ڪلوگرام
ڪلوگرام (انگريزي: kilogram؛ متبادل اسپيلنگ: kilogramme)[1] بين الاقوامي ايڪن جي نظام (SI) ۾ ماس (وزن) جو بنيادي ايڪو آهي، جيڪا هڪ هزار گرام جي برابر هوندو آهي. ان جو ايڪائي نشان kg آهي.[2] لفظ "ڪلوگرام" ميٽرڪ اڳياڙي ڪلو- (جنهن جي معنيٰ هزار آهي) ۽ "گرام" جي ميلاپ مان ٺھيو آهي.[3] عام طور تي ان کي مختصر ڪري "ڪلو" (جمع: ڪلوَ) به چيو ويندو آهي.[4]
ڪلوگرام SI جي بنيادي ايڪن مان هڪ آهي، جنهن جي وصف آخرڪار SI جي ٽن بنيادي مستقل قدرن جي بنياد تي ڪئي وئي آهي، يعني سيزيم-133 ايٽم جي هڪ مخصوص منتقلي تعدد، روشنيءَ جي رفتار، ۽ پلانڪ مستقل.[5] هڪ مناسب طور تي تيار ڪيل ميٽرولوجي ليبارٽري ماس جي ماپ ڪندڙ اوزارن جهڙوڪ ڪِبل بيلنس (Kibble balance) کي ڪلوگرام لاءِ بنيادي معيار طور ڪيليبريٽ ڪري سگهي ٿي.[6]
ڪلوگرام کي پھريون ڀيرو 1795ع ۾ فرانسيسي انقلاب دوران هڪ لٽر پاڻي جي ماس طور بيان ڪيو ويو (شروعاتي طور 0 °C تي، بعد ۾ وڌ ۾ وڌ گهاٽائي واري گرمي پد يعني تقريباً 4 °C تي). هاڻوڪي وصف اصل وصف سان تقريباً 30 حصا في ملين (0.003٪) جي اندر مطابقت رکي ٿي. 1799ع ۾ پليٽينم مان ٺهيل "Kilogramme des Archives" کي ماس جي معيار طور اختيار ڪيو ويو. 1889ع ۾ پليٽينم–ايرڊيم مان ٺھيل سلنڊر، (International Prototype of the Kilogra) (IPK)، ميٽرڪ نظام لاءِ ماس جي معياري وحدت بڻيو ۽ تقريباً 130 سالن تائين استعمال ۾ رهيو، جيستائين 2019ع ۾ موجوده تعريف اختيار ڪئي وئي.[7]
حوالا
[سنواريو]- ↑ "SI Brochure: The International System of Units (SI)". Bureau International des Poids et Mesures.
{{cite web}}: Missing or empty|url=(مدد) - ↑ "SI Brochure: The International System of Units (SI)".
{{cite web}}: Missing or empty|url=(مدد) - ↑ Metric Units and Measurement.
- ↑ "Metric terminology".
{{cite web}}: Missing or empty|url=(مدد) - ↑ The International System of Units (SI). ص. 131.
- ↑ Kibble balance and mass metrology.
- ↑ "History of the kilogram".
{{cite web}}: Missing or empty|url=(مدد)