ڪلينڪل نفسيات
سانچو:Psychology sidebar ڪلينڪل نفسيات (Clinical psychology) انساني سائنس، رويي جي سائنس، نظريي ۽ ڪلينڪل علم جو هڪ ميلاپ آهي، جنهن جو مقصد نفسياتي تڪليفن يا خرابيءَ کي سمجهڻ، روڪڻ ۽ ختم ڪرڻ آهي. ان سان گڏوگڏ هي علم ذهني صحت جي بهتري ۽ ذاتي واڌ ويجهه کي هٿي ڏئي ٿو.[1] هن جي مشق ۾ نفسياتي ٽيسٽنگ، تشخيص (diagnosis)، ڪلينڪل فارموليشن، ۽ نفسياتي علاج (سائيڪو ٿراپي) بنيادي اهميت رکن ٿا.
ڪلينڪل نفسيات جا ماهر چئن وڏن نظرياتي رخن ۾ تربيت حاصل ڪن ٿا:
- سائيڪو ڊائينامڪ (Psychodynamic)
- انسان دوست (Humanistic)
- ادراڪي رويي جي ٿراپي (CBT)
- سسٽم يا فيملي ٿراپي
ڪلينڪل نفسيات سائيڪيٽري (Psychiatry) کان مختلف آهي. جيتوڻيڪ ٻئي ذهني صحت جا ماهر آهن، پر ڪلينڪل نفسيات جا ماهر بنيادي طور تي نفسياتي ٽيسٽنگ جا ماهر هوندا آهن ۽ سائيڪو ٿراپي ذريعي علاج ڪندا آهن، جڏهن ته سائيڪيٽرسٽ طبي ڊاڪٽر هوندا آهن جيڪي دوائون (medications) لکي سگهن ٿا.
تاريخ (History)
[سنواريو]ذهني تڪليفن جي علاج جا قديم طريقا مذهبي يا جادوئي عقيدن تي ٻڌل هئا. 19هين صديءَ ۾ فرينالوجي (Phrenology) مشهور هئي، جنهن ۾ کوپڙيءَ جي بناوت مان شخصيت پرکي ويندي هئي.
شروعاتي ڪلينڪل نفسيات
[سنواريو]ڪلينڪل نفسيات جي شروعات 1896ع ۾ ٿي، جڏهن لائيٽنر وٽمر (Lightner Witmer) پنسلوانيا يونيورسٽيءَ ۾ پهرين نفسياتي ڪلينڪ کولي. وٽمر پهرين "ڪلينڪل نفسيات" جو اصطلاح استعمال ڪيو ۽ ٻارن جي سکڻ جي مشڪلاتن (learning disabilities) تي ڌيان ڏنو.[2] ٻي عالمي جنگ (World War II) هن شعبي ۾ وڏي تبديلي آندي. جڏهن سپاهي جنگ مان واپس آيا ته انهن ۾ "شيل شاڪ" (جنهن کي هاڻي PTSD چيو وڃي ٿو) جون علامتون هيون. نفسياتي ماهرن کي انهن جي علاج لاءِ وڏي پيماني تي مقرر ڪيو ويو، جنهن کانپوءِ سائيڪو ٿراپي هن علم جو لازمي حصو بڻجي وئي.
پيشيورانه مشق (Professional practice)
[سنواريو]ڪلينڪل نفسيات جا ماهر مختلف هنڌن تي ڪم ڪن ٿا، جهڙوڪ اسپتالون، خانگي ڪلينڪون، اسڪول ۽ عدالتون (فارنسڪ نفسيات).
| پيشو | |
|---|---|
پيشي جو قسم | نفسيات دان، ذهني صحت جو ماهر |
مصروفيت جو دائرو | نفسيات، صحت، تحقيق |
| تفصيل | |
| مھارت | نفسياتي تشخيص ۽ ٿراپي |
گھربل لياقت | ڊاڪٽريٽ (PhD يا PsyD) |
ملازمت جو شعبو | اسپتالون، ڪلينڪون |
لاڳاپيل روزگار | سائيڪيٽرسٽ، ٿراپسٽ |
تربيت ۽ سرٽيفڪيشن
[سنواريو]ڪلينڪل نفسيات جو ماهر بڻجڻ لاءِ عام طور تي نفسيات ۾ گريجوئيشن کانپوءِ ڊاڪٽريٽ (PhD يا PsyD) جي ڊگري گهربل هوندي آهي، جنهن ۾ 3 کان 6 سال لڳن ٿا. ان کانپوءِ لائسنس حاصل ڪرڻ لاءِ نگرانيءَ ۾ ڪم ڪرڻ (supervised practice) لازمي هوندو آهي.
حوالا
[سنواريو]- ↑ "About Clinical Psychology". 1996.
- ↑ Alessandri, M., Heiden, L., & Dunbar-Welter, M. (1995).