چپ بورڊ

پارٽيڪل بورڊ (Particle board)، جنهن کي چپ بورڊ (chipboard) پڻ چيو ويندو آهي، هڪ انجنيئرڊ ووڊ پراڊڪٽ آهي. هي ڪاٺ جي ذرات، ٻوري (wood chips) ۽ مصنوعي رال (resin) يا ڪنهن ٻئي مناسب چيپڪندڙ مادي کي ملائي، گرم پريس مان گذاري تيار ڪيو ويندو آهي.^[1] پارٽيڪل بورڊ کي اڪثر غلطيءَ سان او ايس بي (OSB) سمجهيو ويندو آهي، پر اهي ٻئي مختلف آهن؛ او ايس بي ۾ ڪاٺ جا وڏا ٽڪرا استعمال ٿيندا آهن جيڪي ان کي وڌيڪ مضبوط بڻائيندا آهن.

خاصيتون

پارٽيڪل بورڊ عام ڪاٺ ۽ پلاءِ ووڊ جي مقابلي ۾ سستو، وڌيڪ گهاٽو (denser) ۽ هڪجهڙائي وارو هوندو آهي. جتي مضبوطي ۽ خوبصورتي کان وڌيڪ قيمت کي اهميت ڏني وڃي، اتي پلاءِ ووڊ جي جاءِ تي هي استعمال ڪيو ويندو آهي. ان کي وڌيڪ پرڪشش بڻائڻ لاءِ ان تي رنگ ڪيو ويندو آهي يا ڪاٺ جا سنهڙا ورق (veneers) چاڙهيا ويندا آهن. جيتوڻيڪ هي عام ڪاٺ کان وڌيڪ گهاٽو آهي، پر هي فائبر بورڊ جو سڀ کان ڪمزور ۽ هلڪو قسم آهي. ايم ڊي ايف (MDF) ۽ ھارڊ بورڊ ان کان وڌيڪ مضبوط هوندا آهن.

پارٽيڪل بورڊ جو هڪ وڏو نقصان اهو آهي ته هي نمي جذب ڪري ڦوڪجي ويندو آهي ۽ ان جو رنگ خراب ٿي ويندو آهي، خاص طور تي جيڪڏهن ان تي رنگ يا حفاظتي تهه نه چڙهيل هجي. تنهن ڪري، ان کي کليل فضا يا اهڙين جڳهن تي گهٽ استعمال ڪيو ويندو آهي جتي گهم وڌيڪ هجي، سواءِ غسل خانن ۽ باورچی خانن جي جتي ان جي مٿان واٽر پروف وينائل جي تهه چڙهيل هجي.

تاريخ ۽ ارتقا

پارٽيڪل بورڊ جي تاريخ ڪا خاص واضع ناهي، پر اڻويھين صديءَ ۾ ڪاٺ جي ڪارخانن جي بچيل ٻوري ۽ ذرات کي ڪم آڻڻ لاءِ ڪوششون ڪيون ويون هيون. 1887ع ۾ پهريون ڀيرو اهڙي قسم جي ڪاٺ ٺاهڻ جا تصور سامهون آيا.^[2] 1935ع ۾ پهريون ڀيرو تجارتي سطح تي پارٽيڪل بورڊ تيار ڪيو ويو. 1932ع ۾، جرمن موجد ميڪس هيمل هيبر (Max Himmelheber) پارٽيڪل بورڊ ٺاهڻ جو هڪ جديد طريقو پيٽنٽ ڪرايو، جنهن ۾ ڪاٺ جي ذرات کي فينولڪ رين (phenolic resin) سان جوڙيو ويو. بعد ۾، وڌيڪ صفائي آڻڻ لاءِ ڪاٺ جي مٿئين حصي تي سنها ذرات ۽ اندروني حصي تي ٿلها ذرات استعمال ڪيا ويا، جنهن کي "ٿري ليئر پارٽيڪل بورڊ" چيو ويندو آهي.

تياري (Manufacturing)

پارٽيڪل بورڊ ٺاهڻ لاءِ ڪاٺ جي ذرات يا پٽ سن جي تيلين (jute-stick) کي رال (resin) سان ملايو ويندو آهي. انهن ذرات کي پهريان خشڪ ڪيو ويندو آهي ۽ پوءِ انهن تي رين جو اسپري ڪيو ويندو آهي. ان مادي کي هڪ مسلسل "قالين" وانگر وڇايو ويندو آهي ۽ پوءِ ان کي ٿڌي پريس ۾ دٻايو ويندو آهي. بعد ۾، ان کي وڌيڪ دٻاءُ (2 کان 3 MPa) ۽ تيز گرمي پد (140 کان 220 °C) تي پچايو ويندو آهي ته جيئن گلو سخت ٿي وڃي ۽ بورڊ تيار ٿي وڃي. آخر ۾ بورڊ کي ٿڌو ڪري، ان جي ڪنڊن کي ڪٽيو ويندو آهي ۽ ان کي لسو ڪيو ويندو آهي.

فرنيچر ڊيزائن

پارٽيڪل بورڊ فرنيچر جي صنعت ۾ انقلاب آندو آهي. 1950ع واري ڏهاڪي ۾ هي صرف اميرن لاءِ دستياب هو، پر ٽيڪنالاجي جي ترقيءَ سان هي تمام سستو ٿي ويو. اڄڪلهه اڪثر وڏيون ڪمپنيون (جهڙوڪ IKEA) سستو فرنيچر تيار ڪرڻ لاءِ پارٽيڪل بورڊ يا MDF جو استعمال ڪن ٿيون.

حفاظتي تدبيرون

پارٽيڪل بورڊ کي ڪٽڻ يا رندڻ وقت سنهڙي ڌوڙ ۽ ڪيميائي مادا خارج ٿيندا آهن، جيڪي صحت لاءِ نقصانڪار ٿي سگهن ٿا. ان مان فارملڊيهائيڊ (formaldehyde) گئس خارج ٿيندي آهي، جيڪا انسانن ۾ ڪينسر جو سبب بڻجي سگهي ٿي. تنهن ڪري هاڻي ڪيتريون ئي ڪمپنيون "No Added Formaldehyde" (NAF) وارا بورڊ تيار ڪري رهيون آهن.

پڻ ڏسو

حوالا

↑ "Wood based panel producers in Poland". sppd.pl. اصل نسخو مان 2020-02-16 تي محفوظ ڪيل. 2017-09-11 تي حاصل ڪيل.
↑ Katlan, Alexander W. (1994). "Early Wood-Fiber Panels: Masonite, Hardboard, and Lower-Density Boards". Journal of the American Institute for Conservation 33 (3): 301–306. doi:10.2307/3179639. https://doi.org/10.2307/3179639.

سانچو:Wood products سانچو:Woodworking

[1] "Wood based panel producers in Poland". sppd.pl. اصل نسخو مان 2020-02-16 تي محفوظ ڪيل. 2017-09-11 تي حاصل ڪيل.

[2] Katlan, Alexander W. (1994). "Early Wood-Fiber Panels: Masonite, Hardboard, and Lower-Density Boards". Journal of the American Institute for Conservation 33 (3): 301–306. doi:10.2307/3179639. https://doi.org/10.2307/3179639.

[1]

[2]