گهرو تشدد
| گهرو تشدد | |
|---|---|
| Synonyms | گهريلو بدسلوڪي، خانداني تشدد |
 | |
| گهرو تشدد جي آگاهي لاءِ واڱڻائي ربن استعمال ڪيو ويندو آهي. | |
سانچو:Violence against women سانچو:Violence against men سانچو:Criminal law گهرو تشدد (Domestic violence) مان مراد اهو تشدد آهي جيڪو گهرو ماحول ۾ ٿئي، جهڙوڪ شادي يا گڏ رهڻ (cohabitation) دوران. وسيع معنيٰ ۾، اهڙي ماحول ۾ غير جسماني بدسلوڪي سميت هر قسم جي زيادتي کي گهريلو بدسلوڪي چيو ويندو آهي. گهرو تشدد جي اصطلاح کي اڪثر ڪري 'صنفي ساٿي جو تشدد' (intimate partner violence) جي مترادف طور استعمال ڪيو ويندو آهي، جيڪو ڪنهن به ويجهي تعلق ۾ هڪ شخص پاران ٻئي تي ڪيو ويندو آهي. هي تشدد موجوده يا اڳوڻي زال مڙس يا ساٿين جي وچ ۾ ٿي سگهي ٿو. ان کان علاوه، هي اصطلاح خاندان جي ٻين ميمبرن، جهڙوڪ ٻارن، ڀائرن، ڀينرن يا والدين تي ٿيندڙ تشدد لاءِ پڻ استعمال ٿئي ٿو.
گهرو تشدد جي مختلف صورتن ۾ جسماني، زباني، جذباتي، مالي، مذهبي، توليدي ۽ جنسي بدسلوڪي شامل آهن. هي تشدد معمولي دٻاءُ کان وٺي شادي شده عصمت دري (marital rape) ۽ ٻين سخت جسماني حملن جهڙوڪ گهٽو ڏيڻ، مارڪٽ، عورتن جي ختنه، ۽ تيزاب اڇلائڻ تائين ٿي سگهي ٿو، جنهن جي نتيجي ۾ انسان معذور يا موت جو شڪار ٿي سگهي ٿو. ان ۾ ٽيڪنالاجي جو غلط استعمال (هراسان ڪرڻ، ڪنٽرول ڪرڻ، يا جاسوسي ڪرڻ) پڻ شامل آهي. گهرو قتلن ۾ سنگسار ڪرڻ، ورهين جي رسم (bride burning)، غيرت جي نالي تي قتل، ۽ ڏاج جي ڪري موت شامل آهن.
عالمي سطح تي، گهرو تشدد جو شڪار اڪثر عورتون ٿين ٿيون ۽ عورتن کي تشدد جي وڌيڪ سخت صورتن جو سامنا ڪرڻو پوي ٿو. ورلڊ هيلٿ آرگنائيزيشن (WHO) جي اندازي موجب، دنيا جي هر ٽن مان هڪ عورت پنهنجي زندگيءَ جي ڪنهن نه ڪنهن حصي ۾ گهرو تشدد جو نشانو بڻجي ٿي. ڪجهه ملڪن ۾ گهرو تشدد کي جائز يا قانوني طور تي درست سمجهيو ويندو آهي، خاص طور تي جڏهن عورت تي بي وفائي جو شڪ هجي. تحقيق مان ثابت ٿيو آهي ته جنهن ملڪ ۾ صنفي برابري گهٽ هوندي، اتي گهرو تشدد جي شرح وڌيڪ هوندي آهي.
گهرو تشدد اڪثر تڏهن ٿيندو آهي جڏهن تشدد ڪندڙ کي اهو لڳندو آهي ته ائين ڪرڻ سندس حق آهي يا اهو قابل قبول آهي. ان جي ڪري ٻارن ۾ تشدد جو هڪ نسل در نسل سلسلو (cycle of violence) شروع ٿي سگهي ٿو. ڪيترائي ماڻهو پاڻ کي مظلوم يا ظالم نه سمجهندا آهن ڇاڪاڻ ته اهي انهن واقعن کي رڳو گهرو جهڳڙو قرار ڏيندا آهن.
بدسلوڪي واري تعلق ۾ تشدد جو هڪ چڪر (cycle of abuse) ٿي سگهي ٿو، جنهن ۾ پهرين ڇڪتاڻ وڌندي آهي، پوءِ تشدد ٿيندو آهي، ۽ ان کان پوءِ معافي يا صلح جو دور ايندو آهي. متاثر ماڻهو اڪثر اڪيلائي، مالي مجبوري، خوف، شرم يا ٻارن جي تحفظ خاطر اهڙي ماحول مان نڪري نه سگهندا آهن. ان تشدد جي نتيجي ۾ متاثر ماڻهو نفسياتي بيمارين جهڙوڪ پوسٽ ٽراميٽڪ اسٽريس ڊس آرڊر (PTSD) جو شڪار ٿي سگهن ٿا.