پڙ ڏوھٽو
پڙڏوهٽو (انگريزي: Great-grandson) مان مراد اهو رشتو آهي، جيڪو ڪنهن فرد جي ڏوهٽي يا ڏوهٽيءَ جو پٽ هجي. سنڌي ثقافت ۾ پڙڏوهٽو نسل جي چوٿين پيڙهيءَ جو اهو رشتو آهي، جيڪو ناناڻي ۽ ڏاڏاڻي خاندانن جي وچ ۾ محبت جي تسلسل کي اڳتي وڌائيندو آهي.
اصطلاح ۽ لغت
[سنواريو]سنڌي ٻولي ۾ ڌيءُ جي پٽ کي ڏوهٽو چئبو آهي، جڏهن ته ڏوهٽي جي پٽ کي "پڙڏوهٽو" سڏيو ويندو آهي.
- ناني ۽ نانيءَ لاءِ هو پڙڏوهٽو هوندو آهي.
- پڙناني ۽ پڙنانيءَ لاءِ هو انهن جي ڌيءُ جي نسل جي چوٿين لڙهي هوندو آهي.
ان جي برڪس، ڏوهٽي جي ڌيءُ کي پڙڏوهٽي چيو ويندو آهي.
جينياتي ۽ قانوني حيثيت
[سنواريو]- جينياتي لاڳاپو: حياتياتي طور تي، هڪ پڙنانو يا پڙناني پنهنجي پڙڏوهٽي سان تقريبن 12.5% جينز (DNA) شيئر ڪندا آهن. طبي لحاظ کان هن کي ٽين درجي جو مٽ (Third-degree relative) ليکيو ويندو آهي.
- نڪاح: اسلامي قانون موجب، پڙناني جو پنهنجي پڙڏوهٽي سان نڪاح حرام آهي (جيڪڏهن پڙناني عورت هجي)، ڇاڪاڻ ته اهي "محرم" رشتن ۾ اچن ٿا.
سماجي ۽ ثقافتي اهميت
[سنواريو]سنڌي سماج ۾ پڙڏوهٽي جو رشتو انتهائي شفقت ۽ برڪت وارو سمجهيو ويندو آهي:
- ناناڻن جي خوشي: جڏهن ڪو نانو يا ناني پنهنجي حياتيءَ ۾ پڙڏوهٽو ڏسندا آهن، ته ان کي وڏي خوش نصيبي سمجهيو ويندو آهي. چيو ويندو آهي ته "پڙڏوهٽي جي صورت ۾ ڌيءُ جو نسل گل وانگر ٽڙي پيو آهي."
- محبت جو تسلسل: پڙڏوهٽو پنهنجي ناناڻن (ماءُ جي ناناڻن) ۾ تمام گهڻو لاڏلو هوندو آهي. مامي ۽ ماميءَ پاران پڙڏوهٽي کي پنهنجي اولاد وانگر پيار ملندو آهي.
- رسمون: پڙڏوهٽي جي ڄمڻ تي ناناڻن پاران خاص تحفا ۽ "مرا" موڪليا ويندا آهن. ناني پنهنجي پڙڏوهٽي لاءِ خاص دعائون ڪندي آهي.