چپل
چپل هلڪي وزن واري سينڊل جھڙي جتيءَ جو هڪ قسم آهي، جيڪا عام طور تي روزمره يا غيررسمي استعمال لاءِ پاتي ويندي آهي. ان ۾ سادو چٽو ترو (sole) هوندي آهي جيڪو پير ۾ Y-شڪل واري پٽي (toe thong) سان جڪڙيل هوندي آهي. اها پٽي آڱوٺي ۽ ٻي آڱر جي وچ مان گذري پير جي ٻنهي پاسن سان ڳنڍيل هوندي آهي.
هن طرز جي جتيءَ کي دنيا جي ڪيترين ثقافتن ۾ هزارين سالن کان استعمال ڪيو ويو آهي، جنھن جا نشان قديم مصر ۾ تقريباً 1500 ق.م تائين ملن ٿا. آمريڪا ۾ جديد فلپ فلاپ جو خاڪو شايد جاپاني روايتي زوري مان ورتو ويو، جيڪو ٻي عالمي جنگ کان پوءِ سپاهين جاپان مان واپس آندو.
1960ع واري ڏهاڪي کان چپل مردن ۽ عورتن ٻنهي لاءِ گرميءَ جي مشھور جتي بڻجي وئي.[1]
اشتقاق ۽ ٻيا نالا
[سنواريو]"فلپ فلاپ" اصطلاح 1960ع کان آمريڪي انگريزي ۽ برطانوي انگريزي ۾ استعمال ٿيندو رهيو آهي. اهو لفظ شايد هن وقت جتيءَ مان نڪرندڙ آواز جي نقل (onomatopoeia) هجي.[2]
مختلف ملڪن ۾ هن جتيءَ جا مختلف نالا آهن:
- آسٽريليا ۾ thongs
- نيوزي لينڊ ۾ jandals
- ڏکڻ آفريڪا ۽ زمبابوي ۾ slops يا plakkies
- فلپائن ۾ tsinelas
- ڀارت ۾ چپل (chappal)
- لاطيني آمريڪا جي ڪيترن علائقن ۾ chanclas
- بھاماس، هوائي، جميڪا ۽ ٽرينيڊاڊ ۽ ٽوباگو ۾ slippers
- ڪيترين سلاوي ٻولين ۾ چپل جو نالو جاپان سان لاڳاپيل آهي. مثال طور سلووينيا ۾ japonke ۽ ڪروشيا ۾ japanke. پر روسي ٻولي ۾ انهن کي vietnamki چيو ويندو آهي، جنهن جو مطلب آهي "ويٽنامي".
تاريخ
[سنواريو]
Thong طرز جا سينڊل ھزارين سالن کان پاتا وڃن پيا. قديم مصر ۾ اهي پيپائرس ۽ کجور جي پنن مان ٺھنديون هيون. آفريڪا جي مسائي ماڻهن انهن کي چمڙي مان ٺاهيو. ڀارت ۾ ڪاٺ مان، جڏهن تہ چين ۽ جاپان ۾ چانورن جي پُک مان تيار ٿينديون هيون.
قديم يونان ۽ قديم روم ۾ پڻ اهڙي قسم جون سينڊلون موجود هيون، پر پٽي جي جڳھ مختلف هوندي هئي. ڀارت ۾ هڪ لاڳاپيل قسم پدوڪا سڏبو هو، جنھن ۾ پٽي بدران آڱرين وچ ۾ هڪ ننڍڙو ڳوٽو هوندو هو.
جديد فلپ فلاپ آمريڪا ۾ ٻي عالمي جنگ کان پوءِ مشھور ٿيو، جڏهن سپاهي جاپان مان زوري کڻي آيا. 1950ع واري ڏهاڪي ۾ جنگ کان پوءِ واري معاشي ترقي سان گڏ اهي ساحلي ثقافت، خاص طور تي ڪيلفورنيا سان لاڳاپيل ٿي ويا.
1962ع ۾ برازيل جي ڪمپني Alpargatas S.A. چپل جو هڪ مشهور برانڊ Havaianas متعارف ڪرايو. 2010ع تائين هر سال 150 ملين کان وڌيڪ جوڙا تيار ٿيڻ لڳا.
2011ع ۾ بارڪ اوباما، جيڪو هوائي ۾ موڪل تي هو، چپل پائيندي تصوير ۾ نظر آيو ۽ اهڙي تصوير رکندڙ پھريون آمريڪي صدر بڻيو. ساڳئي طرح دلائي لاما بہ اڪثر چپل پائيندو آهي ۽ جارج ڊبليو بش ۽ بارڪ اوباما سان ملاقاتن دوران بہ پاتل هئا.
جوڙجڪ ۽ بناوت
[سنواريو]
جديد فلپ فلاپ ۾ هڪ سادي چٽي تري ۽ Y-شڪل واري پٽي هوندي آهي. اهي مختلف مواد مان ٺھندا آهن، جھڙوڪ:
پولي يوريٿين مان ٺھيل چپل ماحولياتي مسئلا پيدا ڪري سگهن ٿا، ڇو تہ اهي آساني سان ريسائيڪل نٿا ٿين.
جاپان ۾ ماڻهو روايتي tabi جراب پائيندا آهن جيڪي زوري سان مناسب هونديون آهن.
صحت سان لاڳاپيل مسئلا
[سنواريو]چپل زمين تي موجود خطري جهڙوڪ تيز پٿر، گرم واري، يا ٽٽل شيشي کان ڪجهہ حد تائين بچاءُ ڏين ٿا. پر ڊگهي وقت تائين استعمال ڪرڻ سان پيرن، ڳچين ۽ ٽنگن ۾ سور ٿي سگهي ٿو يا tendonitis ٿي سگهي ٿو.
پٽي جي رگڙ سبب ڦٽ (blisters) ٿي سگهن ٿا. کليل ڊزائن سبب آڱر لڳڻ يا ٽٽڻ جو خطرو بہ رهي ٿو.
جن ماڻهن کي Flat feet يا ٻين پيرن جا مسئلا هجن، انهن لاءِ وڌيڪ سھائتا واري جتي پائڻ جي صلاح ڏني وڃي ٿي.
- ↑ "How and When Flip Flops Become A Popular Unisex Summer Footwear". Free Earth. 15 March 2017.
- ↑ "Flip-Flop". Online Etymology Dictionary.