ڪوسووو

جمهوريه ڪوسووو
جمهوريه ڪوسووو; Republika e Kosovës (Albanian); Република Косово / Republika Kosovo (Serbian);
جھنڊو	نشان
	ترانو: Himni i Republikës së Kosovës; "جمهوريه ڪوسووو جو ترانو"
	يورپ (ڀورو) جي نقشي ۾ ڪوسووو (سائو رنگ ۾ ڏيکاريل)
گادي جو هنڌ	پرسٽينیا
سڀ کان وڏو شهر	راڄڌاني
دفتري ٻوليون	البانوي ٻولي، سربيائي
علاقائي ٻوليون	بوسنيائي; ترڪ ٻولي; روماني ٻولي;
نسلي گروھ (2024ع)	91.76% البانوي; 2.31% سرب; 1.69% بوسنيائي; 1.22% ترڪ; 1.02% ايشڪالي; 2.0% ٻيا;
مقامي آبادي	ڪوسووار، ڪوسووان
حڪومت	وحداني پارليماني جمهوريه
• صدر	وجوسا اوسماني
• وزيراعظم	البن ڪرتي (قائم مقام)
• اسيمبلي جو اسپيڪر	اوني ديهاري (قائم مقام)
مقننه	جمهوريه ڪوسووو جي اسيمبلي
قیام
• سانجڪ پريزرن	1455ع
• ڪوسووو ولايت	1877ع
• لندن معاهدو	1913ع
• يوگوسلاويا جي خودمختيار صوبي جي حيثيت	31 جنوري، 1946ع
• جمهوريه ڪوسووو	2 جولائي، 1990ع
• ڪومانووو معاهدو	9 جون، 1999ع
• اقوام متحده جي انتظاميه	10 جون، 1999ع
• آزادي جو اعلان	17 فيبروري، 2008ع
• عالمي اسٽيرنگ گروپ جي نگراني جو خاتمو	10 سيپٽمبر، 2012ع
• بروسیلز معاهدو	19 اپريل، 2013ع
پکيڙ
• جملي	[اوزا تبديل: invalid number]
• پاڻي (%)	1.0
آبادي
• 2024ع مردم شماري	1,585,566 (فطري واڌ)
• گھاٽائي	146 /km2 (378.1 /sq mi)
جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد )	2024 لڳ ڀڳ
• ڪل	$29.723 billion (148th)
• في سيڪڙو	$18,746 (97th)
جِي. ڊي. پي (رڳو نالي ۾ )	2024 لڳ ڀڳ
• ڪل	$11.172 billion (155th)

ڪوسوو (Cosovo)، سرڪاري طور تي ڪوسوو جمهوريه، ڏکڻ اوڀر يورپ ۾ هڪ خشڪي سان گھريل ملڪ آهي جنهن کي جزوي سفارتي سڃاڻپ حاصل آهي. ان جي ڏکڻ اولهه ۾ البانيا، اولهه ۾ مونٽي نيگرو، اتر ۽ اوڀر ۾ سربيا ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ اتر مقدونيا آهن. اها 10,887 چورس ڪلوميٽر (4,203 چورس ميل) جي ايراضي تي پکڙيل آهي ۽ ان جي آبادي لڳ ڀڳ 16 لک آهي. ڪوسووو ۾ مختلف قسم جا علائقا آهن، جن ۾ اچا ميداني علائقا، ڦرندڙ ٽڪريون ۽ جبل آهن، جن مان ڪجهه جي اوچائي 2500 ميٽر (8200 فوٽ) کان مٿي آهي. ان جي آبهوا گهڻو ڪري براعظمي آهي، جن تي ڪجهه رومي سمنڊ ۽ الپائن جي آبهوا جو اثر آهي.^[6] ڪوسوو جي راڄڌاني ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر پرسٽينیا آهي؛ ٻين وڏي شهرن ۽ شهري علائقن ۾ پريزرن، فيروزج، گجيلان ۽ پيجه شامل آهن.^[7]

درداني قبيلو چوٿين صدي قبل مسيح ۾ اُڀريو ۽ هتان دردانيه جي بادشاهت قائم ڪئي. پهرين صدي قبل مسيح کانپوء رومي سلطنت ان کي پنهنجي سلطنت ۾ ملائي ڇڏيو، سلطنت جي ورهاڱي تي هي علائقو اوڀرندي رومي سلطنت جو بڻجي ويو، ڇهين ۽ ستين صدي عيسوي ۾ سلاوڪ ماڻهو لڏپلاڻ ڪئي علائقي ۾ آيا. علائقي جو ڪنٽرول بازنطيني ۽ بلغاروي سلطنت جي وچ ۾ ڦرندو رهيو. 13هين صدي ۾، ڪوسووو سربيا جي وچين دور جي رياست ۽ سربيا جي زير سرپرستي رياست جي قيام جو لازمي حصو بڻجي ويو. 14هين ۽ 15هين صدي جي آخر ۾ [[بلقان] ۾ عثماني توسيع ۽ 1389ع ۾ ڪوسوو جي جنگ، جنهن ۾ مختلف نسلي گروهن جو اتحاد سربيا جي اڳواڻي ۾ عثماني سلطنت جي خلاف وڙهيو، سربيائي سلطنت جي شڪست کي هڪ فيصلا ڪن واقعو سمجهيو ويندو آهي.

مختلف خاندانن، خاص طور تي برانڪووچ، جنگ کان پوءِ گهڻي عرصي تائين ڪوسووو تي حڪومت ڪيا. ڪوسوو البانوي نشاۃِ ثانيه جو مرڪز هو ۽ 1910ع ۽ 1912ع ۾ البانوي بغاوتن جو سامهون ڪيو. بلقاني جنگن (1912-1913) کان پوءِ، ان کي سربيا جي بادشاهت جي حوالي ڪيو ويو ۽ ٻي عالمي جنگ کان پوءِ، اهو يوگوسلاويا جي اندر هڪ خودمختيار صوبو بڻجي ويو. ڪوسووو جي البانوي ۽ سرب برادرين جي وچ ۾ تڪرار 20هين صدي دوران تيزيءَ سان وڌي ۽ ڪڏهن ڪڏهن وڏي تشدد ۾ تبديل ٿي وئي، جنهن جو نتيجو 1998ع ۽ 1999ع جي ڪوسووو جنگ جي صورت مان نڪتو، جنهن جي نتيجي ۾ ڪوسووو کان يوگوسلاويا جي فوج جي واپسي ٿي ۽ گڏيل قومن جو عبوري انتظامي مشن ڪنٽرول سنڀاليو.

ڪوسوو هڪ طرفي طور تي 17 فيبروري 2008ع تي سربيا کان پنهنجي آزادي جو اعلان ڪيو ^[8] ۽ ان کان پوءِ گڏيل قومن جي گهٽ ۾ گهٽ 108 ميمبر ملڪن طرفان سفارتي طور تي هن کي تسليم ڪيو ويو آهي. سربيا سرڪاري طور تي ڪوسووو کي هڪ خودمختيار رياست طور تسليم نٿو ڪري ۽ ان کي ڪوسووو ۽ ميٽوهيجا جي پنهنجي جزوي خودمختيار صوبي جي طور تي دعويٰ جاري رکي ٿو، پر اهو 2013ع جي برسلز معاهدي جي حصي طور ڪوسووو ادارن جي گورننگ اٿارٽي کي قبول ڪري ٿو.^[9]

ڪوسوو هڪ ترقي پذير ملڪ آهي، جنهن جي معيشت اعليٰ وچولي آمدني واري آهي. سال 2008ع جي مالي بحران جي شروعات کان وٺي بين الاقوامي مالي ادارن پاران ماپيل پيمانن تي گذريل ڏهاڪي دوران ان مضبوط معاشي واڌ جو تجربو ڪيو آهي. ڪوسوو بين الاقوامي مالي فنڊ، ورلڊ بينڪ، اي بي آر ڊي، وينس ڪميشن ۽ بين الاقوامي اولمپڪ ڪميٽي جو ميمبر آهي ۽ ڪائونسل آف يورپ، يونيسڪو ۽ انٽرپول ۾ ميمبرشپ ۽ اسلامي تعاون تنظيم ۾ مبصر جي حيثيت لاءِ درخواست ڏني آهي. ڊسمبر 2022ع ۾، ڪوسووو يورپي يونين جو ميمبر بڻجڻ لاءِ هڪ رسمي درخواست داخل ڪيو.^[10]

نالو

تاريخ

جاگرافي

سياست

ڊيموگرافڪ

معيشت

تعليم

صحت جي سار سنڀال

ثقافت

گيلري

پڻ ڏسو

ٻاهريان ڳنڍڻا

وڪيميڊيا العام تي Kosovo بابت زمرا

حوالا

↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named bein12
↑ "Municipal language compliance in Kosovo", OSCE Minsk Group, اصل کان 5 March 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 17 February 2021, "Turkish language is currently official in Prizren and Mamuşa/Mamushë/Mamuša municipalities. In 2007 and 2008, the municipalities of Gjilan/Gnjilane, southern Mitrovicë/Mitrovica, Prishtinë/Priština and Vushtrri/Vučitrn also recognised Turkish as a language in official use."
↑ "Water percentage in Kosovo (Facts about Kosovo; 2011 Agriculture Statistics)", Kosovo Agency of Statistics, KAS, اصل کان 29 August 2017 تي آرڪائيو ٿيل۔
↑
- Total – pg.32; Ethnic – pg.44; Religion – pg.46*"ReKos 2024", www.ask.rks-gov.net (ٻولي ۾ Albanian), Kosovo Agency of Statistics (ASK), 19 December 2024, حاصل ڪيل 20 December 2024۔
1 2 "World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Kosovo)", www.imf.org, International Monetary Fund, 22 October 2024, حاصل ڪيل 20 December 2024۔
↑ "Kosovo Guidebook", eca.state.gov, حاصل ڪيل 20 September 2024۔
↑ "Population and housing census in Kosovo preliminary results – July 2024", حاصل ڪيل 21 July 2024۔
↑ "Accordance with International Law of the Unilateral Declaration of Independence in Respect of Kosovo", International Court of Justice (ICJ), 22 July 2010, اصل کان 24 September 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 24 September 2020۔
↑ , 24 April 2013 [5 March 2016 5 March 2016] چڪاسيو |url= قدر (مدد), |archive-url= گهرجي |archive-date= (مدد) تي اصل |archive-url= گهرجي |url= (مدد) کان آرڪائيو ٿيل۔ خالي يا غائب |title= (مدد)
↑ "Kosovo formally applies for EU membership", Deutsche Welle, اصل کان 16 December 2022 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 15 December 2022۔

[bein12-1] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named bein12

[2] "Municipal language compliance in Kosovo", OSCE Minsk Group, اصل کان 5 March 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 17 February 2021, "Turkish language is currently official in Prizren and Mamuşa/Mamushë/Mamuša municipalities. In 2007 and 2008, the municipalities of Gjilan/Gnjilane, southern Mitrovicë/Mitrovica, Prishtinë/Priština and Vushtrri/Vučitrn also recognised Turkish as a language in official use."

[3] "Water percentage in Kosovo (Facts about Kosovo; 2011 Agriculture Statistics)", Kosovo Agency of Statistics, KAS, اصل کان 29 August 2017 تي آرڪائيو ٿيل۔

[ReKos2024-4] 
Total – pg.32; Ethnic – pg.44; Religion – pg.46*"ReKos 2024", www.ask.rks-gov.net (ٻولي ۾ Albanian), Kosovo Agency of Statistics (ASK), 19 December 2024, حاصل ڪيل 20 December 2024۔

[mwfw] Total – pg.32; Ethnic – pg.44; Religion – pg.46*"ReKos 2024", www.ask.rks-gov.net (ٻولي ۾ Albanian), Kosovo Agency of Statistics (ASK), 19 December 2024, حاصل ڪيل 20 December 2024۔

[IMFWEO.XK-5] 1 2 "World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Kosovo)", www.imf.org, International Monetary Fund, 22 October 2024, حاصل ڪيل 20 December 2024۔

[6] "Kosovo Guidebook", eca.state.gov, حاصل ڪيل 20 September 2024۔

[7] "Population and housing census in Kosovo preliminary results – July 2024", حاصل ڪيل 21 July 2024۔

[icj2020-8] "Accordance with International Law of the Unilateral Declaration of Independence in Respect of Kosovo", International Court of Justice (ICJ), 22 July 2010, اصل کان 24 September 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 24 September 2020۔

[foreignaffairs-9] , 24 April 2013 [5 March 2016 5 March 2016] چڪاسيو |url= قدر (مدد), |archive-url= گهرجي |archive-date= (مدد) تي اصل |archive-url= گهرجي |url= (مدد) کان آرڪائيو ٿيل۔ خالي يا غائب |title= (مدد)

[dw10-10] "Kosovo formally applies for EU membership", Deutsche Welle, اصل کان 16 December 2022 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 15 December 2022۔

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]