ڪانڊوم
ڪانڊوم (Condom) هڪ خول جي شڪل وارو رڪاوٽ وارو اوزار آهي، جيڪو جنسي ميلاپ دوران حمل يا جنسي طور تي منتقل ٿيندڙ انفيڪشن (STI) جي امڪان کي گهٽائڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي.[1] ڪانڊوم ٻن قسمن جا هوندا آهن: ٻاهريون ڪانڊوم (جنهن کي مردانو ڪانڊوم به چيو ويندو آهي) ۽ اندروني ڪانڊوم (يا عورتانو ڪانڊوم).[2]
ٻاهريون ڪانڊوم جنسي ميلاپ کان اڳ کڙي بيٺل عضو تناسل تي چاڙهيو ويندو آهي. هي هڪ جسماني رڪاوٽ طور ڪم ڪري ٿو جيڪو هڪ ٻئي جي جسماني رطوبتن جي منتقلي کي روڪي ٿو ۽ مني (Semen) کي ساٿي جي جسم ۾ داخل ٿيڻ کان روڪي ٿو.[1] ڪانڊوم عام طور تي ليٽيڪس (Latex) مان ٺهيل هوندا آهن، پر ڪجهه پولي يوريٿين يا ٻين مادي مان به ٺهيل هوندا آهن. ڪانڊوم جو سڀ کان وڏو فائدو ان جو آسان استعمال، هر هنڌ دستيابي ۽ گهٽ پاسيرا اثر (Side effects) آهن.[1]
جيڪڏهن صحيح نموني ۽ هر دفعي استعمال ڪيو وڃي، ته حمل جو امڪان صرف 2 سيڪڙو ساليانو هوندو آهي.[1] پر عام استعمال دوران (غلطين جي ڪري) اها شرح 18 سيڪڙو تائين ٿي سگهي ٿي.[3] ڪانڊوم جو استعمال سوزاڪ (Gonorrhea)، ايڊز (HIV/AIDS) ۽ ٻين جنسي بيمارين جي خطري کي تمام گهڻو گهٽائي ڇڏي ٿو.[1]
طبي استعمال
[سنواريو]حمل کان بچاءُ
[سنواريو]ڪانڊوم جي اثرائتي هجڻ جو اندازو ٻن طريقن سان لڳايو ويندو آهي. "مڪمل استعمال" (Perfect use) جنهن ۾ ڪو به غلط استعمال نه ٿئي، ۽ "عام استعمال" (Typical use) جنهن ۾ عام ماڻهن جون غلطيون شامل آهن.[4] مڪمل استعمال سان ڪانڊوم 98 سيڪڙو اثرائتو آهي، جڏهن ته وڌيڪ تحفظ لاءِ ان کي ٻين طريقن (جهڙوڪ اسپرميسائيڊ) سان به استعمال ڪري سگهجي ٿو.[5]
جنسي طور منتقل ٿيندڙ بيماريون
[سنواريو]
ڪانڊوم جنسي بيمارين (STIs) کان بچاءُ لاءِ وڏي پيماني تي تجويز ڪيا ويندا آهن. هي ايڊز، سيفلس (آتشڪ)، سوزاڪ ۽ ٻين خطرناڪ بيمارين جي منتقلي کي روڪڻ ۾ مددگار ثابت ٿين ٿا.[6]
عالمي ادارو صحت (WHO) جي هڪ رپورٽ موجب، ليٽيڪس ڪانڊوم جو استعمال ايڇ آئي وي (HIV) جي منتقلي جي خطري کي اٽڪل 85 سيڪڙو تائين گهٽائي ٿو.[7]
ناڪاميءَ جا سبب
[سنواريو]ڪانڊوم ڪڏهن ڪڏهن ڦٽي سگهي ٿو يا لڙهي سگهي ٿو جيڪڏهن ان کي صحيح طرح نه لڳايو وڃي. ناڪاميءَ جي شرح 0.4% کان 2.3% جي وچ ۾ ٿي سگهي ٿي.[7] ڪانڊوم جي ناڪاميءَ جا مکيه سبب پيڪيٽ کولڻ مهل نقصان پهچڻ، تاريخ ختم ٿيڻ (Expiry)، يا تيل وارين شين جو استعمال آهن جيڪي ليٽيڪس کي ڪمزور ڪري ڇڏين ٿيون.
پڻ ڏسندا
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- 1 2 3 4 5 Hatcher, Robert Anthony (2007). Contraceptive Technology. Ardent Media. pp. 297–311. ISBN 978-1-59708-001-9.
- ↑ WHO Model Formulary 2008. World Health Organization. 2009. ISBN 978-92-4-154765-9.
- ↑ حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedTrussell 2011 - ↑ Hatcher, RA (2007). Contraceptive Technology. Ardent Media.
- ↑ حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedsimultaneous - ↑ "Condom". Planned Parenthood.
- 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedworkshop