ڪوريائي ٻولي

ڪوريائي ٻولي
ڪوريائي ٻولي
	فائل:South Korea North Korea location.png
ٻولي ڳالهائيندڙ	لڳ ڀڳ 81 ملين
ٻولي جو خاندان	ڪورينڪ (Koreanic)
لپي	هنگول (Hangul/Chosŏn'gŭl)
ٻولي جا ڪوڊ
ISO 639-3	–

ڪوريائي ٻولي (Korean) لڳ ڀڳ 81 ملين ماڻهن جي مادري ٻولي آهي، جيڪي اڪثر ڪورين نسل سان تعلق رکن ٿا. هيءَ ٻولي اتر ۽ ڏکڻ ڪوريا جي قومي ٻولي آهي. ڏکڻ ڪوريا ۾ ان کي هانگوگو (Hangugeo) ۽ اتر ڪوريا ۾ چوسونو (Chosŏnŏ) چيو ويندو آهي. 21هين صديءَ جي شروعات کان وٺي، ڪورين ثقافت (ڪي-پاپ ۽ ڊراما) جي ڪري هن ٻوليءَ جي مقبوليت سڄي دنيا ۾ وڌي وئي آهي.

ڳالهائيندڙن جي ورڇ (انگ اکر)

ڪوريائي ٻوليءَ جا ڳالهائيندڙ نه رڳو جزيره نما ڪوريا، پر دنيا جي مختلف حصن ۾ موجود آهن:

علائقو / ملڪ	لڳ ڀڳ تعداد (ملين ۾)	حيثيت
ڏکڻ ڪوريا	51.7	قومي ٻولي
اتر ڪوريا	25.8	قومي ٻولي
چين	2.3	تسليم ٿيل اقليتي ٻولي
آمريڪا	1.1	لڏپلاڻ ڪندڙ آبادي
جپان	0.4	تاريخي اقليت
مرڪزي ايشيا (ڪوريو-سارم)	0.2	اقليتي ٻولي

ٻوليءَ جو خاندان ۽ تاريخ

ڪوريائي ٻولي "ڪورينڪ" (Koreanic) ٻولين جي خاندان سان تعلق رکي ٿي، جنهن ۾ جيزو ٻولي (Jejuan) پڻ شامل آهي، پر اهي ٻئي ٻوليون پاڻ ۾ سمجهڻ جهڙيون (mutually intelligible) ناهن. ماهرن جو خيال آهي ته ڪورين ٻوليءَ جو اصل وطن هاڻوڪو منچوريا آهي. ڪورين سماج جي درجي بندي هن ٻوليءَ تي گهرا اثر ڇڏيا آهن، جنهن ڪري هن ۾ گفتگو جا مختلف درجا ۽ تعظيمي لفظ (honorifics) استعمال ٿيندا آهن.

لکت جو نظام (هنگول)

جديد ڪوريائي ٻولي هنگول (Hangul) اسڪرپٽ ۾ لکي ويندي آهي، جيڪو 15هين صديءَ ۾ خاص طور تي هن ٻوليءَ لاءِ تيار ڪيو ويو هو. 20هين صديءَ جي وچ تائين "هانجا" (Hanja - چيني اکر) استعمال ٿيندا هئا، پر هاڻي هنگول بنيادي اسڪرپٽ آهي.

هنگول ۾ 24 بنيادي اکر (jamo) ۽ 27 پيچيده اکر آهن جيڪي بنيادي اکرن مان ٺهن ٿا.

سکڻ ۾ مشڪلات

آمريڪي دفاعي وزارت موجب، انگريزي ڳالهائيندڙن لاءِ ڪورين ٻولي سکڻ دنيا جي ڏکي ترين ٻولين مان هڪ آهي، جنهن کي عربي ۽ چيني ٻولين سان گڏ مٿئين درجي تي رکيو ويو آهي. هن جو بنيادي سبب ان جي گرامر جي بناوت ۽ تعظيمي نظام آهي.

وڌيڪ ڏسو

حوالا