کاڌو
کاڌو (Food) ڪو به اهڙو مادو آهي جيڪو ڪو جاندار غذائي سهاري لاءِ استعمال ڪري ٿو. خوراڪ عام طور تي ٻوٽن، جانورن يا فنگس (Fungi) مان حاصل ٿئي ٿي، جنهن ۾ ضروري غذائي عنصر جهڙوڪ ڪاربوهائيڊريٽس، چرٻي (Fats)، پروٽين، وٽامن ۽ معدنيات شامل هوندا آهن. جاندارن جا سيل (Cells) هن مادي کي جذب ڪري توانائي پيدا ڪن ٿا، جيڪا زندگي برقرار رکڻ ۽ واڌ ويجهہ لاءِ ضروري آهي.
انساني خوراڪ ۽ تيار ڪرڻ جا طريقا
[سنواريو]انسان سڀ ڪجهه کائيندڙ (Omnivorous) جاندار آهن، جيڪي مختلف ماحولياتي نظامن مان خوراڪ حاصل ڪرڻ جي صلاحيت رکن ٿا. انسان عام طور تي کاڌي کي کائڻ کان اڳ پچائڻ (Cooking) جو طريقو اختيار ڪندا آهن. اڄڪلهه خوراڪ جي توانائيءَ جو وڏو حصو صنعتي خوراڪ جي نظام (Food industry) ذريعي پورو ڪيو وڃي ٿو، جنهن ۾ زراعت، پروسيسنگ ۽ ورهاست جا پيچيده نظام شامل آهن.
ماحولياتي اثرات
[سنواريو]روايتي زراعت جو موجوده نظام وڏي حد تائين فوسل فيول (Fossil fuels) تي ڀاڙي ٿو. ان ڪري، خوراڪ ۽ زراعت جا نظام آبهوا جي تبديلي (Climate change) جا وڏا ذميوار آهن، جيڪي مجموعي گرين هائوس گئس جي اخراج جو تقريباً 37 سيڪڙو بڻجن ٿا.
سماجي ۽ سياسي پهلو
[سنواريو]خوراڪ جو نظام ڪيترن ئي سماجي ۽ سياسي مسئلن تي اثر انداز ٿئي ٿو، جن ۾ هي شامل آهن:
- پائيداري (Sustainability): وسيلن جو اهڙو استعمال جيڪو مستقبل لاءِ بچي سگهي.
- خوراڪ جي حفاظت (Food Security): هر انسان تائين کاڌي جي پهچ يقيني بنائڻ.
- حياتياتي تنوع (Biodiversity): مختلف قسمن جي فصلن ۽ جاندارن جو بچاءُ.
خوراڪ جي حفاظت ۽ معيار جي نگراني بين الاقوامي ادارا ڪندا آهن، جهڙوڪ گڏيل قومن جو ادارو ايف-اي-او (FAO) ۽ ورلڊ فوڊ پروگرام (WFP).