گيم
گيم (Game) هڪ منظم قسم جي سرگرمي آهي جيڪا عام طور تي تفريح يا خوشيءَ لاءِ ڪئي ويندي آهي، ۽ ڪڏهن ڪڏهن هن کي تعليمي اوزار طور پڻ استعمال ڪيو ويندو آهي.[1] ڪيتريون ئي گيميون ڪم (جيئن ته پيشيور رانديگر) يا فن (جيئن ته ماهجونگ يا وڊيو گيمز) جي زمري ۾ پڻ اچن ٿيون.
گيمن جا قسم ۽ فارميٽ
[سنواريو]گيمن جا ڪيترائي مشهور فارميٽ آهن، جن ۾ شامل آهن:
- تختي واريون گيميون (Board games)
- وڊيو گيمز (Video games)
- آن لائن گيميون (Online games)
- پتن جون گيميون (Card games)
گيميون اڪيلو، ٽيمن ۾، يا ٻين رانديگرن سان گڏ (Multiplayer) کيڏي سگهجن ٿيون. ڪجهه گيميون مقابلي جي بنياد تي کيڏيون وينديون آهن جن کي ڏسڻ لاءِ وڏو انگ موجود هوندو آهي، جهڙوڪ شطرنج جي چيمپئن شپ، اي-اسپورٽس (e-sports) ۽ پيشيور گيميون.
بناوٽ ۽ مقصد
[سنواريو]هر راند لاءِ ٻه شيون لازمي آهن: هڪ چئلينج (Challenge) ۽ ٻيو بناوٽ (Structure).
- مقصد: اڪثر گيمن جو هڪ خاص مقصد هوندو آهي.
- فرق: رانديڪا (Toys) ۽ پزل (Puzzles) گيميون نه آهن، ڇاڪاڻ ته انهن ۾ باقائده منظم بناوٽ نه هوندي آهي.
- محرڪ: گيميون ذهني يا جسماني محرڪ (Stimulation) فراهم ڪن ٿيون، جيڪي مهارتن کي وڌائڻ ۽ ورزش جو ذريعو بڻجن ٿيون.
تاريخي پس منظر
[سنواريو]گيميون انساني تجربن جو هڪ عالمي حصو آهن ۽ هر ثقافت ۾ موجود آهن. انهن جا نشان 2600 ق.م جيترا قديم مليا آهن.[2] دنيا جي قديم ترين گيمن ۾ شامل آهن:
- ار جي شاهي راند (The Royal Game of Ur)
- سينٽ (Senet)
- منڪالا (Mancala)