ڪمپيوٽنگ

ڪمپيوٽنگ (Computing) ڪا به مقصد تي مبني سرگرمي آهي جيڪا ڪمپيوٽنگ مشينري جي، ان مان فائدو حاصل ڪندي يا ٺاهيندي، ان جي ضرورت هوندي آهي. ان ۾ الگورٿم جي عملن جو مطالعو ۽ تجربو ۽ هارڊويئر ۽ سافٽ ويئر ٻنهي جي ترقي شامل آهي. ڪمپيوٽنگ ۾ سائنس، انجنيئرنگ، سماج، رياضي ۽ ٽيڪنالاجي جا پهلو به شامل آهن. مکيه ڪمپيوٽنگ ان جي شعبن ۾ ڪمپيوٽر انجنيئرنگ، ڪمپيوٽر سائنس، سائبر سيڪيورٽي، ڊيٽا سائنس، انفارميشن ٽيڪنالاجي، سافٽ ويئر انجنيئرنگ ۽ انفارميشن سسٽم شامل آهن.

ڪمپيوٽنگ جي اصطلاح ڳڻپ ۽ حساب ڪتاب جي اصطلاحن سان پڻ مترادف آهي. اڳئين زماني ۾، اهو ميڪاني ڪمپيوٽنگ مشينن پاران ڪيل عملن ۽ ان کان اڳ انساني ڪمپيوٽرن لاءِ جي حوالي سان استعمال ڪئي ويندي هئي.

تاريخ

ڪمپيوٽنگ جي تاريخ، ڪمپيوٽنگ جو خاڪو

ڪمپيوٽنگ جي تاريخ ڪمپيوٽنگ هارڊويئر جي تاريخ کان اڳ جي آهي ۽ ان ۾ قلم ۽ ڪاغذ (يا چاڪ ۽ سليٽ لاءِ) لاءِ ٽيبل جي مدد سان يا ان کان سواءِ طريقن جي تاريخ شامل آهي. ڪمپيوٽنگ انگن جي نمائندگي سان ويجهڙائي سان ڳنڍيل آهي، جيتوڻيڪ ڪمپيوٽنگ لاءِ ضروري رياضياتي تصورات عددي نظام کان اڳ موجود هئا. ڪمپيوٽنگ ۾ استعمال لاءِ سڀ کان قديم ڄاتل سڃاتل اوزار ابيڪس (Ubex) آهي ۽ اهو سوچيو ويندو آهي ته اهو بابل ۾ تقريباً 2700 ۽ 2300 ق.م جي وچ ۾ ايجاد ڪيو ويو هو. ابيڪس، هڪ وڌيڪ جديد ڊيزائن جو، اڄ به حساب ڪتاب جي اوزارن طور استعمال ڪيو ويندو آهي.

ڪمپيوٽنگ ۾ ڊجيٽل اليڪٽرانڪس استعمال ڪرڻ لاءِ پهريون رڪارڊ ٿيل تجويز سي.اي. وين-وليمز پاران 1931ع جي پيپر "فزيڪل فينومينا جي تيز رفتار خودڪار ڳڻپ لاءِ ٿائرٽرون جو استعمال" ۾ ڏني وئي.^[1] ڪلاڊ شينن جو سال 1938ع جو پيپر "ريلئ ۽ سوئچنگ سرڪٽس جو هڪ علامتي تجزيو" پوءِ بولين الجبرائي آپريشن لاءِ اليڪٽرانڪس استعمال ڪرڻ جو خيال متعارف ڪرايو.

فيلڊ-اثر ٽرانزسٽر جو تصور 1925ع ۾ جوليس ايڊگر للين فيلڊ پاران پيش ڪيو ويو هو. جان بارڊين ۽ والٽر برٽين، جڏهن ته بيل ليبز ۾ وليم شئڪلي جي ماتحت ڪم ڪري رهيا هئا، سال 1947ع ۾ پهريون ڪم ڪندڙ ٽرانزسٽر، پوائنٽ-ڪانٽيڪٽ ٽرانزسٽر ٺاهيو.^[2] ^[3] 1953ع ۾، مانچسٽر يونيورسٽي پهريون ٽرانزسٽرائيزڊ ڪمپيوٽر، "مانچسٽر بيبي" ٺاهيو. ^[4] بهرحال، شروعاتي جنڪشن ٽرانزسٽر نسبتاً وڏا ڊوائيس هئا جيڪي وڏي پيماني تي پيدا ڪرڻ ڏکيو هئا، جنهن انهن کي ڪيترن ئي خاص ايپليڪيشنن تائين محدود ڪيو.^[5]

سال 1957ع ۾، فراش ۽ ڊيرڪ بيل ليبز ۾ پهريون سلڪون ڊاءِ آڪسائيڊ فيلڊ ايفيڪٽ ٽرانزسٽر، پهريون ٽرانزسٽر جنهن ۾ نيڪاس ۽ ذريعو مٿاڇري تي ويجھا هئا، تيار ڪرڻ جي قابل ٿيا.^[6] پوء هڪ ٽيم سال 1960ع ۾ بيل ليبز ۾ هڪ ڪم ڪندڙ "موسفيٽ" (MOSFET) جو مظاهرو ڪيو.^[7]^[8] موسفيٽ وڏي گھاٽائي واري انٽيگريٽيڊ سرڪٽ (IC) جي تياري کي ممڪن بڻايو،^[9] ^[10] جنهن جي ذريعي ڪمپيوٽر انقلاب يا مائڪرو ڪمپيوٽر انقلاب جي شروعات ٿي.^[11]^[12]

ڪمپيوٽر

ڪمپيوٽنگ جا ذيلي شعبا

تحقيق ۽ ايمرجنگ ٽيڪنالاجيون

پڻ ڏسو

مصنوعي ذهانت
ڪمپيوٽر سائنس
ڪمپيوٽر الجبرا
تخليقي ڪمپيوٽنگ
اليڪٽرانڪ ڊيٽا پروسيسنگ
ڪمپيوٽر جي اصطلاحن جي فهرست
موبائل ڪمپيوٽنگ
ڪمپيوٽنگ جو خاڪو
سائنسي ڪمپيوٽنگ

حوالا

↑ Wynn-Williams, C. E. (2 July 1931), "The Use of Thyratrons for High Speed Automatic Counting of Physical Phenomena", Proceedings of the Royal Society A, 132 (819): 295–310, Bibcode:1931RSPSA.132..295W, doi:10.1098/rspa.1931.0102
↑ Lee, Thomas H. (2003). The Design of CMOS Radio-Frequency Integrated Circuits. Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-64377-1. https://web.stanford.edu/class/archive/ee/ee214/ee214.1032/Handouts/HO2.pdf. Retrieved 16 September 2019. آرڪائيو ڪيا ويا [Date error] (2)^{[Date mismatch]}, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
↑ Puers, Robert; Baldi, Livio; Voorde, Marcel Van de; Nooten, Sebastiaan E. van (2017). Nanoelectronics: Materials, Devices, Applications, 2 Volumes. John Wiley & Sons. p. 14. ISBN 978-3-527-34053-8. https://books.google.com/books?id=JOqVDgAAQBAJ&pg=PA14.
↑ Lavington, Simon (1998), A History of Manchester Computers (2 ڇاپو), Swindon: The British Computer Society, ص. 34–35
↑ Moskowitz, Sanford L. (2016). Advanced Materials Innovation: Managing Global Technology in the 21st century. John Wiley & Sons. pp. 165–167. ISBN 978-0-470-50892-3. https://books.google.com/books?id=2STRDAAAQBAJ&pg=PA165.
↑ Frosch, C. J.; Derick, L (1957). "Surface Protection and Selective Masking during Diffusion in Silicon" (en ۾). Journal of the Electrochemical Society 104 (9): 547. doi:10.1149/1.2428650. https://iopscience.iop.org/article/10.1149/1.2428650.
↑ KAHNG, D. (1961). "Silicon-Silicon Dioxide Surface Device". Technical Memorandum of Bell Laboratories: 583–596. doi:10.1142/9789814503464_0076. ISBN 978-981-02-0209-5.
↑ Lojek, Bo (2007). History of Semiconductor Engineering. Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag Berlin Heidelberg. p. 321. ISBN 978-3-540-34258-8.
↑ "Who Invented the Transistor?". Computer History Museum. 4 December 2013. 20 July 2019 تي حاصل ڪيل.
↑ Hittinger, William C. (1973). "Metal-Oxide-Semiconductor Technology". Scientific American 229 (2): 48–59. doi:10.1038/scientificamerican0873-48. ISSN 0036-8733. Bibcode: 1973SciAm.229b..48H.
↑ Fossum, Jerry G.; Trivedi, Vishal P. (2013). Fundamentals of Ultra-Thin-Body MOSFETs and FinFETs. Cambridge University Press. p. vii. ISBN 978-1-107-43449-3. https://books.google.com/books?id=zZJfAAAAQBAJ&pg=PR7.
↑ Malmstadt, Howard V.; Enke, Christie G.; Crouch, Stanley R. (1994). Making the Right Connections: Microcomputers and Electronic Instrumentation. American Chemical Society. p. 389. ISBN 978-0-8412-2861-0. https://books.google.com/books?id=lyJGAQAAIAAJ. "The relative simplicity and low power requirements of MOSFETs have fostered today's microcomputer revolution."

ٻاهريان ڳنڍڻا

[1] Wynn-Williams, C. E. (2 July 1931), "The Use of Thyratrons for High Speed Automatic Counting of Physical Phenomena", Proceedings of the Royal Society A, 132 (819): 295–310, Bibcode:1931RSPSA.132..295W, doi:10.1098/rspa.1931.0102

[Lee2-2] Lee, Thomas H. (2003). The Design of CMOS Radio-Frequency Integrated Circuits. Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-64377-1. https://web.stanford.edu/class/archive/ee/ee214/ee214.1032/Handouts/HO2.pdf. Retrieved 16 September 2019. آرڪائيو ڪيا ويا [Date error] (2)^{[Date mismatch]}, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.

[Puers2-3] Puers, Robert; Baldi, Livio; Voorde, Marcel Van de; Nooten, Sebastiaan E. van (2017). Nanoelectronics: Materials, Devices, Applications, 2 Volumes. John Wiley & Sons. p. 14. ISBN 978-3-527-34053-8. https://books.google.com/books?id=JOqVDgAAQBAJ&pg=PA14.

[4] Lavington, Simon (1998), A History of Manchester Computers (2 ڇاپو), Swindon: The British Computer Society, ص. 34–35

[Moskowitz2-5] Moskowitz, Sanford L. (2016). Advanced Materials Innovation: Managing Global Technology in the 21st century. John Wiley & Sons. pp. 165–167. ISBN 978-0-470-50892-3. https://books.google.com/books?id=2STRDAAAQBAJ&pg=PA165.

[6] Frosch, C. J.; Derick, L (1957). "Surface Protection and Selective Masking during Diffusion in Silicon" (en ۾). Journal of the Electrochemical Society 104 (9): 547. doi:10.1149/1.2428650. https://iopscience.iop.org/article/10.1149/1.2428650.

[7] KAHNG, D. (1961). "Silicon-Silicon Dioxide Surface Device". Technical Memorandum of Bell Laboratories: 583–596. doi:10.1142/9789814503464_0076. ISBN 978-981-02-0209-5.

[8] Lojek, Bo (2007). History of Semiconductor Engineering. Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag Berlin Heidelberg. p. 321. ISBN 978-3-540-34258-8.

[computerhistory-transistor2-9] "Who Invented the Transistor?". Computer History Museum. 4 December 2013. 20 July 2019 تي حاصل ڪيل.

[Hittinger2-10] Hittinger, William C. (1973). "Metal-Oxide-Semiconductor Technology". Scientific American 229 (2): 48–59. doi:10.1038/scientificamerican0873-48. ISSN 0036-8733. Bibcode: 1973SciAm.229b..48H.

[11] Fossum, Jerry G.; Trivedi, Vishal P. (2013). Fundamentals of Ultra-Thin-Body MOSFETs and FinFETs. Cambridge University Press. p. vii. ISBN 978-1-107-43449-3. https://books.google.com/books?id=zZJfAAAAQBAJ&pg=PR7.

[12] Malmstadt, Howard V.; Enke, Christie G.; Crouch, Stanley R. (1994). Making the Right Connections: Microcomputers and Electronic Instrumentation. American Chemical Society. p. 389. ISBN 978-0-8412-2861-0. https://books.google.com/books?id=lyJGAQAAIAAJ. "The relative simplicity and low power requirements of MOSFETs have fostered today's microcomputer revolution."

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]