گهٽ ۾ گهٽ اجرت
گهٽ ۾ گهٽ اجرت (Minimum wage) اها گهٽ ۾ گهٽ اجرت آهي جيڪا ملازمت ڏيندڙ ادارا قانوني طور تي پنهنجي ملازمن کي ادا ڪرڻ جا پابند هوندا آهن—هي هڪ اهڙو قيمتي معيار (price floor) آهي جنهن کان گهٽ تي ملازم پنهنجو پورهيو نٿا وڪڻي سگهن. 20هين صديءَ جي پڄاڻيءَ تائين دنيا جي اڪثر ملڪن گهٽ ۾ گهٽ اجرت بابت قانون سازي ڪري ورتي هئي.[1] ڇاڪاڻ ته گهٽ ۾ گهٽ اجرت پورهئي جي قيمت کي وڌائي ٿي، ان ڪري ڪمپنيون اڪثر ڪري عارضي پورهيتن جو استعمال ڪندي، پورهئي کي انهن هنڌن تي منتقل ڪندي جتي گهٽ ۾ گهٽ اجرت گهٽ هجي، يا ڪم کي خودڪار نظام (Automation) تي منتقل ڪري انهن قانونن کان بچڻ جي ڪوشش ڪنديون آهن.[2]
| ملڪ | ڊالر في ڪلاڪ |
|---|---|
| لڪسمبرگ | |
| جرمني | |
| برطانيه | |
| فرانس | |
| آسٽريليا | |
| نيوزيلينڊ | |
| نيدرلينڊز | |
| بيلجيم | |
| اسپين | |
| آئرلينڊ | |
| ڪينيڊا | |
| سلووينيا | |
| پولينڊ | |
| ڏکڻ ڪوريا | |
| جاپان | |
| لٿوانيا | |
| پرتگال | |
| ترڪي | |
| اسرائيل | |
| چيڪ جمهوريه | |
| يونان | |
| هنگري | |
| سلوواڪيا | |
| ايسٽونيا | |
| آمريڪا | |
| لاتوييا | |
| ڪوسٽا ريڪا | |
| چلي | |
| ڪولمبيا | |
| ميڪسيڪو |
گهٽ ۾ گهٽ اجرت جي تحريڪ جو شروعاتي مقصد پورهيتن جي استحصال کي روڪڻ هو، خاص ڪري انهن مالڪن کان جيڪي پورهيتن تي غير منصفانه طاقت رکندا هئا. وقت سان گڏ، گهٽ ۾ گهٽ اجرت کي گهٽ آمدني وارن خاندانن جي مدد ڪرڻ جي هڪ طريقي طور ڏٺو ويو. نيوزيلينڊ پهريون ملڪ هو جنهن 1894ع ۾ اهڙو قانون پاس ڪيو.[4]
رسد ۽ طلب (Supply and demand) جا ماڊل ظاهر ڪن ٿا ته گهٽ ۾ گهٽ اجرت سبب نوڪرين ۾ گهٽتائي اچي سگهي ٿي؛ پر، ڪجهه خاص حالتن (Monopsony) ۾ جتي مالڪ جي مارڪيٽ تي گرفت هجي، هي روزگار جا موقعا وڌائي به سگهي ٿي.[5] گهٽ ۾ گهٽ اجرت جا حامي چون ٿا ته ان سان پورهيتن جي زندگيءَ جو معيار بلند ٿئي ٿو، غربت ۾ گهٽتائي اچي ٿي ۽ سماجي اڻ برابري گهٽجي ٿي. ان جي برعڪس، مخالفن جو دليل آهي ته هي غربت ۽ بيروزگاري کي وڌائي ٿو ڇاڪاڻ ته ڪجهه گهٽ مهارت رکندڙ پورهيتن کي نوڪريون نه ملنديون.[6]
تاريخ
[سنواريو]"هي هڪ سنگين قومي برائي آهي ته بادشاهه جي رعيت جو ڪو به طبقو پنهنجي سخت ترين ڪوششن جي بدلي ۾ رهڻ جي لائق اجرت (living wage) کان گهٽ حاصل ڪري... جتي توهان وٽ اهڙيون حالتون هجن، اتي ترقي نه پر زوال پيدا ٿئي ٿو."
جديد گهٽ ۾ گهٽ اجرت جي قانونن جي شروعات 1349ع جي "Ordinance of Labourers" کان ٿئي ٿي، جيڪو شاهه ايڊورڊ III پاران جاري ڪيل هڪ فرمان هو جنهن ۾ وڌ ۾ وڌ اجرت (maximum wage) مقرر ڪئي وئي هئي.[7] ان جو سبب ڪاري موت (Black Death) کانپوءِ پورهيتن جي شديد کوٽ هئي جنهن ڪري اجرتون وڌي ويون هيون.
وقت گذرڻ سان گڏ، انهن قانونن جو رخ بدليو ۽ اهي گهٽ ۾ گهٽ حد مقرر ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيڻ لڳا. 1604ع ۾ ڪنگ جيمز I پاران ڪپڙي جي صنعت جي ورڪرن لاءِ گهٽ ۾ گهٽ اجرت مقرر ڪئي وئي.
19هين صديءَ جي پڄاڻيءَ تي نيوزيلينڊ ۽ آسٽريليا ۾ پهريون ڀيرو جديد قانون سازي ڪئي وئي.[8] آمريڪا ۾ قومي سطح تي 1938ع ۾ ۽ برطانيه ۾ ٻيهر 1998ع ۾ گهٽ ۾ گهٽ اجرت جا قانون متعارف ڪرايا ويا.[9] هن وقت دنيا جي 90 سيڪڙو کان وڌيڪ ملڪن ۾ گهٽ ۾ گهٽ اجرت بابت ڪنهن نه ڪنهن قسم جو قانون موجود آهي.
گهٽ ۾ گهٽ اجرت جا قانون
[سنواريو]"مون کي اهو واضح نظر اچي ٿو ته اهڙو ڪو به ڪاروبار جنهن جي بقا پنهنجي پورهيتن کي گذاري جي لائق اجرت کان گهٽ پئسا ڏيڻ تي هجي، ان کي هن ملڪ ۾ جاري رهڻ جو ڪو حق ناهي."
دنيا جي ڪيترن ئي حصن ۾ گهٽ ۾ گهٽ اجرت جي شرح مختلف هوندي آهي. يورپي يونين جي 27 ميمبر ملڪن مان 21 ملڪن ۾ قومي سطح تي گهٽ ۾ گهٽ اجرت مقرر آهي.[11] ٻئي طرف، سوئيڊن، فنلينڊ، ڊنمارڪ ۽ اٽلي جهڙن ملڪن ۾ ڪو به سرڪاري قانون ناهي، پر اتي ملازمن جون تنظيمون ۽ يونينون ملي ڪري اجرتون طئي ڪنديون آهن.
حوالا
[سنواريو]- ↑ "ILO 2006: Minimum wages policy (PDF)" (PDF). Ilo.org.
- ↑ Larsson, Anthony; Teigland, Robin (2020). The digital transformation of labor: Automation, the gig economy and welfare. Routledge Studies in Labour Economics. ISBN 978-0-429-31786-6.
- ↑ "Real minimum wages from the Organisation for Economic Co-operation and Development". OECD.
- ↑ "A brief history of the minimum wage in New Zealand". Newshub (انگريزي ۾). اصل نسخو مان 2022-07-19 تي محفوظ ڪيل. 2026-03-19 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "$15 Minimum Wage". www.igmchicago.org.
- ↑ "The Young and the Jobless". The Wall Street Journal. 3 October 2009.
- ↑ Mihm, Stephen (5 September 2013). "How the Black Death Spawned the Minimum Wage". Bloomberg View. اصل نسخو مان 2014-04-18 تي محفوظ ڪيل. 2026-03-19 تي حاصل ڪيل.
- ↑ حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Starr". - ↑ Stone, Jon (1 October 2010). "History of the UK's minimum wage". Total Politics.
- ↑ Tritch, Teresa (March 7, 2014). "F.D.R. Makes the Case for the Minimum Wage". New York Times.
- ↑ "Minimum wage statistics – Statistics Explained". ec.europa.eu.