پکو (بجلي وارو)
پکو (Fan) هڪ اهڙي مشين آهي جيڪا هوا جو دٻاءُ پيدا ڪري ان کي چرپر ۾ آڻيندي آهي. پکو گهمندڙ کنڀن يا بليڊن (Blades) تي مشتمل هوندو آهي، جيڪي عام طور تي ڪاٺ، پلاسٽڪ يا ڌاتوءَ جا ٺهيل هوندا آهن. جڏهن اهي کنڀا تيزيءَ سان گهمندا آهن، ته هوا ۾ چرپر پيدا ٿيندي آهي. کنڀن ۽ ان جي وچئين حصي (Hub) جي مجموعي کي "امپيلر" (Impeller) يا "روٽر" (Rotor) چيو ويندو آهي.
ڪم ڪرڻ جو طريقو
[سنواريو]ميڪانيڪي طور تي، پکو گهٽ دٻاءُ تي وڌيڪ مقدار ۾ هوا پيدا ڪندو آهي. هي ڪمپريسر (Compressor) کان مختلف هوندو آهي، جيڪو گهٽ مقدار ۾ تمام گهڻو دٻاءُ پيدا ڪري ٿو. اڪثر پکا بجليءَ جي موٽرن تي هلندا آهن، پر ڪجهه پکا هائيڊرولڪ موٽرن، هٿ جي هينڊل يا انجڻين ذريعي به هلائي سگهجن ٿا.
ٿڌڪار جو عمل
[سنواريو]پکا ماڻهن کي ٿڌڪار جو احساس ڏيارڻ ۾ اثرائتا هوندا آهن، پر اهي هوا کي ٿڌو نه ڪندا آهن. ان جي بدران، پکا انساني جسم تي موجود پگهر جي بخار بڻجي اڏامڻ (Evaporation) واري عمل کي تيز ڪندا آهن، جنهن سان جسم جي گرمي گهٽجي ويندي آهي. جيڪڏهن ٻاهريون گرمي پد جسم جي گرمي پد جي برابر هجي ۽ فضا ۾ گهم (Humidity) وڌيڪ هجي، ته پکا ٿڌڪار پيدا ڪرڻ ۾ گهٽ اثرائتا ثابت ٿيندا آهن.
استعمال جا شعبا
[سنواريو]پکن جا استعمال تمام وسيع آهن، جن مان ڪجهه هيٺ ڏجن ٿا:
- ذاتي آرام: گهرن ۽ آفيسن ۾ استعمال ٿيندڙ ميز پکا، ڇت جا پکا ۽ فرش وارا پکا.
- انجڻ جي ٿڌڪار: گاڏين جي انجڻ کي ٿڌو رکڻ لاءِ ريڊيٽر جي اڳيان لڳل پکا.
- مشينريءَ جي ٿڌڪار: ڪمپيوٽرن، ليپ ٽاپن ۽ آڊيو ايمپليفائرن جي اندرين گرمي ٻاهر ڪڍڻ لاءِ ننڍا پکا.
- صفائي ۽ سڪائڻ: ويڪيوم ڪلينر ۾ مٽي ڇڪڻ لاءِ، يا اناج مان پتر هٽائڻ (Winnowing) لاءِ پکن جو استعمال.
- هوا جي آمد و رفت: ڪارخانن ۽ وڏين عمارتن مان گندي هوا يا دونھون ٻاهر ڪڍڻ (Ventilation) لاءِ.