ڪي پي جيسوال
ڪاشي پرساد جيسوال (27 نومبر 1881 – 4 آگسٽ 1937) هڪ ڀارتي مورخ ۽ وڪيل هو. جيسوال جون تصنيفون هندو پالٽي (1918ع) ۽ ڀارت جي تاريخ، 150ع کان 350ع تائين (1933ع) قديم ڀارتي تاريخي ادب جون اهم ڪلاسيڪي ڪتابون سمجهيون وڃن ٿيون. ٻين ڳالهين سان گڏ، هن کي ان ڳالهه جو ڪريڊٽ ڏنو وڃي ٿو ته هن ڏيکاريو ته نمائندگي ۽ گڏيل فيصلا سازي جي اصولن تي ٻڌل ڀارتي جمهوري رياستون قديم دنيا جي سڀ کان وڌيڪ جمهوري نظامن مان هيون.[1]
سوانح حيات
[سنواريو]
ڪ. پ. جيسوال مرزاپور، اتر-اولهه صوبا (هاڻي اتر پرديش ۾) ۾ ڄائو ۽ الله آباد يونيورسٽي مان گريجوئيٽ ٿيو. 1906ع ۾، 25 ورهين جي عمر ۾، هو برطانيا ويو. ”هن کي انگلينڊ وڃڻ جي اجازت هن شرط تي ڏني وئي ته هو اتي ڪنهن جي هٿ لڳل کاڌو نه کائيندو، سواءِ پنهنجي برهمڻ باورچي جي، جيڪو ساڻس گڏ ويو، ۽ هو سخت سبزي خور رهندو“ (هندو پالٽي – تاثرات). هو پوءِ جيزس ڪاليج، آڪسفورڊ ۾ داخل ٿيو، جتي کيس چيني ٻولي ۾ ڊيوس اسڪالرشپ ملي ۽ 1909ع ۾ قديم ڀارتي تاريخ ۾ ايم. اي. ڪئي. 1910ع ۾ کيس لنڪنز اِن، لنڊن مان بار ۾ سڏايو ويو. ڀارت موٽڻ کان پوءِ، جيسوال ڪلڪتا هاءِ ڪورٽ ۾ وڪالت شروع ڪئي، جتي سندس ملاقات سر اشوتوش مکھرجي سان ٿي، جنهن کيس قديم ڀارتي تاريخ تي وڌيڪ تحقيق ڪرڻ لاءِ متاثر ڪيو. 1916ع ۾ جيسوال پٽنا منتقل ٿيو ۽ اُتي ئي رهيو.[2]
هڪ زرخيز عالم طور، جيسوال 11 ڪتابن کان علاوه 120 کان وڌيڪ تحقيقي مقالا ۽ ڪيترائي تبصرا ۽ ترجما لکيا. هن قديم ماڳن جي کوٽائي ۽ بحالي ۾ به اهم ڪردار ادا ڪيو، جنهن ۾ جديد بہار ۾ واقع نالندا يونيورسٽي به شامل آهي. هو سڪه شناسي جو ماهر پڻ هو، ۽ موريا ۽ گپتا دور جا ڪيترائي سڪا دريافت ڪرڻ سبب 1931ع ۾ کيس لنڊن جي شاهي ايشيائي سوسائٽي ۾ تقرير ڪرڻ لاءِ سڏايل پهريون ڀارتي بڻجڻ جو اعزاز مليو.[3]
هو ٻه ڀيرا ڀارتي سڪه شناسي سوسائٽي جو صدر چونڊيو ويو ۽ کيس بنارس هندو يونيورسٽي ۽ پٽنا يونيورسٽي طرفان ڊاڪٽر آف فلاسافي (اعزازي) جي ڊگري ڏني وئي.[حوالو گهربل]
جيسوال آڪسفورڊ جي معاشيات دان سنجايا لال جو ڏاڏو هو.
رامڌاري سنگهه ’دنڪر‘ تي اثر
[سنواريو]جيسوال رامڌاري سنگهه ’دنڪر‘ کي پنهنجي پٽ وانگر پيار ڪندو هو ۽ سندس شاعري جي شروعاتي دور ۾ مدد ڪئي.[4][5]
1937ع ۾ جيسوال جي وفات نوجوان شاعر لاءِ وڏو صدمو هئي.[5] گهڻو پوءِ هن حيدرآباد مان شايع ٿيندڙ رسالي ڪلپنا ۾ لکيو:
اهو سٺو ٿيو جو جيسوال جي منهنجو پهريون ساراهيندڙ هو. هاڻي، جڏهن مون سج، چنڊ، ورن، ڪبير، اندرا، برهسپتي، شچي ۽ برهمني جي محبت ۽ همٿ افزائي حاصل ڪئي آهي، ته به صاف آهي ته انهن مان ڪو به جيسوال جهڙو نه هو. جڏهن مون سندس وفات جي خبر ٻڌي، ته دنيا مون لاءِ اونداهي ٿي وئي. مون کي خبر نه هئي ته ڇا ڪريان.
حقيقت ۾ جيسوال ئي پهريون شخص هو جنهن دنڪر جي شاعري ۾ تاريخي شعور کي سڃاتو.[5]
ڪ. پ. جيسوال تحقيقاتي ادارو
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪاشي پرساد جيسوال تحقيقاتي ادارو
پٽنا ۾ ڪ. پ. جيسوال تحقيقاتي ادارو 1950ع ۾ بہار جي حڪومت پاران قائم ڪيو ويو، جنهن جو مقصد ”تاريخي تحقيق، آثار قديمه جي کوٽائي ۽ جاچ، ۽ مستقل علمي قدر رکندڙ ڪتابن جي اشاعت“ کي فروغ ڏيڻ هو. هن وقت اهو ادارو پٽنا ميوزيم مان هلندو آهي.[6]
حوالا
[سنواريو]- ↑ Sharma, Ram Sharan (1969). Aspects of Political Ideas and Institutions in Ancient India. Delhi. Motilal Banarsidass.. ISBN 9-780-8968-4176-5.
- ↑ K. P. Jayaswal Commemoration Volume, 1981; K. P. Jayaswal Research Institute, Patna, p. 61
- ↑ K. P. Jayaswal Commemoration Volume, 1981; K. P. Jayaswal Research Institute, Patna, p. 29
- ↑ Vijendra Narayan, Singh (2005). Bharatiya Sahitya ke Nirmata: Ramdhari Singh 'Dinkar'. New Delhi: Sahitya Akademi. ISBN 81-260-2142-X.
- 1 2 3 Kumar Vikram, Arun Kumar Sinha (2010). Ramdhari Singh Dinkar: Makers of Indian Literature. Sahitya Akademi. pp. 151. ISBN 978-81-260-2664-7.
- ↑ Bhushan, Sudanshu (2021). Governance of Higher Education in Bihar: Influence of Power Centers. Routledge. p. 30. ISBN 9781000379839. https://books.google.com/books?id=tKkjEAAAQBAJ&dq=kp+jayaswal+research+institute+ministry+of+education&pg=PP33. Retrieved 6 January 2022.
ٻاهرين ڳنڍڻا
[سنواريو] |
وڪي قول ۾ ڪي پي جيسوال جي متعلق قول موجود آھي۔ |
- سرڪاري ويب سائيٽ آرڪائيو ڪيا ويا 8 August 2024 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
- پٽنا يونيورسٽي