ڄاڻخانو
ڄاڻخانو (Infobox): هڪ ڊجيٽل يا جسماني جدول (معلومات) هوندو آهي، جيڪو پنهنجي موضوع بابت ڪجهه چونڊيل معلومات گڏ ڪرڻ ۽ پيش ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي، جهڙوڪ هڪ دستاويز. اهو هڪ ساخت يافته دستاويز هوندو آهي جنهن ۾ خاصيت–قدر جوڙو شامل هوندا آهن،[1] ۽ وڪيپيڊيا ۾ اهو ڪنهن مضمون (اشاعت) جي موضوع بابت معلومات جو خلاصو پيش ڪندو آهي.[2] هن طريقي سان، اهي ڪجهه لحاظ کان ڊيٽا جي ٽيبل (معلومات) سان مشابهت رکن ٿا. جڏهن اهو وڏي دستاويز اندر پيش ڪيو وڃي ٿو جنهن جو اهو خلاصو هوندو آهي، تڏهن انفوباڪس اڪثر ڪري پاسي واري خاني جي صورت ۾ ڏيکاريو ويندو آهي.
هڪ ڄاڻخاني کي ڪنهن ٻئي دستاويز ۾ شامل ڪرڻ لاءِ ان کي ٽرانسڪليوشن ذريعي انهي دستاويز ۾ شامل ڪيو ويندو آهي ۽ انفوباڪس سان لاڳاپيل ڪجهه يا سڀئي خاصيت–قدر جوڙا بيان ڪيا ويندا آهن، جنهن کي پيرا ميٽرائيزيشن چيو ويندو آهي.
وڪيپيڊيا
[سنواريو]هڪ ڄاڻخانو (انفوباڪس) وڪيپيڊيا ۾ ڪنهن مضمون جي معلومات جو خلاصو پيش ڪرڻ لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿو.[3] اهي ساڳين قسمن جي مضمونن ۾ استعمال ڪيا ويندا آهن ته جيئن هڪ گڏيل فارميٽ استعمال ڪندي پيشڪش ۾ هڪجهڙائي برقرار رهي.[4][5] شروعاتي طور تي، ڄاڻخانا (۽ عام طور سانچا) صفحي جي ترتيب جي مقصد لاءِ استعمال ڪيا ويندا هئا.[5] هڪ ڄاڻخانو ڪنهن مضمون ۾ شامل (ٽرانسڪلوڊ) ڪري سگهجي ٿو، جنهن لاءِ ان جي ڪجهه يا سڀني پيرا ميٽرن جي قدر (ڪمپيوٽر سائنس) مقرر ڪئي ويندي آهي.[6] استعمال ڪيل پيرا ميٽر جو نالو لازمي طور تي اهو ئي هجڻ گهرجي جيڪو ڄاڻخاني جي سانچي ۾ ڏنل هجي، پر ان سان ڪنهن به قدر کي لاڳو ڪري سگهجي ٿو.[6] پيرا ميٽر جو نالو ۽ قدر برابر نشان (=) سان الڳ ڪيا ويندا آهن.[6] پيرا ميٽر جو نالو مضمون جي موضوع جي هڪ صفت طور سمجهيو وڃي ٿو.[7]
{{Infobox prepared food
| name =
| image =
| image_size =
| caption =
| alternate_name =
| country =
| region =
| creator =
| course =
| type =
| served =
| main_ingredient =
| variations =
| calories =
| other =
}}
|
{{Infobox prepared food
| name = Crostata
| image = Crostata limone e zenzero 3.jpg
| image_size =
| caption = Crostata with lemon ginger filling
| alternate_name =
| country = [[اٽلي]]
| region = [[لومبارديا]]
| creator =
| course = [[مٺاڻ]]
| type = [[ٽارٽ]]
| served =
| main_ingredient = Pastry crust, [[جام]] or [[ريڪوٽا]], fruit
| variations = ''Crostata di frutta'', ''crostata di ricotta'', many other sweet or savoury variations
| calories =
| other =
}}
|
|
هي ڄاڻخانو وڪيپيڊيا جي کاڌي سان لاڳاپيل مضمونن ۾ استعمال ٿيندو آهي، جتي ان جي پيرا ميٽرن لاءِ ڪي به قدر مقرر نه ڪيا ويا آهن. |
ساڳيو ڄاڻخانو جيئن مضمون ڪروسٽاتا ۾ استعمال ڪيو ويو آهي. قدر برابر نشان (=) جي ساڄي پاسي لکيا ويندا آهن، ۽ پيرا ميٽرن جا نالا ساڳيا هوندا آهن جيئن ڄاڻخاني جي سانچي جي وضاحت ۾ ڏنل آهن. قدر وڪي مارڪ اپ ۾ هوندا آهن. |
وڪيپيڊيا ۾، هڪ ڄاڻخانو مضمون ۾ شامل ڪيو ويندو آهي جڏهن ان جو نالو ۽ خاصيت–قدر جوڙا ٻٽي ڪنگري بریکٽن اندر لکيا ويندا آهن. ميڊياوڪي سافٽويئر پوءِ دستاويز کي پروسيس ڪري ٿو، جنهن ۾ ڄاڻخانو ۽ ٻيا سانچا پارسنگ جي عمل مان گذرندا آهن. اهو هڪ ويب سانچو نظام آهي جيڪو هڪ ويب دستاويز ۽ اسٽائيل شيٽ تيار ڪري ٿو جيڪا دستاويز جي ڏيک لاءِ استعمال ٿيندي آهي. ان سان ڄاڻخاني جي ڊيزائن کي ان جي مواد کان الڳ رکڻ ممڪن ٿئي ٿو[5] يعني سانچي جي ڊيزائن کي اپڊيٽ ڪري سگهجي ٿو بغير ان ۾ موجود معلومات کي تبديل ڪرڻ جي، ۽ نئين ڊيزائن پاڻمرادو انهن سڀني مضمونن ۾ ظاهر ٿيندي جيڪي اهو ڄاڻخانو استعمال ڪن ٿا.[4] عام طور تي ڄاڻخانا ڊيسڪ ٽاپ ڏيک ۾ مضمون جي مٿئين ساڄي ڪنڊ ۾ ظاهر ٿيندا آهن،[3] جڏهن ته موبائل ڏيک ۾ مٿئين حصي ۾.
ڄاڻخاني جي جڳهه وڪي متن ۾ رکڻ ويب رسائي لاءِ اهم آهي.[8] هڪ بهترين طريقو اهو آهي ته انهن کي ابهام دور ڪندڙ سانچن ۽ سار سنڀال سانچن کان پوءِ، پر ٻين سڀني مواد کان اڳ رکيو وڃي.[9]
ريڪارڊو بيزا-ييٽس ۽ ڪنگ موجب، ڪجهه ايڊيٽرن کي ڄاڻخانا جهڙا سانچا پيچيده لڳن ٿا، ڇاڪاڻ ته سانچو ڪنهن خاصيت يا وسيلن بابت متن لڪائي سگهي ٿو جيڪو ايڊيٽر تبديل ڪرڻ چاهي ٿو؛ اهو مسئلو وڌيڪ وڌي وڃي ٿو جڏهن سانچا ٻين سانچن اندر شامل هجن.[10]
آگسٽ 2009 تائين، انگريزي وڪيپيڊيا لڳ ڀڳ 3,000 ڄاڻخانا سانچا استعمال ڪندي هئي، جيڪي گڏيل طور تي 20,000 کان وڌيڪ خاصيتون استعمال ڪندا هئا.[11] بعد ۾ انهن مان ڪيترن کي ضم ڪيو ويو ته جيئن ورجاءُ گهٽجي. جون 2013 تائين، والدين انفوباڪس سانچي جا گهٽ ۾ گهٽ 1,345,446 استعمال موجود هئا.[12]
ڄاڻخاني جو نالو عام طور تي "انفوباڪس [قسم]" هوندو آهي؛ پر گهڻو استعمال ٿيندڙ ڄاڻخانن کي ننڍا نالا به ڏنا ويندا آهن، جهڙوڪ "ٽيڪسو باڪس" ٽيڪسانومي لاءِ.[9]
مشين لرننگ
[سنواريو]2008 ۾ تقريباً 44.2٪ وڪيپيڊيا مضمونن ۾ ڄاڻخانو موجود هو،[13] ۽ 2010 ۾ لڳ ڀڳ 33٪.[14] خودڪار سيمانٽڪ ڊيٽا ماڊل مان معلومات ڪڍڻ لاءِ مشين لرننگ الگورٿم استعمال ڪيا ويندا آهن ته جيئن "مشين سان پروسيس ٿيڻ لائق معلومات نسبتاً گهٽ پيچيدگي سان حاصل ڪئي وڃي".[15]
مشين لرننگ مان حاصل ڪيل ڄاڻ مضمون کي بهتر ڪرڻ لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿي، مثال طور خودڪار سافٽويئر ايڊيٽرن کي ڄاڻخاني ۾ ڊيٽا شامل ڪرڻ لاءِ تجويزون ڏئي سگهي ٿو.[13]
ڊي بي پيڊيا ڄاڻخانن مان ڪڍيل جوڙيل ڊيٽا استعمال ڪري ٿي ته جيئن سيمانٽڪ ويب لاءِ ڊيٽا جو ذخيرو تيار ڪري سگهجي؛ هن کي ٽم برنرز-لي "جوڙيل ڊيٽا منصوبي جو هڪ مشهور حصو" قرار ڏنو آهي.[16]
مشيني ڪڍڻ هڪ ٽرپل ٺاهيندو آهي جنهن ۾ موضوع، لاڳاپو، ۽ شيءِ شامل هوندي آهي.[15] ڄاڻخاني جي هر خاصيت–قدر جوڙو هڪ آر ڊي ايف بيان ٺاهڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي.[17]
مثال طور، ٽرپل ("ڪروسٽاتا"، قسم، "ٽارٽ") ظاهر ڪري ٿو ته ڪروسٽاتا ٽارٽ جو هڪ قسم آهي. مضمون جو موضوع موضوع طور، پيرا ميٽر جو نالو لاڳاپي طور، ۽ پيرا ميٽر جي قدر شيءِ طور استعمال ٿيندي آهي.[17][15]
ميٽا ڊيٽا
[سنواريو]
هڪ مضمون جا بنيادي حقيقتون ڄاڻخاني اندر پيش ڪرڻ سان اهي حقيقتون مشين لاءِ آسان طريقي سان پيش ڪيون وڃن ٿيون، جنهن سان اضافي ڪارڪردگي ممڪن ٿئي ٿي. مثال طور جڏهن وڪيپيڊيا جي ڪنهن مضمون جي لنڪ ڪنهن اهڙي پروگرام ۾ پيسٽ ڪئي وڃي جيڪو هن سان هم آهنگ هجي، ته رڳو لنڪ پوسٽ ٿيڻ بدران ٻيون معلومات به ظاهر ٿيندي، جهڙوڪ مضمون جي شروعاتي تصوير ۽ خلاصو متن.
حوالا
[سنواريو]- ↑ Baeza-Yates & King 2009, p. 31.
- ↑ Liyang 2011, p. 385.
- 1 2 بروٽن 2008, p. 357.
- 1 2 بروٽن 2008, p. 17.
- 1 2 3 ليانگ 2011, p. 385.
- 1 2 3 بروٽن 2008, p. 18.
- ↑ بيزا-ييٽس & ڪنگ 2009, p. 30.
- ↑ بروٽن 2008, p. 234.
- 1 2 بروٽن 2008, p. 235.
- ↑ بيزا-ييٽس & ڪنگ 2009, p. 345.
- ↑ لانگه, بوهم & ناؤمان 2010, p. 7.
- ↑ "Template transclusion count". 7 June 2013. 7 June 2013 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 بيزا-ييٽس & ڪنگ 2009, p. 28.
- ↑ لانگه, بوهم & ناؤمان 2010, p. 5.
- 1 2 3 بيزا-ييٽس & ڪنگ 2009, p. 31.
- ↑ ملر 2008.
- 1 2 ليانگ 2011, p. 387.
استعمال ٿيل ذريعا
[سنواريو]- بيزا-ييٽس, ريڪارڊو; ڪنگ, اروِن, مرتب (2009). Weaving services and people on the World Wide Web. اسپرنگر. ISBN 9783642005695. LCCN 2009926100.
- بروٽن, جان (2008-07-14). باربر, نان; ميئرز, پيٽر (مرتب). Wikipedia – The Missing Manual. او رائيلي ميڊيا. ISBN 9780596553777.
- گيرٽمين, اسٽين; رينهارٽ, وولف گانگ; ٽوپن, فريڊ, مرتب (2011). Advancing geoinformation science for a changing world. Lecture Notes in Geoinformation and Cartography. جلد 1. اسپرنگر. ISBN 9783642197888.
- لانگه, ڊسٽن; بوهم, ڪرسٽوف; ناؤمان, فيلڪس (2010). Extracting Structured Information from Wikipedia Articles to Populate Infoboxes. Universitätsverlag Potsdam. ISBN 9783869560816.
- ليانگ, ليانگ (2011). A Developer's Guide to the Semantic Web. اسپرنگر. ISBN 9783642159695.
- ملر, پال (2008-02-07). "Sir Tim Berners-Lee Talks with Talis about the Semantic Web". Talis Group.
- ويروو, ماريا; ماتسورا, سايڪو, مرتب (2012). Knowledge-based Software Engineering. IOS Press. ISBN 9781614990932.
وڌيڪ پڙهڻ
[سنواريو]- ڪرن, ڪمار; سنتوش, جي ايس ڪي; ورما, واسوديوا (2011). Multidisciplinary Information Retrieval. اسپرنگر.
- انوتريا; ڊومينگ, مرتب (2008). The Semantic Web Conference Proceedings. اسپرنگر.
- وو, في; هوفمان, رالف; ويلڊ, ڊينئل (2008). Information extraction from Wikipedia. Association for Computing Machinery.