مواد ڏانھن هلو

ڪريئول ٻوليون

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
(ڪروئل ٻولي کان چوريل)
گواڊيلوپ (ڪيريبين ٻيٽ) ۾ سال 2010ع هڪ اينٽيلين ڪريئول ٽرئفڪ سائن، جنهن ۾ لکيل آهي، "Lévé pié aw / Ni ti moun ka joué la!"، ترجمو، "پنهنجو پير مٿان ڪيو (يعني رفتار سست ڪيو)، ٻار هتي راند ڪري رهيا آهن!"[1]

ڪريئول ٻولي (Creole Lanuage)، [2][3][4] سادي طور صرف ڪريئول (Creole)، رابطي جي ٻولي جو هڪ مستحڪم روپ آهي، جيڪا مختلف ٻولين کي سادو ڪرڻ ۽ ملائڻ جي عمل سان هڪ نئين ٻولي (اڪثر ڪري هڪ پڊجن) جي شڪل ۾ وجود ۾ اچي ٿو، پوءِ اهو روپ، هڪ مختصر عرصي ۾، مقامي ڳالهائيندڙن سان گڏ هڪ مڪمل ٻولي ۾ ترقي ڪندو آهي ۽ ڦهلندو آهي.[5]

جڏهن ته هن ٻولي جو تصور هڪ مخلوط يا هائبرڊ ٻولي وانگر آهي، ڪريول کي اڪثر ڪري انهن جي وراثت ۾ مليل گرامر کي منظم ڪرڻ (مثال طور، بي ضابطگين کي ختم ڪندي) جي رجحان سان منسوب ڪيو وينديو آهن. ڪنهن به ٻولي وانگر، ڪريول گرامر جو هڪ مستقل نظام ۽ وڏي مستحڪم لغتون رکن ٿيون ۽ ٻارن پاران انهن کي انهن جي مادري ٻولي طور سکيا ڏني وينديون آھن.[6] اها ٽي خاصيتون ڪريول ٻولي کي پڊجن کان ڌار ڪن ٿيون.[7] ڪريولسٽڪس يا ڪريولوجي، ڪريول ٻولين جو مطالعو آهي ۽ هن ڪري لسانيات جو هڪ ذيلي ميدان آهي. ڪو ماڻهو جيڪو هن جي مطالعي ۾ مشغول ٿئي ٿو، ان کي ڪريولسٽ سڏيو ويندو آهي.

ڪريئول ٻوليون (Creole Language)، [8] اھڙي ٻوليون جيڪا ٻين ٻولين جي ملڻ سان ٺهڻ ٿيون ۽ پوء هڪ قدرتي ٻولي بڻجي وينديون آهن. انهن مان سڀ کان وڌيڪ مشهور هيٽي جي ڪريئول آهي، جيڪا هيٽي ۽ ٻين ڪئريبين ملڪن ۾ ڳالهائي ويندي آهي.

تفصيل

[سنواريو]

While the concept is similar to that of a mixed or hybrid language, creoles are often characterized by a tendency to systematize their inherited grammar (e.g., by eliminating irregularities). Like any language, creoles are characterized by a consistent system of grammar, possess large stable vocabularies, and are acquired by children as their native language. These three features distinguish a creole language from a pidgin.[9] Creolistics, or creology, is the study of creole languages and, as such, is a subfield of linguistics. Someone who engages in this study is called a creolist.

ڪريول ٻولين جو صحيح تعداد معلوم نه آهي. خاص طور تي. ڇاڪاڻ ته ڪيتريون ئي خراب تصديق ٿيل يا دستاويز ٿيل آهن. 1500 کان وٺي لڳ ڀڳ هڪ سؤ ڪريئول ٻوليون پيدا ٿيون آهن. اهي گهڻو ڪري يورپي ٻولين تي ٻڌل آهن. جهڙوڪ انگريزي ۽ فرينچ. يورپي دريافت جي دور جي ڪري. ۽ ايٽلانٽڪ غلام واپار. جيڪو ان وقت پيدا ٿيو ۽ ترقي ڪئي. جهاز جي تعمير ۽ نيويگيشن ۾ بهتري سان. واپارين کي دنيا جي ماڻهن سان رابطو ڪرڻ سکڻو پيو. ۽ اهو ڪرڻ جو تيز ترين طريقو هڪ پڊجن تيار ڪرڻ هو. موڙ ۾، انهن پڊجن مان مڪمل ڪريئول ٻوليون ترقي ڪيون. ڪريئول کان علاوه جن ۾ يورپي ٻوليون پنهنجو بنياد رکن ٿيون. (مثال طور) عربي، چيني ۽ ملائي تي ٻڌل ڪريئول آهن.

The precise number of creole languages is not known, particularly as many are poorly attested or documented. About one hundred creole languages have arisen since 1500. These are predominantly based on European languages such as English and French[10] due to the European Age of Discovery and the Atlantic slave trade that arose at that time.[11] With the improvements in ship-building and navigation, traders had to learn to communicate with people around the world, and the quickest way to do this was to develop a pidgin; in turn, full creole languages developed from these pidgins. In addition to creoles that have European languages as their base, there are, for example, creoles based on Arabic, Chinese, and Malay.

The lexicon of a creole language is largely supplied by the parent languages, particularly that of the most dominant group in the social context of the creole's construction. However, there are often clear phonetic and semantic shifts. On the other hand, the grammar that has evolved often has new or unique features that differ substantially from those of the parent languages.[12]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

فرينچ ۾

[سنواريو]

سانچو:Creoles, pidgins and mixed languages

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Multilingualism and language contact | Languages In Danger" (آمريڪي انگريزي ۾). 2020-04-09 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ "The study of pidgin and creole languages" (PDF).
  3. ↑ "Language varieties: Pidgins and creoles" (PDF). اصل نسخو (PDF) مان 2018-07-12 تي محفوظ ڪيل. 2017-05-24 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "Typologizing grammatical complexities, or Why creoles may be paradigmatically simple but syntagmatically average" (PDF).
  5. ↑ Millar, Robert M. (2015). Trask's historical linguistics. Routledge. pp. 305-306.
  6. ↑ Calvet, Louis-Jean. (2006). Toward an Ecology of World Languages. Malden, MA: Polity Press. [173-6]
  7. ↑ McWhorter, J. H. (2005). Defining creole. Oxford University Press.
  8. ↑ معجم مصطلحات علم اللغة الحديث. مكتبة لبنان. ص. 84. {{cite book}}: |work= ignored (مدد)
  9. ↑ McWhorter, J. H. (2005). Defining creole. Oxford University Press.
  10. ↑ "Creole – Language Information & Resources". www.alsintl.com. اصل نسخو مان June 20, 2017 تي محفوظ ڪيل. October 9, 2017 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ Linguistics, ed. Anne E. Baker, Kees Hengeveld, p. 436
  12. ↑ Siegel, Jeff (2008). The Emergence of Pidgin and Creole Languages (انگريزي ۾). New York: Oxford Linguistics. ص. 68–69. ISBN 978-0-19-921666-6.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ڪريئول_ٻوليون&oldid=369889" تان ورتل