مواد ڏانھن هلو

ڪدونا رياست

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ڪدونا رياست
رياست
Kaduna State
Seal of Kaduna State
Seal
Nickname(s):
Centre of Learning
Location of Kaduna State in Nigeria
Location of Kaduna State in Nigeria
Coordinates: 10°20′N 7°45′E / 10.333°N 7.750°E / 10.333; 7.750
Country نائجيريا
Date created27 May 1967
CapitalKaduna
حڪومت
• باڊيGovernment of Kaduna State
• Governor[1]Uba Sani (APC)
• Deputy GovernorHadiza Sabuwa Balarabe
• LegislatureKaduna State House of Assembly
• Chief JudgeTukur Mu’azu
• National Assembly delegationSenators:

Representatives: List
ايراضي
• ڪل46,053 چورس ڪلوميٽر (17,781 چورس ميل)
ايراضي درجو4th of 36
آبادي
 (2006 census)1
• ڪل6,113,503[2]
• اندازو
(2022[3])
9,032,200
• درجو4th of 36
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
GDP (PPP)
وقتي علائقوUTC+01 (WAT)
پوسٽل ڪوڊ
8000014
آء ايس او 3166 ڪوڊNG-KD
HDI (2022)0.545[4]
low · 24th of 37
ويب سائيٽkdsg.gov.ng

ڪدونا رياست (هائوسا: جىِهَر كَدُنا، مدينة كدونا؛ فولا: 𞤤𞤫𞤴𞤣𞤭 𞤳𞤢𞤣𞤵𞤲𞤢، لئيدي ڪدونا؛ Sitet Kaduna) نائيجيريا جي اتر اولهه جيو پوليٽيڪل زون ۾ هڪ رياست آهي. رياست جو گاديءَ جو هنڌ، ڪدونا شهر، جيڪو 2006ع تائين ملڪ جو اٺون وڏو شهر هو. سال 1967ع ۾ نارٿ-سينٽرل رياست، جنهن جديد ڪاتسينا رياست کي به شامل ڪيو ويو هو، ڪدونا رياست سال 1987ع ۾ پنهنجون موجوده سرحدون حاصل ڪيون. ڪدونا رياست ايراضي جي لحاظ کان ملڪ جي چوٿين وڏي رياست ۽ ٽئين سڀ کان وڌيڪ آبادي واري رياست آهي. رياست ۾ اهم تعليمي ادارن جي موجودگي، جئين ته احمدو بيلو يونيورسٽي,[5] ڊيفينس اڪيڊمي، ايئر فورس انسٽيٽيوٽ آف ٽيڪنالاجي (AFIT) ۽ ڪدونا پولي ٽيڪنڪ وغيره جي ڪري، رياست کي سکيا جو مرڪز سڏيو ويندو آهي.

جديد ڪدونا رياست آفريڪا جي قديم ترين تهذيبن جي جڳهن جو ماڳ آهي، جنهن ۾ نوڪ تهذيب شامل آهي جيڪا 1500 ق.م. کان 500ع تائين ترقي ڪئي .[6][7] نائين صدي جو جاگرافيدان ۽ تاريخدان، يعقوبي، هائوسا بادشاهتن جي وجود کي دستاويز ڪيو، جيڪيون سال 1800ع جي شروعات ۾ علائقي کي سوڪوٽو خلافت ۾ شامل ڪرڻ تائين موجود هيون. نوآبادياتي دور ۾، برطانوي قيادت پاران ڪدونا شهر کي اتر نائيجيريا پروٽيڪٽوريٽ جو گاديءَ جو هنڌ بڻايو ويو.

رياستي معيشت زراعت تي، خاص طور تي ڪپهه ۽ مونگ پھلي جي پيداوار تي منحصر آهي.[5][8][9] ڪدونا رياست پرتشدد نسلي ۽ مذهبي تڪرار جو هنڌ رهي آهي، [10] سال 2002ع ۾ مس ورلڊ فسادن سان رياست جي گاديءَ واري هنڌ ۾ توهين مذهب تي تقريباً 250 موت ۽ تقريبن 30,000 گهرن کي نقصان پهتو.[11]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ See List of governors of Kaduna State for a list of prior governors
  2. ↑ "2006 PHC Priority Tables – NATIONAL POPULATION COMMISSION". population.gov.ng (آمريڪي انگريزي ۾). اصل نسخو مان 10 October 2017 تي محفوظ ڪيل. 10 October 2017 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "Kaduna State: Subdivision". www.citypopulation.de. 2024-02-07 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 September 2018 تي محفوظ ڪيل. 13 September 2018 تي حاصل ڪيل.
  5. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":1".
  6. ↑ Breunig, Peter. 2014. Nok: African Sculpture in Archaeological Context: p. 21.
  7. ↑ Fagg, Bernard. 1969. Recent work in west Africa: New light on the Nok culture. World Archaeology 1(1): 41–50.
  8. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":3".
  9. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":4".
  10. ↑ "El-Rufai vows to restore Kaduna to its past glory". Vanguard News (آمريڪي انگريزي ۾). 5 February 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 February 2021 تي محفوظ ڪيل. 12 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "The "Miss World Riots": Continued Impunity for Killings in Kaduna". Human Rights Watch. 23 July 2003. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 8 May 2020 تي محفوظ ڪيل. 7 April 2014 تي حاصل ڪيل.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ڪدونا_رياست&oldid=350626" تان ورتل