مواد ڏانھن هلو

ڪشن ڳڙهه

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان


ڪشن ڳڙهه هندستان جي رياست راجستان جي اجمير ضلعي جو هڪ شهر ۽ ميونسپل ڪائونسل آهي. اهو ڪشن ڳڙهه ايئرپورٽ جي ڪري به مشھور آھي.

تاريخ

[سنواريو]

ڪشن ڳڙهه رياست جو بنياد 1609ع ۾ جوڌپور جي شهزادي ڪشن سنگهه رکيو هو. ڪشن سنگهه کان اڳ هن علائقي تي راجا سموخان سنگهه جي حڪومت هئي.[1]

ساونت سنگهه (1748ع کان 1757ع تائين حڪومت ڪئي) ۽ بني ٿاني ڪرشنا ۽ راڌا جي روپ ۾ گنڊالا، ڪشن ڳڙهه ڍنڍ تي سير ڪندا رهيا.

ڪشن ڳڙهه انگريزن جي دور ۾ نام نهاد پرڳڻي رياست جي گاديءَ جو هنڌ هو، جيڪو راجپوتانا ايجنسي ۾ واقع هو. ان جي ايراضي 2210 ڪلوميٽر 2 (858 ميل²) ۽ آبادي 1901 ۾ 90,970 هئي. آبادي لاءِ اهو انگ 1891ع جي مردم شماري جي ڀيٽ ۾ 27 سيڪڙو جي گهٽتائي جي نمائندگي ڪري ٿو، جيڪو ممڪن طور تي 1899-1900 جي ڏڪار سان منسوب آهي. رياست هڪ اندازي مطابق 34,000 پائونڊ آمدني حاصل ڪئي ۽ برطانوي راڄ کي ڪوبه خراج تحسين پيش نه ڪيو. 1840ع ۾ پرٿوي سنگهه ڪشن ڳڙهه جو 15 هون مهاراجا ٿيو ۽ 1879ع ۾ پنهنجي وفات تائين حڪومت ڪندو رهيو، جنهن کان پوءِ سندس پٽ سردول سنگهه تخت نشين ٿيو.[2]

پرٿوي سنگهه (r.1840-1879)، 15هين مهاراجا ڪشن گڑھ، 1870ع جي شروعات ۾.

1892ع ۾ ڪشن ڳڙهه ۾ ميونسپالٽي ​​قائم ڪئي وئي.[3]

مهاراجا مدن سنگهه 1900ع ۾ سورهن سالن جي عمر ۾ تخت تي ويٺو، [4] هڪ اهڙي وقت ۾ جڏهن رياست تباهي واري ڏڪار جي اثر کان ڀڄي رهي هئي. هن جي ۽ سندس ديوان جي ماتحت انتظاميه وڏي پيماني تي منظوري جي لائق سمجهي ويندي هئي. ٽينڪن ۽ کوهن مان آبپاشي کي وڌايو ويو ۽ ڪپهه جي جنن ۽ پريسنگ جا ڪارخانا لڳايا ويا.[5] هن جي دور حڪومت ۾ شادين تي وڌيڪ خرچن جي حوصلا افزائي لاءِ هڪ سماجي اصلاحي تحريڪ جو وڏو اثر پيو.[6]

آبادیاتی

[سنواريو]

2011 هندستان جي مردم شماري جي مطابق،[7] ڪشن ڳڙهه جي آبادي 154,886 هئي. مرد آبادي جو 51 سيڪڙو ۽ عورتون 49 سيڪڙو آهن. ڪشن ڳڙهه ۾ خواندگي جي سراسري شرح 68٪ آهي، جيڪا قومي سراسري 74٪ کان ٿورو گهٽ آهي: مرد خواندگي 75٪، ۽ عورتن جي خواندگي 60٪ آهي. ڪشن ڳڙهه ۾، آبادي جو 14 سيڪڙو 6 سالن کان گهٽ عمر جي آهي.[8]

حوالا

[سنواريو]
  1. Tareekh-e-Rohela by Nafees Siddiqui
  2. Kishangarh British Library.
  3. Rima Hooja (2006). A History of Rajasthan. Rupa. p. 1166. ISBN 9788129108906. https://books.google.com/books?id=tosMAQAAMAAJ.
  4.  Chisholm, Hugh, وڪي نويس (1911), "Kishangarh", Encyclopædia Britannica 15 (11th ڇاپو), Cambridge University Press, ص: 836
  5.  Chisholm, Hugh, وڪي نويس (1911), "Kishangarh", Encyclopædia Britannica 15 (11th ڇاپو), Cambridge University Press, ص: 836
  6.  Chisholm, Hugh, وڪي نويس (1911), "Kishangarh", Encyclopædia Britannica 15 (11th ڇاپو), Cambridge University Press, ص: 836
  7. "Complete Data of Census of India 2011: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)", Census Commission of India, اصل کان 25 November 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 18 اپريل 2008۔
  8. "Archived copy", اصل کان 25 November 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 18 April 2018۔