پِني

*پِني*
پِني
	پِني هيٺين ٽنگ جو پويون حصو آهي
	ساڄي هيٺين ٽنگ جو پِنيءَ مان ورتل آرپار ڀاڱو، جنهن ۾ ان جا 4 خانا ڏيکاريل آهن: مٿي ساڄي پاسي اڳيون؛ وچ ساڄي پاسي پاسائتو؛ وچ ۾ گهرو پويون؛ ۽ هيٺان سطحي پويون
تفصيل
سڃاڻپ ڪندڙ
لاطيني ٻولي	sura
يوناني ٻولي	acfle
ائناٽامي جا محاورا	A01.1.00.039
ائناٽامي جو بنيادي ماڊل	22474
	ائناٽامي جا محاورا [وڪيڊيٽا ۾ ترميميو]

پِني (لاطيني: sura) انساني ايناٽاميءَ ۾ هيٺين ٽنگ جو پويون حصو آهي.^[1] پِنيءَ اندر موجود ڏورا ٽنگ جي پوئين خاني سان واسطو رکن ٿا. هن خاني جا ٻه سڀ کان وڏا ڏورا گڏجي پِنيءَ جو ڏورو سڏجن ٿا ۽ اڪيلس تنت وسيلي کڙيءَ سان ڳنڍجن ٿا. ٻيا ڪيترائي ننڍا ڏورا گوڏي، ڀيڏي ۽ ڊگهن تنتن وسيلي پير جي آڱرين سان ڳنڍجن ٿا.

لفظي بڻ

وچين انگريزي calf، kalf مان، جيڪو قديم نارسي kalfi مان نڪتل آهي ۽ ممڪن طور انگريزي calf ("ننڍي ڳئون") واري ساڳئي جرمنڪ پاڙ مان نڪتل آهي. هي آئيس لينڊي لفظ kálfi ("ٽنگ جي پِني") سان هم اصل آهي.^[2] Calf ۽ calf of the leg جا لفظ وچين انگريزيءَ ۾ ترتيبوار لڳ ڀڳ 1350ع ۽ 1425ع کان استعمال ۾ درج ٿيل آهن.^[3]

تاريخي طور، پِنيءَ جي اڻهوند، يعني نمايان پِنيءَ جي ڏوري کان سواءِ هيٺين ٽنگ، کي ڪجهه ليکڪن گهٽتائيءَ جي نشاني سمجهيو: اها ڳالهه چڱيءَ ريت ڄاتل آهي ته ڀولڙن کي پِنيون ناهن هونديون، ۽ هيٺين درجي جي کيرپياريندڙ جانورن ۾ اهي اڃا به گهٽ ملن ٿيون.^[4]

بناوت

پِني ٽنگ جي پوئين خاني جي ڏورن مان ٺهيل آهي: گيسٽروڪنيميس ۽ سوليس (جيڪي گڏجي ٽرائيسپس سوري ڏورو ٺاهين ٿا) ۽ ٽبيئلس پوسٽيريئر. سورل تنتي هن حصي کي تنتي فراهمي ڏئي ٿي.

هيٺئين پاسي، گيسٽروڪنيميس ۽ سوليس پاڻ ۾ ملي اڪيلس تنت (جنهن کي ڪيلڪينيئل تنت پڻ چيو وڃي ٿو) ٺاهين ٿا، جيڪو ڪيلڪينيس (کڙيءَ جي هڏي) جي پوئين مٿاڇري سان ڳنڍجي ٿو.^[5]

طبي اهميت

اهي طبي حالتون، جن جي ٻين علامتن سان گڏ پِنيءَ ۾ سوڄ به ٿئي ٿي، تن ۾ گهري رڳ جو ٿرومبوسس،^[6] خاني جو سنڊروم،^[7]^[8] اڪيلس تنت جو ڦاٽڻ ۽ ڦوڪيل رڳون شامل آهن.

اڻڄاتل سبب وارا ٽنگ جا سيٽ عام آهن ۽ گهڻو ڪري رات جو پِنيءَ جي ڏورن کي متاثر ڪن ٿا.^[9] ايڊيما پڻ عام آهي ۽ ڪيترن ئي حالتن ۾ ان جو سبب اڻڄاتل هوندو آهي. صحتمند ڪارخاني جي مزدورن تي ڪيل هڪ ننڍڙي اڀياس ۾ دٻاءُ وارو لباس پائڻ سان ايڊيما ۽ ان سان لاڳاپيل سور گهٽائڻ ۾ مدد ملي.^[10] ڊوڙندڙن تي ڪيل هڪ ننڍڙي اڀياس مان معلوم ٿيو ته ڊوڙڻ دوران گوڏي تائين دٻاءُ واريون جورابون پائڻ سان ڪارڪردگيءَ ۾ نمايان سڌارو آيو.^[11]

پِنيءَ جي گهيري کي چونڊيل صحت جي خطرن جو اندازو لڳائڻ لاءِ استعمال ڪيو ويو آهي. اسپين ۾ 65 سال يا ان کان وڌيڪ عمر وارن 22,000 ماڻهن تي ڪيل اڀياس مان معلوم ٿيو ته پِنيءَ جو ننڍو گهيرو اڻپوري غذائيت جي وڌيڪ خطري سان لاڳاپيل هو.^[12] فرانس ۾ 65 سال يا ان کان وڌيڪ عمر وارن 6,265 ماڻهن تي ڪيل اڀياس مان پِنيءَ جي گهيري ۽ ڪيروٽڊ تختين وچ ۾ ابتو لاڳاپو مليو.^[13]

مختلف مصنوعي اوزارن ۽ جراحي طريقن وسيلي پِنيءَ کي وڏو ڪرڻ ۽ بحال ڪرڻ ممڪن آهي.

تربيت ۽ ورزش

سانچو:حوالن کان سواءِ ڀاڱو پير جي آڱرين کي هيٺ جهڪائڻ (پلانٽر فليڪشن) واريون حرڪتون ڪري پِنيءَ جي ڏورن کي الڳ نموني تربيت ڏئي سگهجي ٿي. پِنيءَ جي ورزشن جا ٻه مکيه قسم آهن: هڪ اهي جن ۾ گوڏو سڌو رکيو وڃي ٿو، ۽ ٻيا اهي جن ۾ گوڏو موڙيل رکيو وڃي ٿو.

پهرئين قسم ۾ بيهي پِني مٿي کڻڻ، ڊانڪي ڪاف ريز ۽ ڏاڪڻين تي پِني مٿي کڻڻ جهڙيون حرڪتون شامل آهن. ٻئي قسم ۾ اهي حرڪتون شامل آهن جن ۾ گوڏو موڙيل رکيو وڃي ٿو، جيئن ويهي پِني مٿي کڻڻ. سڌي گوڏي سان ڪيل حرڪتون گيسٽروڪنيميس ڏوري تي وڌيڪ زور ڏين ٿيون، جڏهن ته موڙيل گوڏي سان ڪيل حرڪتون سوليس ڏوري تي وڌيڪ زور ڏين ٿيون. تنهن هوندي به، ٻنهي قسمن جون حرڪتون ٻنهي ڏورن کي وڏي حد تائين تربيت ڏين ٿيون.

پِنين کي ناڪاميءَ جي حد جي نسبتاً ويجهو تربيت ڏيڻ اهم آهي، يعني فني ناڪاميءَ کان 0–4 ورجاءَ اڳ تائين. اهي جلدي بحال ٿين ٿيون، تنهنڪري اڪثر رڳو 10 سيڪنڊن جي آرام جي ضرورت پوي ٿي ۽ عام طور 60 سيڪنڊن کان وڌيڪ آرام جي ضرورت نه هوندي آهي. حرڪت جي مٿئين ۽ هيٺئين نقطي تي 1–2 سيڪنڊن جو وقفو رکڻ سان زور اڪيلس تنت بدران ڏوري تي وڌيڪ پوندو.

پڻ ڏسو

حوالا

↑ سانچو:OED
↑ "calf - Wiktionary". en.wiktionary.org (انگريزي ۾). 2020-03-22 تي حاصل ڪيل.
↑ Hans Kurath (1959). Middle English dictionary. University of Michigan Press. ص. 128. ISBN 978-0-472-01031-8. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (مدد) page 20
↑ Maria Montessori (1913). Pedagogical anthropology. Frederic Taber Cooper. Frederick A. Stokes Company. ص. 508. page 311
↑ Binstead, Justin T.; Munjal, Akul; Varacallo, Matthew A. (2025), "Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Calf", StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, PMID 29083629, 2025-11-28 تي حاصل ڪيل
↑ David Simel; Drummond Rennie; Robert Hayward; Sheri A Keitz (2008). The rational clinical examination: Evidence-based clinical diagnosis. McGraw-Hill Professional. ص. 500. ISBN 978-0-07-159030-3. page 229
↑ "Acute compartment syndrome of the calf presenting after prolonged decubitus position". Orthopedics 31 (2): 184. February 2008. doi:10.3928/01477447-20080201-08. PMID 19292184.
↑ "[Athletes with exercise-related pain at the medial side of the lower leg]" (nl ۾). Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 152 (33): 1839–43. August 2008. PMID 18783163.
↑ Young G (2009). "Leg cramps". Clinical Evidence 2009. PMID 19445755.
↑ "Leg symptoms of healthy people and their treatment with compression hosiery". Phlebology 23 (5): 214–21. 2008. doi:10.1258/phleb.2008.008014. PMID 18806203.
↑ "Effect of compression stockings on running performance in men runners". Journal of Strength and Conditioning Research 23 (1): 101–5. January 2009. doi:10.1519/JSC.0b013e31818eaef3. PMID 19057400.
↑ "[Assessment of calf circumference as an indicator of the risk for hyponutrition in the elderly]" (es ۾). Nutrición Hospitalaria 24 (1): 63–7. 2009. PMID 19266115.
↑ "Calf circumference is inversely associated with carotid plaques". Stroke: A Journal of Cerebral Circulation 39 (11): 2958–65. November 2008. doi:10.1161/STROKEAHA.108.520106. PMID 18703804. http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/27/15/21/PDF/Mollet_Stroke_08.pdf.

سانچو:انساني ايناٽاميائي خاصيتون

[1] سانچو:OED

[2] "calf - Wiktionary". en.wiktionary.org (انگريزي ۾). 2020-03-22 تي حاصل ڪيل.

[3] Hans Kurath (1959). Middle English dictionary. University of Michigan Press. ص. 128. ISBN 978-0-472-01031-8. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (مدد) page 20

[4] Maria Montessori (1913). Pedagogical anthropology. Frederic Taber Cooper. Frederick A. Stokes Company. ص. 508. page 311

[5] Binstead, Justin T.; Munjal, Akul; Varacallo, Matthew A. (2025), "Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Calf", StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, PMID 29083629, 2025-11-28 تي حاصل ڪيل

[6] David Simel; Drummond Rennie; Robert Hayward; Sheri A Keitz (2008). The rational clinical examination: Evidence-based clinical diagnosis. McGraw-Hill Professional. ص. 500. ISBN 978-0-07-159030-3. page 229

[pmid19292184-7] "Acute compartment syndrome of the calf presenting after prolonged decubitus position". Orthopedics 31 (2): 184. February 2008. doi:10.3928/01477447-20080201-08. PMID 19292184.

[pmid18783163-8] "[Athletes with exercise-related pain at the medial side of the lower leg]" (nl ۾). Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 152 (33): 1839–43. August 2008. PMID 18783163.

[pmid19445755-9] Young G (2009). "Leg cramps". Clinical Evidence 2009. PMID 19445755.

[pmid18806203-10] "Leg symptoms of healthy people and their treatment with compression hosiery". Phlebology 23 (5): 214–21. 2008. doi:10.1258/phleb.2008.008014. PMID 18806203.

[pmid19057400-11] "Effect of compression stockings on running performance in men runners". Journal of Strength and Conditioning Research 23 (1): 101–5. January 2009. doi:10.1519/JSC.0b013e31818eaef3. PMID 19057400.

[pmid19266115-12] "[Assessment of calf circumference as an indicator of the risk for hyponutrition in the elderly]" (es ۾). Nutrición Hospitalaria 24 (1): 63–7. 2009. PMID 19266115.

[pmid18703804-13] "Calf circumference is inversely associated with carotid plaques". Stroke: A Journal of Cerebral Circulation 39 (11): 2958–65. November 2008. doi:10.1161/STROKEAHA.108.520106. PMID 18703804. http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/27/15/21/PDF/Mollet_Stroke_08.pdf.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]