ڏندن جو علاج
ڏندن جو علاج يا ڊينٽسٽري (Dentistry)، جنهن کي ڏندن جي طب (Dental medicine) پڻ چيو ويندو آهي، طب جي اها شاخ آهي جيڪا ڏندن، مھارن (Gums) ۽ وات جي صحت تي ڌيان ڏئي ٿي. هن ۾ وات جي بيمارين جي تشخيص، بچاءُ ۽ علاج شامل آهي.[1]
دائره اختيار
[سنواريو]ڊينٽسٽري جو دائرو صرف ڏندن تائين محدود ناهي، پر ان ۾ هيٺيان پهلو پڻ شامل آهن:
- ڏندن جي ترتيب: ڏندن جي واڌ ويجهه ۽ ترتيب (Dentition).
- اورل ميوڪوسا: وات جي اندروني نرم کل.
- ڪرينيو فيشيل ڪمپليڪس: جنهن ۾ ڄاڙيءَ جا جوڙ (Temporomandibular joint) پڻ شامل آهن.
تاريخي پس منظر
[سنواريو]ڏندن جي علاج جي تاريخ انساني تهذيب جيتري ئي قديم آهي. ان جا ابتدائي نشان 7000 ق.م کان 5500 ق.م جي دور جا ملن ٿا.[2] ڊينٽسٽري کي طب جي پهرين "خاص مهارت" (Specialization) طور سڃاتو وڃي ٿو. ڪجهه ملڪن ۾ هن کي "اسٽوميٽولاجي" (Stomatology) پڻ چيو ويندو هو، پر هاڻي اها اڪثر ڊينٽسٽريءَ ۾ ضم ٿي چڪي آهي.
ڊينٽل ٽيم ۽ علاج جو نظام
[سنواريو]ڏندن جو علاج هڪ ٽيم ذريعي ڪيو ويندو آهي، جنهن ۾ هيٺيان ماهر شامل هوندا آهن:
- ڊينٽسٽ (ڏندن جو ڊاڪٽر)
- ڊينٽل اسسٽنٽ
- ڊينٽل هائجينسٽ (صفائي جو ماهر)
- ڊينٽل ٽيڪنيشن
ڊاڪٽر اڪثر نجي ڪلينڪس، اسپتالن يا ٻين ادارن (جهڙوڪ فوجي بيس يا جيلن) ۾ خدمتون سرانجام ڏيندا آهن.
جديد ۽ ثبوتن تي ٻڌل علاج (Evidence-based Dentistry)
[سنواريو]جديد ڊينٽسٽري ۾ سائنسي تحقيق جي بنياد تي فيصلا ڪيا ويندا آهن. ان ۾ هيٺيان پهلو شامل آهن:
- بچاءُ جا طريقا: فلورائيڊ واري پاڻي ۽ ٽوٿ پيسٽ جو استعمال.
- بيمارين جو علاج: ڏندن جي سڙڻ (Tooth decay) ۽ مهارن جي بيمارين جو علاج.
- عام بيمارين سان تعلق: شگر (ڊايابيٽيس), ڪينسر، ۽ دل جي بيمارين جو وات جي صحت تي اثر.[3]
هن شعبي ۾ ريڊيالاجي (ايڪسري)، هيمٽالاجي (رت جو مطالعو) ۽ ڪارڊيالاجي جي معلومات پڻ ضروري آهي ته جيئن جراحي (Surgery) دوران پيچيدگين کان بچي سگهجي.