گليشيئل دور

هڪ گليشيئل دور (Glacial period)، متبادل طور تي گليشيئيشن (Glaciation)، هڪ برفاني دور جي اندر وقت جو هڪ وقفو آهي جيڪو ٿڌي گرمي پد (colder temperatures) ۽ گليشيئر جي واڌ سان نشان لڳل آهي. ٻئي طرف، انٽرگليشيل، برفاني دورن جي وچ ۾ گرم آبهوا (warmer climate) جا دور آهن. آخري برفاني دور تقريباً 15,000 سال اڳ ختم ٿيو.[1] هولوسين (Holocene) موجوده بين برفاني دور آهي. هڪ اهڙو وقت جڏهن ڌرتيءَ تي ڪو به گليشيئر نه هجي، ان کي گرين هائوس موسمياتي حالت سمجهيو ويندو آهي.[2] [3] [4]
برفاني دور
[سنواريو]ڪواٽرنري دور
[سنواريو]
Within the Quaternary, which started about 2.6 million years before present, there have been a number of glacials and interglacials.[5] At least eight glacial cycles have occurred in the last 740,000 years alone.[6] Changes in atmospheric CO2 and associated radiative forcing were among the primary drivers of globally cold glacial and warm interglacial climates,[7] with changes in ocean physical circulation, biological productivity and seawater acid-base chemistry likely causing most of the recorded CO2 changes.[8]
آخري برفاني دور کان اڳ وارو دور
[سنواريو]هي اهو برفاني دور آهي جيڪو "آخري برفاني دور" (Last Glacial Period) کان اڳ آيو هو. ان جي شروعات اٽڪل 194,000 سال اڳ ٿي ۽ اهو 1,35,000 سال اڳ "ايمين" (Eemian) نالي ٻن برفاني دورن جي وچ واري گرم دور (interglacial) جي شروعات سان ختم ٿيو.
آخري برفاني دور
[سنواريو]آخري برفاني دور، ڪواٽرنري برفاني دورن جي سلسلي ۾ ۽ "پليسٽوسين" (Pleistocene) جي پڄاڻي تي واقع ٿيندڙ سڀ کان تازو برفاني دور هو؛ ان جي شروعات اٽڪل 1,10,000 سال اڳ ٿي ۽ اهو اٽڪل 11,700 سال اڳ ختم ٿيو. هن دور ۾ ٿيندڙ برفاني پکيڙ اتر اڌ گول (Northern Hemisphere) جي ڪيترن ئي علائقن تي پکڙيل هئي ۽ جاگرافيائي ورڇ جي لحاظ کان انهن جا مختلف نالا آهن، جهڙوڪ: وِسڪونسن (اتر آمريڪا ۾)، ڊيوينسين (برطانيا ۾)، مڊلينڊين (آئرلينڊ ۾)، ورم (الپس جبلن ۾)، وائچسل (اتر-مرڪزي يورپ ۾)، دالي (اوڀر چين ۾)، بيئي (اتر چين ۾)، تائي بائي (شانڪسي ۾)، لوجي شان (اُتر-اولهه سيچوان ۾)، زاگونائو (اُتر-اولهه سيچوان ۾)، تيانچي (تيان شان جبلن ۾)، جومولنگما (هماليه ۾ مائونٽ ايورسٽ) ۽ لانڪويهو (چلي ۾). برف جي اڳتي وڌڻ جو عمل اٽڪل 26,500 سال اڳ (BP) پنهنجي وڌ ۾ وڌ حد (Last Glacial Maximum) تي پهتو. يورپ ۾، برف جي تهه (ice sheet) اتر جرمني تائين پهچ حاصل ڪئي. گذريل 650,000 سالن دوران، برف جي اڳتي وڌڻ ۽ پوئتي هٽڻ جا سراسري طور تي ست چڪر (cycles) رهيا آهن.
ايندڙ برفاني دور
[سنواريو]جيئن ته زمين جي مدار ۾ تبديليون اڳواٽ ڄاڻي سگهجن ٿيون، ان ڪري ڪمپيوٽر ماڊل جيڪي مداري تبديلين جو تعلق موسم سان ڳنڍين ٿا، اهي مستقبل جي موسمي امڪانن جي اڳڪٿي ڪري سگهن ٿا. برجر (Berger) ۽ لوٽري (Loutre) جي تحقيق مان ظاهر ٿئي ٿو ته موجوده گرم موسم شايد وڌيڪ 50,000 سالن تائين برقرار رهي سگهي ٿي. زمين جي سمنڊن ۽ فضا ۾ خارج ٿيندڙ گرمي کي روڪيندڙ گيسن (گرين هائوس گيسن) جي مقدار سبب ايندڙ برفاني دور ۾ اضافي 50,000 سالن جي دير ٿي سگهي ٿي.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ J. Severinghaus; E. Brook (1999). "Abrupt Climate Change at the End of the Last Glacial Period Inferred from Trapped Air in Polar Ice". Science 286 (5441): 930–4. doi:. PMID 10542141. https://archive.org/details/sim_science_1999-10-29_286_5441/page/930.
- ↑ Bralower; Premoli Silva (2006). "Leg 198 Synthesis : A Remarkable 120-m.y. Record of Climate and Oceanography from Shatsky Rise, Northwest Pacific Ocean". Proceedings of the Ocean Drilling Program. Initial Reports 198: 47. doi:. "April 9, 2014".
- ↑ Christopher M. Fedo; Grant M. Young (1997). "Paleoclimatic control on the composition of the Paleoproterozoic Serpent Formation, Huronian Supergroup, Canada: a greenhouse to icehouse transition". Precambrian Research 86 (3–4): 201. doi:. https://archive.org/details/sim_precambrian-research_1997-12-22_86_3-4/page/201.
- ↑ Miriam E. Katz; Kenneth G. Miller (2008). "Stepwise transition from the Eocene greenhouse to the Oligocene icehouse". Nature Geoscience 1 (5): 329. doi:.
- ↑ Gibbard, P.; van Kolfschoten, T. (2004). "Chapter 22: The Pleistocene and Holocene Epochs" (PDF). ۾ Gradstein, F. M.; Ogg, James G.; Smith, A. Gilbert (مرتب). A Geologic Time Scale 2004. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-78142-8.
- ↑ Augustin, Laurent (2004). "Eight glacial cycles from an Antarctic ice core". Nature 429 (6992): 623–8. doi:. PMID 15190344. Bibcode: 2004Natur.429..623A.
- ↑ Hain, M. P., Chalk, T. B. (2025), Greenhouse gas effects on Quaternary climates (PDF), Elsevier, doi:10.1016/b978-0-323-99931-1.00271-3
- ↑ Hain, M. P., Sigman, D. M. (2024), CO2 in Earth's Ice Age Cycles (PDF), Oxford University Press, doi:10.1093/acrefore/9780190228620.013.879
ٻاهرين لنڪس
[سنواريو]
| glaciation جي لغوي معنائن جي لاءِ وڪي لغت ۾ ڏسو |