ڌرتي جي حرارتي توانائي

ڌرتيء جي حرارتي توانائي (Geothermal Energy) ڌرتيءَ جي مٽيائين پرت (Crust) مان نڪتل حرارتي توانائي آهي. ڌرتيء جي ٺهڻ دوران پيدا ٿيندڙ گرمي ۽ ڪيميائي عنصرن جي ٽٽ (Radioactive Decay) مان پيدا ٿيندڙ حرارت جو ميلاپ آهي. صفت، "جيوٿرمل" ٻن يوناني لفظن، "جي" (γῆ)، معنيٰ زمين ۽ "ٿرموس" (θερμός)، معنيٰ گرم، مان نڪتل آهي. ڌرتيء کان حاصل ٿيندڙ توانائي کي هزارين سالن کان حرارت جي ذريعن طور استعمال ڪيو ويندو رهيو آهي.

ڌرتيء جي حرارت (مثال طور گرم چشمن جو پاڻي استعمال ڪندي) کي قديم پٿر جي زماني سان غسل لاءِ ۽ رومن زماني کان وٺي گهرن جي حرارت لاءِ استعمال ڪيو ويندو رهيو آهي. جيوٿرمل بجلي (ڌرتيء جي حرارتي توانائي مان بجلي پيدا ڪرڻ)، 20هين صدي کان استعمال ڪئي پئي وڃي. واء جي توانائي (Wind Power) ۽ شمسي توانائي جي خلاف، ارضياتي حرارت جا پلانٽ، ڪنهن موسمي حالت جي پرواهه نا ڪندي، مسلسل شرح تي بجلي پيدا ڪن ٿا. ڌرتي جا حرارتي وسيلا نظرياتي طور تي انسانيت جي توانائي جي ضرورتن کي پورو ڪرڻ لاءِ ڪافي کان وڌيڪ آهن. ارضياتي حرارتي توانائي جو گهڻو حصو ٽيڪٽونڪ پليٽن جي حدن جي ويجهي علائقن ۾ ٿئي ٿي.

1980ع ۽ 1990ع جي ڏهاڪن دوران (جيوتھرمل بجلي پيدا ڪرڻ جي) لاگت 25 سيڪڙو تائين گهٽجي وئي.^[1] تڪنالاجي جي ترقي لاگت کي گهٽائڻ جاري رکيو ۽ هن ڪري قابل تجديد وسيلن جي مقدار کي وڌايو. سال 2021ع ۾ آمريڪي توانائي کاتو اندازو لڳايو ته بجلي جي "اڄ ٺهيل پلانٽ" کان پيدا ٿيندڙ بجلي جي لاگت تقريباً 0.05 آمريڪي ڊالر في ڪلوواٽ-آور (Kwh) آهي.^[2]

سال 2019ع ۾ سجي دنيا ۾ 13,900 ميگا واٽ جيوٿرمل بجلي موجود هئي.^[3] سال 2010ع تائين اضافي 28 گيگا واٽ حرارت جي مقدار، پبلڪ جائن ۽ رهائشي عمارتن، اسپا غسل خانن، صنعتي عمل، ڊيسيلينيشن پلانٽ ۽ زرعي استعمال لاءِ فراهم ڪئي وئي. ^[4] سال 2019ع تائين هي صنعت تقريبن هڪ لک ماڻهن کي ملازمت ڏني.^[5]

تاريخ

حوالا

↑ Cothran, Helen (2002), Energy Alternatives, Greenhaven Press, ISBN 978-0737709049^{[صفحو گهربل]}
↑ "Geothermal FAQs". Energy.gov (انگريزي ۾). 2021-06-25 تي حاصل ڪيل.
↑ "Renewables 2020: Global Status Report. Chapter 01; Global Overview" (انگريزي ۾). REN21. 2021-02-02 تي حاصل ڪيل.
↑ Fridleifsson, Ingvar B.; Bertani, Ruggero; Huenges, Ernst; Lund, John W.; Ragnarsson, Arni; Rybach, Ladislaus (2008-02-11). O. Hohmeyer and T. Trittin. ed. "The possible role and contribution of geothermal energy to the mitigation of climate change". IPCC Scoping Meeting on Renewable Energy Sources conference, Proceedings (Luebeck, Germany: The Intergovernmental Panel on Climate Change): 59–80. http://www.iea-gia.org/documents/FridleifssonetalIPCCGeothermalpaper2008FinalRybach20May08_000.pdf. Retrieved 2009-04-06. آرڪائيو ڪيا ويا 2010-03-08 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
↑ "IRENA – Global geothermal workforce reaches 99,400 in 2019". Think GeoEnergy - Geothermal Energy News (آمريڪي انگريزي ۾). 2 October 2020. 2020-10-04 تي حاصل ڪيل.

ٻاهريان ڳنڍڻا

توانائي، حرارتي توانائي ، یا ڌرتي جي حرارتي توانائي جي لغوي معنائن جي لاءِ وڪي لغت ۾ ڏسو

وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا Geothermal energy.

"The Future of Geothermal Energy" (PDF). International Energy Agency (IEA). December 2024. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 14 December 2024 تي محفوظ ڪيل.
"Hawai'i Groundwater & Geothermal Resources Center". University of Hawaii at Manoa (آمريڪي انگريزي ۾). 2023-07-16. 2023-08-07 تي حاصل ڪيل.
"Geothermal Rising :: Using the Earth to Save the Earth". www.geothermal.org. 2023-08-07 تي حاصل ڪيل.
Energy Efficiency and Renewable Energy – Geothermal Technologies Office
International Energy Agency Geothermal Energy Homepage
NREL – Geothermal Research
2022 discussion of geothermal energy advantages and challenges

سانچو:Geothermal power سانچو:Electricity generation سانچو:Natural resources

[1] Cothran, Helen (2002), Energy Alternatives, Greenhaven Press, ISBN 978-0737709049^{[صفحو گهربل]}

[2] "Geothermal FAQs". Energy.gov (انگريزي ۾). 2021-06-25 تي حاصل ڪيل.

[3] "Renewables 2020: Global Status Report. Chapter 01; Global Overview" (انگريزي ۾). REN21. 2021-02-02 تي حاصل ڪيل.

[IPCC2-4] Fridleifsson, Ingvar B.; Bertani, Ruggero; Huenges, Ernst; Lund, John W.; Ragnarsson, Arni; Rybach, Ladislaus (2008-02-11). O. Hohmeyer and T. Trittin. ed. "The possible role and contribution of geothermal energy to the mitigation of climate change". IPCC Scoping Meeting on Renewable Energy Sources conference, Proceedings (Luebeck, Germany: The Intergovernmental Panel on Climate Change): 59–80. http://www.iea-gia.org/documents/FridleifssonetalIPCCGeothermalpaper2008FinalRybach20May08_000.pdf. Retrieved 2009-04-06. آرڪائيو ڪيا ويا 2010-03-08 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.

[5] "IRENA – Global geothermal workforce reaches 99,400 in 2019". Think GeoEnergy - Geothermal Energy News (آمريڪي انگريزي ۾). 2 October 2020. 2020-10-04 تي حاصل ڪيل.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]