مواد ڏانھن هلو

ڪانو رياست

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ڪانو رياست
Kano State

جِهَرْ كَنُوْ (هائوسا)
رياست
ڪانو جو فضائي ڏيک
ڪانو جو فضائي ڏيک
Flag of Kano State
Banner
Seal of the Governor of Kano State
Seal
Nickname(s):
"تجارت جو مرڪز" (Tumbin Giwa)
نائيجيريا جي نقشي ۾ هائي لائٽ ٿيل ڪانو رياست
نائيجيريا جي نقشي ۾ هائي لائٽ ٿيل ڪانو رياست
Coordinates: 11°30′N 8°30′E / 11.500°N 8.500°E / 11.500; 8.500
ملڪ نائجيريا
قائم ٿي27 مئي، 1967ع
راڄڌانيڪانو
حڪومت
• باڊيڪانو جي رياستي اسيمبلي
• گورنر[1]ابا ڪبير يوسف (NNPP)
• ڊپٽي گورنرامينو عبدالسلام گورزو (NNPP)
• قانون سازڪانو جي رياستي اسيمبلي
• سينيٽررفاعي هونگا (NNPP)
باراو جبرين (APC)
ڪاوو سومئلا (NNPP)
• قومي اسيمبلي ۾ نمائندافهرست
ايراضي
• ڪل20,131 چورس ڪلوميٽر (7,773 چورس ميل)
ايراضي درجو20هون
آبادي
 (2006ع جي آدمشماري)
• ڪل9,401,288
• اندازو
(2022ع)
15,462,200[2]
• درجوپهريون
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
GDP (PPP)
وقتي علائقوUTC+01 (WAT)
پوسٽل ڪوڊ
700001
آء ايس او 3166 ڪوڊNG-KN
HDI (2022)0.482[3]
low · 28th of 37
ويب سائيٽwww.kanostate.gov.ng
^1 Preliminary results

ڪانو رياست (هائوسا: جِهَرْ كَنُوَ) نائيجيريا جي 36 رياستن مان هڪ آهي، جيڪا ملڪ جي اترئين علائقي ۾ واقع آهي.[4] سال 2006ع ۾ ڪيل قومي مردم شماري موجب، ڪانو رياست نائيجيريا ۾ سڀ کان وڌيڪ آبادي واري رياست آهي. 2016ع ۾ قومي شماريات جي بيورو پاران ورتل تازي سرڪاري اندازن مان معلوم ٿيو ته ڪانو رياست اڃا تائين نائيجيريا ۾ آبادي جي لحاظ کان سڀ کان وڏي رياست آهي. [5]

اڳوڻي اترئين علائقي مان 1967ع ۾ ٺاهي وئي اها رياست اتر اولهه ۾ ڪاتسينا رياست سان 210 ڪلوميٽر (130 ميل)، اتر اوڀر ۾ جيگاوا رياست سان 355 ڪلوميٽر (221 ميل)، ڏکڻ اوڀر ۾ باؤچي رياست سان 131 ڪلوميٽر (82 ميل) ۽ ڏکڻ اولهه ۾ ڪدونا رياست سان 255 ڪلوميٽر تائين سرحدون رکي ٿي. رياست جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر ڪانو آهي، جيڪو لاگوس کان پوءِ نائيجيريا ۾ ٻيو نمبر سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي.[6][7]


Created in 1967 out of the former Northern Region, Kano State borders on Katsina State to the northwest for abJigawa State to the northeast for 355 km (221 miles), Bauchi State to the southeast for 131 km (82 miles), and Kaduna State to the southwest for 255 m. The state's capital and largest city is the city of Kano, the second most populous city in Nigeria after Lagos.[8] The incumbent governor of the state is Abba Kabir Yusuf. He was sworn in on 29 May 2023.[9]

Modern-day Kano State was the site of a number of prior kingdoms and empires, including the Kingdom of Kano, which was centered in Dalla Hill (Dutsen Dala) and existed from prior to 1000 AD to 1349.[10] In 1349, the Sultanate of Kano was established with Yaji I as its first Sultan.[11] In the 15th century, Kurmi Market was opened, which helped Kano become a center of commercial activity in Hausaland;[12] the market remains open in the 21st century and its historic importance is reflected in the state's nickname, the Centre of Commerce.[13] During the 16th and 17th centuries, the Sultanate of Kano established itself as the most powerful of the Hausa Kingdoms.[14] In 1903, the British Empire conquered the Kano Emirate, incorporating it into the Northern Nigeria Protectorate.[15] The major ethnic groups in pre-colonial Kano City were the Hausa, Fulani, Barebari (Kanuri), Tuareg, Arab, Nupe and some tribes from the southern Nigeria. Most of the people in Kano city have come to use the Hausa language as a first language and some have accepted Hausa as an ethnic identification.[16]

Since independence, Kano State has developed a diverse economy, establishing itself as a center for industry,[17] agriculture,[18] and Islamic banking.[19] The Hausa and Fulani make up the majority of Kano State's population.[20] The Hausa language is the dominant language in the state, as it is in most of Northern Nigeria.[21][22] Challenges faced by Kano State in the 21st century include attacks by the Islamist terrorist group Boko Haram,[23][24][25] inter-religious violence,[26][27] and extreme poverty.[28] A Muslim-majority state, Kano State is one of the twelve states in Nigeria to operate under Sharia law within the legal framework of the Nigerian Constitution.[29]

Photo of Kano in December 1930

ڪانو رياست (هائوسا: جهار ڪانو جِهَرْ كَنُوَ) نائيجيريا جي 36 رياستن مان هڪ آهي، جيڪا ملڪ جي اترئين علائقي ۾ واقع آهي. سال 2006ع ۾ ڪيل قومي مردم شماري موجب، ڪانو رياست نائيجيريا ۾ سڀ کان وڌيڪ آبادي واري رياست آهي. سال 2016ع ۾ قومي شماريات جي بيورو پاران ورتل تازي سرڪاري اندازن مان معلوم ٿيو ته ڪانو رياست اڃا تائين نائيجيريا ۾ آبادي جي لحاظ کان سڀ کان وڏي رياست آهي. اڳوڻي اترئين علائقي مان سال 1967ع ۾ ٺاهي وئي، ڪانو رياست اتر اولهه ۾ ڪٽسينا رياست سان لڳ ڀڳ 210 ڪلوميٽر (130 ميل)، اتر اوڀر ۾ جيگاوا رياست سان 355 ڪلوميٽر (221 ميل)، ڏکڻ اوڀر ۾ باؤچي رياست سان 131 ڪلوميٽر (82 ميل) ۽ ڏکڻ اولهه ۾ ڪدونا رياست سان 255 ڪلوميٽر تائين سرحدون رکي ٿي. رياست جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر ڪانو شهر آهي، جيڪو لاگوس کان پوءِ نائيجيريا ۾ ٻيو نمبر سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. رياست جو موجوده گورنر ابا ڪبير يوسف آهي. هن 29 مئي 2023 تي حلف کنيو.

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ See List of governors of Kano State for a list of prior governors
  2. ↑ "Kano State: Subdivision". www.citypopulation.de. 7 February 2024 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 September 2018 تي محفوظ ڪيل. 13 September 2018 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "About Kano". Kano State. 30 December 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 May 2020 تي محفوظ ڪيل. 19 May 2020 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ "Kano State: Subdivision". www.citypopulation.de. 7 February 2024 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ "2006 Census" (PDF). 19 May 2011. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 19 May 2011 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ "Nigeria Statistics". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 August 2021 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ "About Kano". Kano State. 30 December 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 May 2020 تي محفوظ ڪيل. 19 May 2020 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "Kano/Katsina: Ganduje, Masari, Gaidam sworn-in – P.M. News" (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 February 2022 تي محفوظ ڪيل. 4 February 2022 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ "Kano State Government". 1 May 2010. اصل نسخو مان 1 May 2010 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "Hausa" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 22 February 2022 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ "Kurmi: Kano's 600-year-old slave market now sanctuary for artifacts - Daily Trust". dailytrust.com. 19 October 2015. 23 October 2023 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ Ujorha, Tadaferua (9 May 2003). "Kano's 500-year-old market". Daily Trust. Biafra Nigeria World. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 August 2021 تي محفوظ ڪيل. 1 November 2007 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |accessdate= and |access-date= specified (مدد); More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  14. ↑ "Embassy of the Federal Republic of Nigeria – History". nigeriaembassyusa.org. اصل نسخو مان 2 March 2021 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ "The Fall of Kano | History Today". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 October 2021 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ Paden. Religion and Political Culture in Kano. ISBN 0-520-01738-2.
  17. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":2".
  18. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":1".
  19. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":3".
  20. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":4".
  21. ↑ "Hausa Language Variation and Dialects". African Languages at UCLA (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 December 2020 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  22. ↑ Adoti, Olive (30 July 2020). "10 Top languages spoken in Nigeria (plus the states)". Legit.ng – Nigeria news. (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 April 2021 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  23. ↑ Nossiter, Adam (19 March 2013). "Bombs Strike Bus Station in Nigeria (Published 2013)". The New York Times (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0362-4331. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 March 2021 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ "Nigeria suicide bombers target Potiskum and Kano buses". BBC News. 24 February 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 August 2021 تي محفوظ ڪيل. 29 August 2021 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ "BBC News – Nigeria unrest: Kano mosque attack kills dozens". BBC News. 28 November 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 November 2014 تي محفوظ ڪيل. 29 November 2014 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ Obasanjo Assesses Riot Damage in Kano – 2001-10-16 . Voice of America News.
  27. ↑ "Kano: Nigeria's ancient city-state". BBC online. BBC. 20 May 2004. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 May 2014 تي محفوظ ڪيل. 12 July 2007 تي حاصل ڪيل.
  28. ↑ "Geographies of poverty in Kano State: The role of GIS in identifying and mapping multidimensionally deprived households". ResearchGate (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 February 2022 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  29. ↑ "Nigerian singer sentenced to death for blasphemy in Kano state". BBC News (برطانوي انگريزي ۾). 10 August 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 May 2021 تي محفوظ ڪيل. 14 March 2021 تي حاصل ڪيل.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ڪانو_رياست&oldid=367225" تان ورتل