مواد ڏانھن هلو

ڇوڪري

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
لائوس ۾ هڪ ننڍڙي نينگري

سانچو:Women in society sidebar سانچو:Feminism sidebar سانچو:Human growth and development ڇوڪري يا نينگري (Girl) هڪ نوجوان مادي انسان هوندي آهي، جيڪا عام طور تي ٻار يا نوجوان هوندي آهي. جيتوڻيڪ لفظ ڇوڪري جا ٻيا مطلب بہ آهن، جن ۾ نوجوان عورت،[1] نياڻي (ڌيءُ)[2] يا معشوقہ (girlfriend)[1] شامل آهن، پر ان جو پھريون مطلب (ننڍي عمر جي مادي) سڀ کان وڌيڪ عام آهي.

ڪنھن به سماج ۾ ڇوڪرين سان ورتاءُ ۽ سندن حيثيت جو دارومدار ان ثقافت ۾ عورتن جي حيثيت سان هوندو آهي. جن سماجن ۾ عورتن جو درجو گهٽ هوندو آهي، اتي والدين پاران ڇوڪرين کي ناپسند ڪيو ويندو آهي ۽ سماج سندن مٿان گهٽ سيڙپڪاري ڪندو آهي.

لفظ جي بناوت (Etymology)

[سنواريو]

انگريزي لفظ girl پهريون ڀيرو وچئين دور (1250 ۽ 1300ع جي وچ ۾) ۾ ظاهر ٿيو، جيڪو اينگلو-سيڪسن لفظ gerle مان نڪتل آهي.[3] 1400ع جي آخر تائين، هي لفظ ٻنهي جنسن جي ٻارن (ڇوڪرن ۽ ڇوڪرين) لاءِ استعمال ٿيندو هو؛ 15ھين صدي جي آخر کان وٺي هي خاص طور تي 'مادي ٻار' لاءِ استعمال ٿيڻ لڳو.[4]

بالغن لاءِ استعمال

[سنواريو]

ڪڏهن ڪڏهن لفظ ڇوڪري بالغن يا جوان عورتن لاءِ به استعمال ڪيو ويندو آهي. پر پيشي ورانه يا سرڪاري ماحول ۾، ڪنهن بالغ عورت کي ڇوڪري چوڻ کي ڪڏهن ڪڏهن توهين آميز يا غير اخلاقي سمجهيو ويندو آهي، بلڪل ائين جيئن ڪنهن بالغ مرد کي ڇوڪرو (boy) چوڻ تحقير آميز ٿي سگهي ٿو.[1]

تاريخ

[سنواريو]

پوري دنيا جي تاريخ ۾ ڇوڪرين جي حيثيت سدائين عورتن جي حيثيت سان جڙيل رهي آهي. جتي عورتن کي مردن جي برابر حق حاصل آهن، اتي ڇوڪرين جي ضرورتن تي وڌيڪ ڌيان ڏنو ويندو آهي.

ڇوڪرين جي تعليم

[سنواريو]

تاريخي طور تي، ڇوڪرين جي باقاعدي تعليم کي ڇوڪرن جي مقابلي ۾ گهٽ اهميت ڏني ويندي هئي. يورپ ۾، ڇاپخاني جي ايجاد ۽ اصلاحي تحريڪن کان اڳ ڇوڪرين جو پڙهيل هجڻ تمام گهٽ هو. هڪ نمايان مثال ملڪه ايلزبيٿ پهرين جو آهي، جنهن کي مرد اميرن جي برابر تعليم ڏني وئي هئي.[5]

18ھين صدي تائين، يورپي ملڪن تعليم جي اهميت کي سڃاڻي ورتو، پر پوءِ به ڇوڪرين کي انهن پيشي ورانه اسڪولن ۾ داخلا نه ملندي هئي جيڪي مردن لاءِ هئا. فرانس ۾ 1924ع تائين ڇوڪرين کي بيلارٽ (Baccalaureate) ڊپلوما جو حق نه هو.

بلوغت جون رسمون

[سنواريو]

ڪيتريون ئي ثقافتون ڇوڪرين جي "وڏي ٿيڻ" يا بلوغت تي خاص رسمون ملهايون وينديون آهن. جاپان ۾ شيچي-گو-سان (Shichi-Go-San) نالي هڪ روايتي رسم آهي، جيڪا 3 ۽ 7 سالن جي ڇوڪرين لاءِ هوندي آهي.

اپاچي (Apache) قبيلن ۾ ڇوڪرين جي بلوغت تي چار ڏينهن تائين "سج اڀرڻ جي تقريب" (Sunrise Ceremony) ملهائي ويندي آهي، جنهن ۾ کين زندگي جي مختلف مرحلن، اعتماد ۽ صحت بابت سيکاريو ويندو آهي.[6]

لاطيني آمريڪا ۾، ڇوڪري جي 15 هين سالگرهه تي ڪئنسينيرا (Quinceañera) جو جشن ملهايو ويندو آهي، جيڪو ٻارپڻ کان عورت بڻجڻ جي منتقلي جي علامت آهي.[7]

شادي لاءِ تياري

[سنواريو]

ڪيترن ئي قديم سماجن ۾، ڇوڪرين جي تربيت جو وڏو حصو کين مستقبل جي گهرواري (زال) بنائڻ تي هوندو هو. ڇوڪرين کي گهرو ڪم جهڙوڪ سيبو، رڌ پچاءُ، ۽ صفائي سٿرائي سيکاري ويندي هئي.

چين ۾ پيرن کي ٻڌڻ (Foot binding) جي هڪ دردناڪ رسم هئي، جنهن ۾ ننڍي عمر کان ڇوڪرين جي پيرن کي ڪپڙي سان مضبوطي سان ٻڌو ويندو هو ته جيئن اهي ننڍا رهن، ڇو ته ننڍن پيرن کي خوبصورتي ۽ اعليٰ سماجي حيثيت جي علامت سمجهيو ويندو هو.[8] هيءَ رسم 20ھين صدي جي شروعات ۾ ختم ٿي.

آفريڪا

[سنواريو]

آفريڪا جي ڪجهه حصن ۾ مادي جي عضون کي ڪٽڻ (Female genital mutilation) جي رسم موجود آهي، جنهن کي غلط طور تي "عورتن جي سنت" چيو ويندو آهي. هي هڪ خطرناڪ عمل آهي جنهن سان عورتن جي صحت تي خراب اثر پوندا آهن. انساني حقن جون تنظيمون ان کي ختم ڪرڻ لاءِ ڪوششون ڪري رهيون آهن.

ڇوڪرين جي خريد و فروخت

[سنواريو]

تاريخي طور تي، ۽ اڃا به دنيا جي ڪجهه حصن ۾، ڇوڪرين کي قبيلائي جهڙن جي فيصلن ۾ "بدلي" طور ڏنو ويندو آهي، جهڙوڪ افغانستان ۽ پاڪستان ۾ سواره، وني يا بدي جون رسمون. ان کان علاوه، ڇوڪرين کي "ولور" يا "مهر" (bride price) جي عيوض وڪرو پڻ ڪيو ويندو آهي. 1956ع جو غلامي جي خاتمي وارو عالمي معاهدو اهڙن عملن کي غلامي جي هڪ شڪل قرار ڏئي ٿو.[9]

شماريات (Demographics)

[سنواريو]
چين ۾ هڪ پٽ واري پاليسي جي ڪري جنسي تناسب ۾ فرق اچي ويو. تصوير 1982ع جون ڇوڪريون.
دنيا ۾ پيدائش جي وقت جنسي تناسب جو نقشو، 2012

دنيا ۾ قدرتي طور تي پيدائش وقت ڇوڪرن جو انگ ڇوڪرين کان ٿورو وڌيڪ هوندو آهي (لڳ ڀڳ 105 ڇوڪرا ۽ 100 ڇوڪريون). پر ڪجهه ملڪن جهڙوڪ هندستان ۽ چين ۾، ڌيئرن کي ڄمڻ کان اڳ يا پوءِ مارڻ (infanticide) جي ڪري هي تناسب تمام گهڻو بگڙيل آهي.

حوالا

[سنواريو]
  1. 1 2 3 Dictionary.com, "Girl". Retrieved January 2, 2008.
  2. "Girl - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary". Merriam-webster.com. 2012-08-31. Retrieved 2014-06-04.
  3. Webster's Revised Unabridged Dictionary (1913), girl آرڪائيو ڪيا ويا 2009-01-22 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., retrieved 2 January 2008
  4. Online Etymology Dictionary, girl, retrieved 2 January 2008
  5. Briscoe, Alexandra (2011-02-17). "BBC - History - Elizabeth I: An Overview". BBC (in برطانوي انگريزي). Retrieved 2020-10-15.
  6. Paul L. Allen (2001-07-26). "Coming of age: Apache twins Fayreen and Farren Holden are welcomed into adulthood in a four-day tribal ceremony". Tucson Citizen. Archived from the original on 2016-03-03. https://web.archive.org/web/20160303213500/http://tucsoncitizen.com/index.php?page=history_culture&story_id=072601sunrise. Retrieved 2026-03-04.
  7. "Fifteen Questions on the Quinceañera". United States Conference of Catholic Bishops. Retrieved 2017-07-31.
  8. Cartwright, M. (2017). Foot-Binding - World History Encyclopedia.
  9. "Supplementary Convention on the Abolition of Slavery". Ohchr.org. Retrieved 18 July 2016.