چمي

چمي (Kiss) مان مراد پنهنجي چپن کي ڪنهن ٻئي شخص، جانور يا شيءِ سان ڇهڻ يا دٻائڻ آهي. ^[1] چميءَ سان لاڳاپيل ثقافتي تصور مختلف سماجن ۽ حالتن ۾ مختلف ٿين ٿا. ثقافت ۽ حالتن جي بنياد تي، چمي جذبن جي هڪ وسيع رينج جو اظهار ڪري سگهي ٿي، جهڙوڪ محبت، جذبو، رومان، جنسي ڪشش، الفت، احترام، امن جي خواهش يا سٺي قسمت جي تمنا. ڪجهه حالتن ۾، چمي هڪ سلام يا رسم جي طور تي، يا مذهبي عقيدت، ادارتي احترام، يا علامتي اشاري جي طور تي پڻ ڪئي ويندي آهي.

هي لفظ قديم انگريزي جي لفظ cyssan (چمي ڏيڻ) مان نڪتو آهي، جيڪو وري coss (هڪ چمي) مان ورتل آهي.

تاريخ

انٿروپولوجسٽ هن ڳالهه تي اختلاف رکن ٿا ته چمي ڏيڻ هڪ فطري جبلت آهي يا هڪ سکيل رويو. جيڪي ان کي جبلت سمجهن ٿا، اهي ٻين جانورن جهڙوڪ بونوبو (bonobos) جي مثال ڏين ٿا، جيڪي وڙهڻ کان پوءِ هڪ ٻئي کي چمي ڏيندا آهن - شايد امن بحال ڪرڻ لاءِ.^[2] ٻيا وري سمجهن ٿا ته هي هڪ سکيل رويو آهي، جيڪو قديم انسانن ۾ ٻار کي کير پيارڻ يا کاڌو چٻاڙي وات ۾ وجهڻ واري عمل مان پيدا ٿيو. هڪ ٻيو نظريو هي آهي ته هي عمل پيليولٿڪ دور ۾ مردن پاران عورتن جي صحت پرکڻ لاءِ لعاب چکڻ مان شروع ٿيو. هي حقيقت ته سڀني انساني ثقافتن ۾ چميءَ جو رواج ناهي، ان دليل طور استعمال ڪيو ويندو آهي ته هي هڪ جبلت ناهي؛ دنيا جي صرف 90 سيڪڙو آباديءَ ۾ چميءَ جو رواج ملي ٿو.^[3]^[4]

چميءَ جهڙي رويي جو قديم ترين حوالو ^[1] ويدن مان ملي ٿو، جيڪي سنسڪرت جا صحيفا آهن ۽ جن مان هندو ڌرم، بڌ ڌرم ۽ جين ڌرم جي شروعات ٿي. هي حوالا لڳ ڀڳ 3,500 سال پراڻا آهن.^[5] بهرحال، تازيون تحقيقون ٻڌائين ٿيون ته قديم ميسوپوٽيميا ۽ مصر ۾ 2500 ق.م جيترو پراڻو چميءَ جو رڪارڊ موجود آهي.

قديم سومري شاعريءَ ۾ چپن ۽ زبان جي چميءَ جو ذڪر ملي ٿو:^[6]

منهنجا چپ تمام ننڍڙا آهن، اهي چمي ڏيڻ نٿا ڄاڻن.

قديم مصري شاعريءَ ۾ به چميءَ جو ذڪر ملي ٿو:

آخرڪار مان تنهنجي چپن مان زندگي پيئندس
۽ هن هميشه واري ننڊ مان جاڳي پوندس.

پراڻي عهدنامي ۾ چميءَ جو پهريون حوالو حضرت يعقوب عليه السلام جي پنهنجي پيءُ کي دعا حاصل ڪرڻ لاءِ چمي ڏيڻ مان ملي ٿو (پيدائش 27:26).

انٿروپولوجسٽ وان برائينٽ جو چوڻ آهي ته چمي هندستان مان يورپ تائين تڏهن پکڙجي جڏهن سڪندر اعظم 326 ق.م ۾ پنجاب جي حصن کي فتح ڪيو.^[7]

رومي ماڻهو چميءَ جا تمام گهڻو شوقين هئا ۽ اهي چميءَ جي ڪيترن ئي قسمن بابت ڳالهائيندا هئا. هٿ يا ڳل تي چمي کي osculum چيو ويندو هو. بند چپن سان چمي کي basium چيو ويندو هو، جيڪو مٽن مائٽن ۾ ٿيندو هو. محبت يا جذبي واري چمي کي suavium چيو ويندو هو.^[8]

قسم

ڪرسٽوفر نائروپ چميءَ جا ڪيترائي قسم ٻڌايا آهن، جن ۾ محبت، الفت، امن، احترام ۽ دوستيءَ جون چميون شامل آهن.^[9]

الفت جو اظهار

ٻئي شخص جي چپن تي چمي ڏيڻ دنيا جي ڪيترن ئي ثقافتن ۾ الفت يا سلام جو هڪ عام طريقو بڻجي ويو آهي. بهرحال، ڪجهه ثقافتن ۾ (جهڙوڪ آسٽريليا جا اصل رهواسي، تاهيتي جا رهواسي ۽ آفريقا جا ڪيترائي قبيلا) چمي جو رواج يورپي آبادڪاريءَ کان اڳ نه هو.^[10]

الفت واري چمي صرف والدين ۽ ٻارن جي وچ ۾ نه، پر خاندان جي ٻين ميمبرن ۾ پڻ عام آهي. بائيبل ۾ ذڪر آهي ته جڏهن يعقوب ۽ عيسو ڊگهي عرصي کان پوءِ مليا، ته هنن هڪ ٻئي کي ڳلي لڳايو ۽ چمي ڏني (پيدائش 33:4).

موت کان پوءِ به الفت واري چميءَ جو ذڪر ملي ٿو. بائيبل موجب جڏهن يعقوب وفات ڪئي، ته يوسف پنهنجي پيءُ جي منهن تي ڪريو، رنو ۽ کيس چمي ڏني (پيدائش 50:1). اهڙي طرح روايت آهي ته جڏهن پيغمبر اسلام محمد ﷺ جن جي وفات ٿي، ته حضرت ابوبڪر رضه سندن خيمي ۾ ويو، منهن مبارڪ تان ڪپڙو هٽايو ۽ سندن پيشاني مبارڪ تي چمي ڏني.^[9]

چپن تي چمي

چپن تي چمي ٻن دوستن يا گهرڀاتين جي وچ ۾ پڻ ٿي سگهي ٿي، جنهن جو مقصد الفت جو اظهار هوندو آهي.

پڻ ڏسندا

حوالا

1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NYT-20240213".
↑ Waal, Frans B. M. De (1995). "Bonobo Sex and Society" (en ۾). Scientific American 272 (3): 82–88. doi:10.1038/scientificamerican0395-82. PMID 7871411. Bibcode: 1995SciAm.272c..82W. https://www.scientificamerican.com/article/bonobo-sex-and-society-2006-06/. Retrieved 2022-05-02.
↑ "The (Mostly) Blissful History of 'Kissing'". NPR.org (انگريزي ۾). 2022-05-02 تي حاصل ڪيل.
↑ Kristina Fiore (2013-02-02). "Why Do People Kiss?". livescience.com (انگريزي ۾). 2022-05-02 تي حاصل ڪيل.
↑ Hogenboom, Melissa. "Why do humans kiss each other when most animals don't?". www.bbc.com.
↑ Kramer, Samuel Noah (1981). History Begins at Sumer (3rd revised. ڇاپو). Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ص. 72ff. ISBN 978-0-8122-1276-1.
↑ "First kisses: How we learned to lock lips". College of Liberal Arts. 2012. اصل نسخو مان 2014-12-08 تي محفوظ ڪيل. 2014-12-04 تي حاصل ڪيل.
↑ Jones, Terry "The Ancient World According to Terry Jones (Love and Sex)" (1998)
1 2 Nyrop, Kristoffer. The Kiss and its History, Sands & Co., London (1901)
↑ Dyer, Tristeleton T.F. "The History of Kissing", The American Magazine, vol. 14 1882, pp. 611–614

[NYT-20240213-1] 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NYT-20240213".

[2] Waal, Frans B. M. De (1995). "Bonobo Sex and Society" (en ۾). Scientific American 272 (3): 82–88. doi:10.1038/scientificamerican0395-82. PMID 7871411. Bibcode: 1995SciAm.272c..82W. https://www.scientificamerican.com/article/bonobo-sex-and-society-2006-06/. Retrieved 2022-05-02.

[3] "The (Mostly) Blissful History of 'Kissing'". NPR.org (انگريزي ۾). 2022-05-02 تي حاصل ڪيل.

[4] Kristina Fiore (2013-02-02). "Why Do People Kiss?". livescience.com (انگريزي ۾). 2022-05-02 تي حاصل ڪيل.

[:1-5] Hogenboom, Melissa. "Why do humans kiss each other when most animals don't?". www.bbc.com.

[6] Kramer, Samuel Noah (1981). History Begins at Sumer (3rd revised. ڇاپو). Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ص. 72ff. ISBN 978-0-8122-1276-1.

[7] "First kisses: How we learned to lock lips". College of Liberal Arts. 2012. اصل نسخو مان 2014-12-08 تي محفوظ ڪيل. 2014-12-04 تي حاصل ڪيل.

[Terry_Jones-8] Jones, Terry "The Ancient World According to Terry Jones (Love and Sex)" (1998)

[Nyrop-9] 1 2 Nyrop, Kristoffer. The Kiss and its History, Sands & Co., London (1901)

[Dyer-10] Dyer, Tristeleton T.F. "The History of Kissing", The American Magazine, vol. 14 1882, pp. 611–614

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]