿ اکري نسخا موجود آهن. هي ڪتاب "اوريهون" (Orihon) يا ڪنسرٽينا انداز ۾ تيار ڪيو ويو هو، جنهن ۾ ڪيترن ئي پليٽن کي پاڻ ۾ ڳنڍي هڪ خاص نموني سان گهڙي ڪيو ويندو هو.
ڪهاڻيءَ جو خلاصو
[سنواريو]ناول کي ٽن مکيه حصن ۾ ورهايو ويو آهي:
1. پهريون حصو (باب 1-33): هي حصو "هڪارو گينجي" (جنهن کي چمڪندڙ گينجي چيو ويندو هو) جي شروعاتي زندگي ۽ سندس عشقيه داستانن جي چوڌاري ڦري ٿو. گينجي شهنشاهه جو پٽ هو، پر سياسي سببن جي ڪري کيس ولي عهد جي فهرست مان ڪڍي هڪ عام ماڻهوءَ جو لقب (ميناموٽو) ڏنو ويو هو. 2. ٻيو حصو (باب 34-41): هي حصو گينجيءَ جي پوڙهائپ ۽ سندس وفات بابت آهي. 3. ٽيون حصو (باب 42-54): هتي ڪهاڻي گينجيءَ جي پوٽي "نيو" ۽ سندس پٽ طور مشهور "ڪائورو" جي طرف منتقل ٿي وڃي ٿي.
ترجمو
[سنواريو]20هين صديءَ جي شروعات ۾، شاعره اڪيڪو يوسانو هن کي جديد جاپاني ٻوليءَ ۾ ترجمو ڪيو. انگريزيءَ ۾ هن جو پهريون ترجمو 1882ع ۾ سويماتسو ڪينچو ڪيو هو، پر اهو مڪمل نه هو. بعد ۾ آرٿر ويلي، ايڊورڊ سيڊنسٽيڪر، ۽ رائل ٽائلر جا مڪمل ترجما پڻ منظر عام تي آيا.