مواد ڏانھن هلو

ڪدونا رياست

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ڪدونا رياست
Kaduna State
Flag of Kaduna StateSeal of Kaduna State
Nicknames: 
Location of Kaduna State in Nigeria
Location of Kaduna State in Nigeria
جاگرافي بيهڪ: 10°20′N 7°45′E / 10.333°N 7.750°E / 10.333; 7.750
Country  نائجيريا
Date created 27 May 1967
Capital Kaduna
Government
  Body Government of Kaduna State
  Governor[1] Uba Sani (APC)
  Deputy Governor Hadiza Sabuwa Balarabe
  Legislature Kaduna State House of Assembly
  Chief Judge Tukur Mu’azu
  National Assembly delegation Senators:

Representatives: List
Area
  Total
46,053 ڪ.م2 (17,781 ميل2)
  Rank 4th of 36

ڪدونا رياست (هائوسا: جىِهَر كَدُنا، مدينة كدونا؛ فولا: 𞤤𞤫𞤴𞤣𞤭 𞤳𞤢𞤣𞤵𞤲𞤢، لئيدي ڪدونا؛ Sitet Kaduna) نائيجيريا جي اتر اولهه جيو پوليٽيڪل زون ۾ هڪ رياست آهي. رياست جو گاديءَ جو هنڌ، ڪدونا شهر، جيڪو 2006ع تائين ملڪ جو اٺون وڏو شهر هو. سال 1967ع ۾ نارٿ-سينٽرل رياست، جنهن جديد ڪاتسينا رياست کي به شامل ڪيو ويو هو، ڪدونا رياست سال 1987ع ۾ پنهنجون موجوده سرحدون حاصل ڪيون. ڪدونا رياست ايراضي جي لحاظ کان ملڪ جي چوٿين وڏي رياست ۽ ٽئين سڀ کان وڌيڪ آبادي واري رياست آهي. رياست ۾ اهم تعليمي ادارن جي موجودگي، جئين ته احمدو بيلو يونيورسٽي,[2] ڊيفينس اڪيڊمي، ايئر فورس انسٽيٽيوٽ آف ٽيڪنالاجي (AFIT) ۽ ڪدونا پولي ٽيڪنڪ وغيره جي ڪري، رياست کي سکيا جو مرڪز سڏيو ويندو آهي.

جديد ڪدونا رياست آفريڪا جي قديم ترين تهذيبن جي جڳهن جو ماڳ آهي، جنهن ۾ نوڪ تهذيب شامل آهي جيڪا 1500 ق.م. کان 500ع تائين ترقي ڪئي .[3][4] نائين صدي جو جاگرافيدان ۽ تاريخدان، يعقوبي، هائوسا بادشاهتن جي وجود کي دستاويز ڪيو، جيڪيون سال 1800ع جي شروعات ۾ علائقي کي سوڪوٽو خلافت ۾ شامل ڪرڻ تائين موجود هيون. نوآبادياتي دور ۾، برطانوي قيادت پاران ڪدونا شهر کي اتر نائيجيريا پروٽيڪٽوريٽ جو گاديءَ جو هنڌ بڻايو ويو.

رياستي معيشت زراعت تي، خاص طور تي ڪپهه ۽ مونگ پھلي جي پيداوار تي منحصر آهي.[2][5][6] ڪدونا رياست پرتشدد نسلي ۽ مذهبي تڪرار جو هنڌ رهي آهي، [7] سال 2002ع ۾ مس ورلڊ فسادن سان رياست جي گاديءَ واري هنڌ ۾ توهين مذهب تي تقريباً 250 موت ۽ تقريبن 30,000 گهرن کي نقصان پهتو.[8]

حوالا

[سنواريو]
  1. See List of governors of Kaduna State for a list of prior governors
  2. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :1
  3. Breunig, Peter. 2014. Nok: African Sculpture in Archaeological Context: p. 21.
  4. Fagg, Bernard. 1969. Recent work in west Africa: New light on the Nok culture. World Archaeology 1(1): 41–50.
  5. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :3
  6. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :4
  7. "El-Rufai vows to restore Kaduna to its past glory", Vanguard News (ٻولي ۾ en-US), 5 February 2021, اصل کان 16 February 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 12 March 2021۔
  8. "The "Miss World Riots": Continued Impunity for Killings in Kaduna", Human Rights Watch, 23 July 2003, اصل کان 8 May 2020 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 7 April 2014۔