پڙ ڏوھٽي
پڙڏوهٽي (انگريزي: Great-granddaughter) مان مراد اهو رشتو آهي، جيڪو ڪنهن فرد جي ڏوهٽي يا ڏوهٽيءَ جي ڌيءُ هجي. سنڌي ثقافت ۾ پڙڏوهٽي ڌيءُ جي نسل جي چوٿين پيڙهيءَ جي نمائندگي ڪندڙ هڪ انتهائي پيارو، معصوم ۽ رحمت ڀريو رشتو سمجهيو ويندو آهي.
اصطلاح ۽ لغت
[سنواريو]سنڌي ٻولي ۾ ڌيءُ جي ڌيءُ کي ڏوهٽي چئبو آهي، جڏهن ته ڏوهٽي جي ڌيءُ کي "پڙڏوهٽي" سڏيو ويندو آهي.
- ناني ۽ نانيءَ لاءِ هوءَ پڙڏوهٽي هوندي آهي.
- پڙناني ۽ پڙنانيءَ لاءِ هوءَ سندن نسل جي واڌ ۽ خاندان جي پکڙجڻ جي علامت هوندي آهي.
ان جي برڪس، ڏوهٽي جي پٽ کي پڙڏوهٽو چيو ويندو آهي.
جينياتي ۽ قانوني حيثيت
[سنواريو]- جينياتي لاڳاپو: حياتياتي طور تي، هڪ پڙنانو يا پڙناني پنهنجي پڙڏوهٽيءَ سان تقريبن 12.5% جينز (DNA) شيئر ڪندا آهن. طبي لحاظ کان هن کي ٽين درجي جو مٽ (Third-degree relative) ليکيو ويندو آهي.
- نڪاح: اسلامي قانون موجب، پڙناني جو پنهنجي پڙڏوهٽيءَ سان نڪاح قطعي طور تي حرام آهي، ڇاڪاڻ ته هوءَ "محرم" رشتن ۾ اچي ٿي.
سماجي ۽ ثقافتي اهميت
[سنواريو]سنڌي سماج ۾ پڙڏوهٽيءَ جي موجودگي بزرگن لاءِ هڪ وڏي روحاني خوشي هوندي آهي:
- رحمت جو روپ: سنڌي گهرن ۾ پڙڏوهٽيءَ کي ناناڻن جي رحمت ۽ برڪت سمجهيو ويندو آهي. جڏهن ڪا پڙڏوهٽي پنهنجي ناني يا پڙنانيءَ سان ملندي آهي، ته ان کي وڏي سعادت سمجهيو ويندو آهي.
- خانداني ڳنڍ: پڙڏوهٽي ٻن يا ٽن خاندانن جي وچ ۾ محبت کي وڌيڪ مضبوط ڪندي آهي. مامي ۽ ماميءَ پاران پڙڏوهٽيءَ جي ڄمڻ تي خاص "مرا" (تحفا) موڪلڻ سنڌي ثقافت جو حصو آهي.
- پڙنانيءَ جي شفقت: پڙناني پنهنجي پڙڏوهٽيءَ کي قديمي لوليون، لوڪ ڪهاڻيون ۽ سگهڙائپ جا هنر سيکاريندي آهي، جنهن سان ثقافتي ورثو نسل در نسل منتقل ٿيندو آهي.