گلگاميش جو داستان
گلگامش جو داستان (Epic of Gilgamesh) قديم ميسوپوٽيميا (موجوده عراق) مان مليو هڪ عظيم داستاني نظم آهي، جنهن کي انساني تاريخ جي قديم ترين ادبي تخليقن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. هي داستان يورڪ جي بادشاهه گلگامش جي بهادري، دوستي ۽ زندگيءَ جي سچائيءَ جي ڳولا بابت آهي.
تاريخ ۽ نسخا
[سنواريو]- سوميري شروعات: هن داستان جي شروعات لڳ ڀڳ 2100 ق.م ۾ سوميري ٻوليءَ جي پنجن نظمن سان ٿي.
- اڪيڊين نسخو: بعد ۾ انهن نظمن کي ملائي اڪيڊين ٻوليءَ ۾ هڪ مڪمل داستان جي شڪل ڏني وئي. "پراڻو بابل" نسخو 18هين صدي ق.م جو آهي.
- معياري نسخو: سڀ کان وڌيڪ مشهور "اسٽينڊرڊ بابل" نسخو آهي، جيڪو 13هين کان 10هين صدي ق.م دوران تيار ٿيو. ان جون ڪيتريون ئي تختيون اسوري بادشاهه اشور بني پال جي لائبريريءَ مان مليون آهن.
داستان جو خلاصو
[سنواريو]داستان کي ٻن مکيه حصن ۾ ورهايو ويو آهي:
پهريون حصو: گلگامش ۽ انڪيدو
[سنواريو]گلگامش يورڪ جو هڪ طاقتور پر ظالم بادشاهه هو. ديوتائن ان کي روڪڻ لاءِ انڪيدو نالي هڪ وحشي انسان پيدا ڪيو. هڪ مقابلي کانپوءِ ٻئي پاڻ ۾ گهرا دوست بڻجي ويا. انهن گڏجي ڪيترائي بهادريءَ جا ڪم ڪيا، جهڙوڪ:
- صنوبر جي ٻيلن (Cedar Forest) جي محافظ "هومبابا" کي قتل ڪرڻ.
- آسماني ڏاند (Bull of Heaven) کي شڪست ڏيڻ.
انڪيدو جي موت کانپوءِ گلگامش سخت ڏک ۾ ٻڏي ويو ۽ کيس پنهنجي موت جو خوف وڪوڙي ويو.
ٻيو حصو: امرتا جي ڳولا
[سنواريو]گلگامش ابدي زندگي (امرتا) جو راز ڳولڻ لاءِ هڪ خطرناڪ سفر تي نڪتو. هن جي ملاقات اوتناپشٽم سان ٿي، جنهن وڏي طوفان (Flood) مان نجات حاصل ڪئي هئي. اوتناپشٽم کيس ٻڌايو ته: > "اها زندگي جنهن جي تون ڳولا ۾ آهين، توکي ڪڏهن نه ملندي. جڏهن ديوتائن انسان کي پيدا ڪيو، ته موت کي ان جو حصو بڻايو ۽ زندگي پنهنجن هٿن ۾ رکي."
اثر ۽ اهميت
[سنواريو]گلگامش جو داستان يوناني شاعر هومر جي نظمن (Iliad ۽ Odyssey) ۽ بائبل جي ڪهاڻين (جهڙوڪ حضرت نوح جو طوفان) تي گهرا اثر رکي ٿو. هي داستان اڄ به ڪيترين ئي ٻولين ۾ ترجمو ٿي چڪو آهي ۽ سينيما توڻي ادب ۾ هڪ بنيادي حيثيت رکي ٿو.