پڙ پوٽو
پڙپوٽو (انگريزي: Great-grandson) مان مراد اهو رشتو آهي، جيڪو ڪنهن فرد جي پوٽي جو پٽ هجي. سنڌي ثقافت ۾ پڙپوٽو نسل جي چوٿين پيڙهيءَ جي نمائندگي ڪندڙ هڪ اهم رشتو آهي، جنهن کي خاندان جي وڌندڙ وڻ جي هڪ نئين ٽڙيل شاخ سمجهيو ويندو آهي.
اصطلاح ۽ لغت
[سنواريو]سنڌي ٻولي ۾ پٽ جي پٽ کي پوٽو چئبو آهي، جڏهن ته پوٽي جي پٽ کي "پڙپوٽو" سڏيو ويندو آهي.
- ڏاڏي ۽ ڏاڏيءَ لاءِ هو پڙپوٽو هوندو آهي.
- پڙڏاڏي ۽ پڙڏاڏيءَ لاءِ هو انهن جي نسل جي تسلسل جي علامت هوندو آهي.
ان جي برڪس، پوٽي جي ڌيءُ کي پڙپوٽي چيو ويندو آهي.
جينياتي ۽ قانوني حيثيت
[سنواريو]- جينياتي لاڳاپو: حياتياتي طور تي، هڪ پڙڏاڏو يا پڙڏاڏي پنهنجي پڙپوٽي سان تقريبن 12.5% جينز (DNA) شيئر ڪندا آهن. هن کي ٽين درجي جو مٽ (Third-degree relative) ليکيو ويندو آهي.
- وراثت: اسلامي قانون موجب، وراثت جي ورهاست ۾ پڙپوٽو "عصبہ" (Paternal relatives) ۾ شمار ٿئي ٿو. جيڪڏهن پٽ يا پوٽو موجود نه هجي، ته پڙپوٽو وراثت جو وارث بڻجي سگهي ٿو.
سماجي ۽ ثقافتي اهميت
[سنواريو]سنڌي سماج ۾ پڙپوٽي جو مقام خوش قسمتيءَ جي نشاني سمجهيو ويندو آهي:
- نسل جي واڌ: پڙپوٽي جو هجڻ ان ڳالهه جي ثابتي هوندو آهي ته خاندان جو نالو ۽ شجرو اڳتي وڌي رهيو آهي.
- پڙڏاڏي جي خوشي: سنڌ ۾ اهو چيو ويندو آهي ته "پڙپوٽي کي ڏسڻ وڏي نصيب جي ڳالهه آهي." جيڪڏهن ڪو بزرگ پنهنجي حياتيءَ ۾ پڙپوٽو ڏسي ٿو، ته ان کي سندس وڏي ڄمار ۽ برڪت جو ثمر سمجهيو ويندو آهي.
- محبت ۽ لڳاءُ: پڙپوٽو پنهنجي پڙڏاڏي ۽ پڙڏاڏيءَ لاءِ اکين جي ٿڌاڻ هوندو آهي. بزرگ اڪثر پنهنجي پڙپوٽي کي پنهنجي هنج ۾ کيڏائڻ ۽ کيس خانداني قصا ٻڌائڻ ۾ فخر محسوس ڪندا آهن.