گهرو ملازم

سانچو:Feudal status گهرو ملازم (Domestic worker) اهو شخص هوندو آهي جيڪو ڪنهن رهائشگاهه جي اندر ڪم ڪندو آهي ۽ ڪنهن فرد لاءِ گهرو خدمتون سرانجام ڏيندو آهي. انهن خدمتن ۾ گهر جي صفائي، سار سنڀال، رڌ پچاءُ (Cooking)، ڪپڙن جي ڌوئڻ ۽ استري ڪرڻ، ٻارن جي سنڀال (Childcare) يا بزرگن جي خدمت ۽ گهر جا ٻيا روزمره جا ڪم شامل آهن. روايتي انگريزي تناظر ۾ اهڙي شخص کي "سروس ۾" (in service) چيو ويندو هو.^[1]

ڪجهه گهرو ملازم پنهنجي مالڪ جي گهر ۾ ئي رهندا آهن. وڏن گهرن ۾ انتظامي ڪمن ۾ ماهر ملازمن جي تمام گهڻي اهميت هوندي هئي، پر عام طور تي گهرو ڪم کي گهٽ اهميت وارو سمجهيو ويندو آهي. جيتوڻيڪ ڪيترن ئي ملڪن ۾ گهرو ملازمن جي تحفظ لاءِ قانون موجود آهن، پر انهن تي سختي سان عمل نه ڪيو ويندو آهي. ڪيترن ئي علائقن ۾ گهرو ڪم جي ضابطن جي کوٽ سبب ملازم سخت زيادتين ۽ غلامي جو شڪار پڻ ٿين ٿا.^[2]

تاريخ

پڻ ڏسو: House slave

2015ع ۾، بين الاقوامي پورهيت تنظيم (ILO) هڪ اندازي مطابق ٻڌايو ته دنيا ۾ لڳ ڀڳ 6 ڪروڙ 71 لک گهرو ملازم آهن، پر ماهرن جو خيال آهي ته غير رجسٽرڊ هئڻ سبب هي انگ 10 ڪروڙ تائين ٿي سگهي ٿو.^[3] آءِ ايل او (ILO) موجب 83 سيڪڙو گهرو ملازم عورتون آهن ۽ انهن ۾ وڏو تعداد مهاجر پورهيتن جو آهي.

برازيل ۾ 2015ع کان پوءِ قانون پاس ڪيو ويو آهي ته گهرو ملازمن کي رجسٽرڊ معاهدي تحت رکيو وڃي ۽ کين ٻين پورهيتن وانگر برابر حق ملي سگهن، جن ۾ گهٽ ۾ گهٽ اجرت، پگهار سان موڪلون ۽ هفتيوار موڪل شامل آهن.^[4]

آمريڪا ۾ به گهرو ملازمن جو وڏو تعداد موجود آهي، پر کين اڃا تائين ڪيترن ئي بنيادي پورهيت تحفظن کان ٻاهر رکيو ويو آهي. "نيشنل ڊوميسٽڪ ورڪرز الائنس" جهڙيون تنظيمون انهن جي حقن لاءِ جدوجهد ڪري رهيون آهن.

دنيا ۾ گهرو ڪم جي صنعت تي عورتن جو غلبو آهي.^[5] جيتوڻيڪ هي عورتن کي روزگار فراهم ڪري ٿو، پر اهو سماج ۾ جنسي اڻ برابري جي سوچ کي به پختو ڪري ٿو ته گهرو ڪم رڳو عورتن جي ذميواري آهي. ٻارن جي سنڀال (Childcare) جي شعبي ۾ مردن جو انگ رڳو 3 کان 6 سيڪڙو آهي.^[6]

قانوني تحفظ

برطانيه جو "ماسٽر اينڊ سرونٽ ايڪٽ 1823" پنهنجي قسم جو پهريون قانون هو، پر اهو گهڻو ڪري مالڪن جي فائدي ۾ هو. ويهين صديءَ ۾ پورهيتن جي حقن ۽ عورتن جي حقن جي تحريڪن کان پوءِ گهرو ملازمن جي حالتن ۾ بهتري آئي.

2011ع ۾، بين الاقوامي پورهيت تنظيم (ILO) "گهرو ملازمن لاءِ مناسب ڪم جي ڪنوينشن" منظور ڪيو. يوروگوئي پهريون ملڪ هو جنهن 26 اپريل 2012ع تي هن ڪنوينشن جي توثيق ڪئي.^[7]

رهائش

ڪيترائي گهرو ملازم "لائيو-ان" (Live-in) هوندا آهن، يعني اهي مالڪ جي گهر ۾ ئي رهندا آهن. جيتوڻيڪ کين الڳ ڪمرا ڏنا ويندا آهن، پر اهي گهڻو ڪري گهر جي ٻين ڀاتين جي ڪمرن جي مقابلي ۾ ننڍا ۽ گهٽ آرامده هوندا آهن. ڪڏهن ڪڏهن کين بيسمينٽ يا اسٽور روم ۾ رهڻو پوندو آهي.

پڻ ڏسو

حوالا

↑ "in service". آڪسفورڊ انگلش ڊڪشنري (Online ڇاپو). آڪسفورڊ يونيورسٽي پريس. (Subscription or participating institution membership required.)
↑ Anti-Slavery International. "Domestic Work and Slavery". Anti-Slavery.Org.
↑ "ILO Global estimates of migrant workers and migrant domestic workers" (PDF). International Labour Organization.
↑ سانچو:Cite law
↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Castro
↑ Susan B. Murray, "'We all love Charles': men in child care and the social construction of gender", Gender & Society; (1996)
↑ "Uruguay First Country to Ratify C189". 2012-05-03.

[1] "in service". آڪسفورڊ انگلش ڊڪشنري (Online ڇاپو). آڪسفورڊ يونيورسٽي پريس. (Subscription or participating institution membership required.)

[2] Anti-Slavery International. "Domestic Work and Slavery". Anti-Slavery.Org.

[3] "ILO Global estimates of migrant workers and migrant domestic workers" (PDF). International Labour Organization.

[EC72-4] سانچو:Cite law

[Castro-5] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Castro

[Murray-6] Susan B. Murray, "'We all love Charles': men in child care and the social construction of gender", Gender & Society; (1996)

[7] "Uruguay First Country to Ratify C189". 2012-05-03.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]