کنڊن جي وچ ۾ حدون

دنيا جو رنگين ڪوڊ ٿيل نقشو:
          آمريڪا کنڊ
        اتر آمريڪا
        ڏکڻ آمريڪا
               افرو يوريشيا
        آفريڪا
             يورشيا
           يورپ
           ايشيا
     آسٽريليا (اوشينيا)
     انٽارڪٽيڪا

ٻيٽ ملڪن جو نقشو: اهي رياستون ڪنهن به کُنڊ جي سائيز واري زمين تي واقع نه آهن، پر اهي عام طور تي هڪ پاڙيسري کُنڊ سان جڙيل آهن.

کُنڊن جي وچ ۾ حدون (Boundaries between Continents) طئي ڪرڻ عام طور تي جاگرافيائي ڪنوينشن ۽ اتفاق راءِ جو معاملو آهي. ڪيترائي ڪنوينشن استعمال ۾ آهن جيڪا هڪ ٻئي کان ٿورا ئي مختلف آهن. کُنڊن جو تعداد عام طور تي ست سمجهيو ويندو آهي. پر گهٽ ۾ گهٽ چار تائين ٿي سگهي ٿو, جڏهن افرو-يوريشيا ۽ آمريڪا ٻنهي کي هڪ کُنڊ سمجهيو ويندو آهي. هڪ ٻيٽ کي ڏنل کُنڊ سان يا ته کُنڊ جي ڀرسان کنڊن واري پرت تي رکيل هجي (مڊگاسڪر ۽ سيشيلز آفريڪي شيلف تي آهن) يا ساڳئي پرنسپل ٽيڪٽونڪ پليٽ تي هڪ مائڪرو براعظم جو حصو هجڻ سان (سنگاپور ۽ انڊونيشيائي ٻيٽ ايشيائي ٽيڪٽونڪ پليٽ تي آهن) لاڳاپيل سمجهي سگهجي ٿو. هڪ ٻيٽ مڪمل طور تي سامونڊي پڻ ٿي سگهي ٿو جڏهن ته اڃا تائين ارضياتي طور تي يا عام جيو پوليٽيڪل ڪنوينشن (مثال طور ايسنشن ٻيٽ، ڏکڻ سينڊوچ ٻيٽ انٽارڪٽيڪا پليٽ تي آهن) جي ذريعي هڪ کُنڊ سان لاڳاپيل هجڻ سان (مثال طور برمودا آمريڪا سان، آسٽريليا هندي سمنڊ جا علائقا ايشيا سان لاڳاپيل سمجهيا ويندا آهن) لاڳاپيل سمجهي سگهجي ٿو. هڪ ٻيو مثال آسٽريليا ۽ زيلينڊيا سان پئسفڪ ٻيٽن جي اوشيانا ۾ گروپنگ آهي.

ٽي زميني حدون تعريف جي تابع آهن:

آفريڪا ۽ ايشيا جي وچ ۾ (افري-يوريشيا کي آفريڪا ۽ يوريشيا ۾ ورهائڻ): سوئز جي اسٿمس تي؛

ايشيا ۽ يورپ جي وچ ۾ (يوريشيا کي ورهائڻ): ترڪي اسٽريٽ، قفقاز ۽ يورال جبلن جو سلسلو ۽ يورال ندي (تاريخي طور تي پڻ قفقاز جي اتر ۾، ڪوما-مينچ ڊپريشن يا ڊان ندي سان گڏ)؛

اتر آمريڪا ۽ ڏکڻ آمريڪا جي وچ ۾ (آمريڪا کي ورهائيندي): پاناما جي اسٿمس تي ڪنهن نقطي تي، ڪولمبيا-پاناما حد تي ڊارين جبلن جي پاڻي جي شيڊ کان پوءِ ائٽلس ۽ ٻين ذريعن ۾ سڀ کان وڌيڪ عام حد بندي سان جتي اسٿمس ڏکڻ آمريڪي کُنڊ سان ملندو آهي (ڏسو ڊارين گپ).

جڏهن ته اڄ ايشيا ۽ آفريڪا جي وچ ۾ اسٿمس سوئز ڪينال ذريعي نيويگيبل آهي ۽ آمريڪا پاناما ڪينال ذريعي اتر ۽ ڏکڻ آمريڪا جي وچ ۾، اهي مصنوعي چينل عام طور تي پاڻ ۾ کُنڊ جي وضاحت ڪندڙ حدون طور قبول نه ڪيا ويندا آهن. سوئز ڪينال رومي (ڀونوچ) سمنڊ ۽ ڳاڙهي سمنڊ جي وچ ۾ سوئز جي اسٿمس مان گذرندو آهي.

There are three overland boundaries subject to definition:

• between Africa and Asia (dividing Afro-Eurasia into Africa and Eurasia): at the Isthmus of Suez;
• between Asia and Europe (dividing Eurasia): along the Turkish straits, the Caucasus, and the Urals and the Ural River (historically also north of the Caucasus, along the Kuma–Manych Depression or along the Don River);
• between North America and South America (dividing the Americas): at some point on the Isthmus of Panama, with the most common demarcation in atlases and other sources following the Darién Mountains watershed along the Colombia–Panama border where the isthmus meets the South American continent (see Darién Gap).

While today the isthmus between Asia and Africa is navigable via the Suez Canal, and that between North and South America via the Panama Canal, these artificial channels are not generally accepted as continent-defining boundaries in themselves. The Suez Canal happens to traverse the Isthmus of Suez between the Mediterranean Sea and the Red Sea, dividing Africa and Asia. The continental boundaries are considered to be within the very narrow land connections joining the continents.

The remaining boundaries concern the association of islands and archipelagos with specific continents, notably:

• the delineation between Africa, Asia, and Europe in the Mediterranean Sea;
• the delineation between Asia and Europe in the Arctic Ocean;
• the delineation between Europe and North America in the North Atlantic Ocean;
• the delineation between North and South America in the Caribbean Sea;
• the delineation of Antarctica from Africa, Australia, and South America in the Indian, South Pacific, and South Atlantic oceans, respectively (referred to collectively by some geographers as the Southern Ocean or the Antarctic Ocean);
• the delineation of Asia from Australia in the Ceram Sea, Arafura Sea, Timor Sea, Halmahera Sea, and the Wallacean region of the Indonesian Archipelago
• the delineation of Asia from North America in the North Pacific Ocean.

وڌيڪ معلومات

• Rossi, Pietro (2015). The Boundaries of Europe: From the Fall of the Ancient World to the Age of Decolonisation. Walter de Gruyter GmbH & Co KG. ISBN 978-3-11-042072-2.