مواد ڏانھن هلو

پيهنوم پين

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
پهنوم پين
Phnom Penh

ភ្នំពេញ
راڄڌاني شهر ۽ خودمختيار ميونسپلٽي[1]
  • Phnom Penh Capital
  • រាជធានីភ្នំពេញ
پهنوم پين جي اسڪائي لائين
رائل يونيورسٽي، پهنوم پين
ڪمبوڊيا جو شاهي محل
واٽ پهنوم مندر
يادگار
پهنوم پين، رات جو ڏيک
Nickname(s):
  • Pearl of Asia
  • ايشيا جو موتي
پهنوم پين Phnom Penh is located in Cambodia
پهنوم پين Phnom Penh
پهنوم پين
Phnom Penh
Location within Cambodia
پهنوم پين Phnom Penh is located in ايشيا
پهنوم پين Phnom Penh
پهنوم پين
Phnom Penh
Location within Asia
Coordinates: 11°34′10″N 104°55′16″E / 11.56944°N 104.92111°E / 11.56944; 104.92111
ملڪ ڪمبوڊيا
آباد ٿيوپنجين صدي
بنياد پيو1372ع
راڄڌاني جو درجو1434ع - 1497ع
راڄڌاني طور ٻيهر منظم ڪيو ويو1865ع
نالي تي رکيو ويوواٽ پيهنوم ۽ ليڊي پينهه
ذيلي ورهاستون14 khans[2]
حڪومت
• طرزميونسپل ڪائونسل
• گورنرکئونگ سرين (CPP)
• شهري آبادي23,52,851 (2024ع آدمشماري)
ايراضي
• راڄڌاني شهر ۽ خودمختيار ميونسپلٽي[3]679 چورس ڪلوميٽر (262 چورس ميل)
ايراضي درجو24th
آبادي
 (2024 census)[4]
• ڪلIncrease 2,352,851
• درجو1st
• ڪثافت3,361 في چورس ڪلوميٽر
• ڪثافتي درجو1st
• ميٽرو
3,483,532
رهاڪو نالو
وقتي علائقوUTC+07:00 (ICT)
ڊائلنگ ڪوڍ+855 (023)
HDI (2022)
ويب سائيٽphnompenh.gov.kh

پهنوم پين (انگريزي: Phnom Penh؛ کمير: ភ្នំពេញ) ڪمبوڊيا جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. سال 1865ع ۾ قومي گاديءَ جي هنڌ بنجڻ وارو، پهنوم پين، ملڪ جو سڀ کان وڏو شهر ۽ ان جو سياسي، اقتصادي، صنعتي ۽ ثقافتي مرڪز بڻجي چڪو آهي. شهر جو نالو "واٽ پيهنوم"، هڪ ٻڌ مندر ۽ شهر جي باني "ليڊي پينه" تان ورتل آهي. اهو ٽونلئساپ ۽ ميڪونگ دريائن جي سنگم تي واقع آهي ۽ باسڪ نديءَ جي شروعات آهي. اها ڪمبوڊيا جي بادشاهت جو مرڪز پڻ آهي، جيڪو شاهي محل تي ٻڌل آهي.[6][7][8]

سال 1372ع ۾ قائم ٿيو، پنوم پين 1434ع ۾ انگڪور ٿام جي جاءِ تي قومي گاديءَ جو هنڌ بڻيو. انگڪور جي زوال کانپوءِ، 1497ع تائين راڄڌاني طور رهيو.[9] فرانسيسي نوآبادياتي دور ۾ ان پنهنجي گاديءَ جي هنڌ واري حيثيت ٻيهر حاصل ڪيو. ڪمبوڊيا جي آزادي کانپوء ان ۾ سيڙپڪاري ۽ جديديت جو دور گذريو. هن جي نوآبادياتي فرانسيسي، نئين کمير ۽ آرٽ ڊيڪو فن تعمير لاءِ "ايشيا جو موتي" جو لقب حاصل ڪيو. [10] 1960 ۽ 1970ع جي ڏهاڪي ۾، جيئن ويٽنام جنگ دوران پناهگير گهرو ويڙهه ۽ آمريڪي بمباري کان ڀڄي هتي آيا، شهر جي آبادي وڌي وئي. پيهنوم پين جي پوري آبادي کي 1975ع ۾ کمير روج حڪومت پاران زبردستي خالي ڪرايو ويو ۽ شهر ظلم، جبري مزدوري ۽ نسل ڪشي جو سامنا ڪيو. "جمهوريه ڪمپوچيا" دور ۾، جيستائين ويٽنام جي حمايت يافته فوجون سال 1979ع ۾ شهر تي قبضو نه ڪيو، پنوم پين وڏي پيماني تي غير آباد رهيو. هن کانپوء شهر کي ٻيهر تعمير ڪيو ويو ۽ بين الاقوامي سيڙپڪاري ۽ امداد سان انفراسٽرڪچر بهتر ڪيو ويو. سال 2019ع تائين، اهو ويهه لک کان وڌيڪ (ڪمبوڊيا جي ڪل آبادي جو لڳ ڀڳ %14) جو گهر هو.

گريٽر پيهنوم پين علائقي ۾ ويجھي "ٽا کماؤ شهر" ۽ ڪانڊال صوبي جا ڪجهه ضلعا شامل آهن.[11] شهر اڳ ۾ ڪپڙي، دواسازي، مشينون ٺاهڻ ۽ چانورن جي صفائي سان گڏ پروسيسنگ سينٽر طور ڪم ڪندو هو. اهو ڪيترن ئي مشهور اسڪولن، ڪاليجن ۽ يونيورسٽين جو گهر پڻ آهي. ان جا ثقافتي ادارا ۽ تقريبون، ان کي ملڪي ۽ بين الاقوامي سياحت جو مرڪز بڻايو آهن.

شهر ڪيترن ئي علائقائي ۽ بين الاقوامي تقريبن ۽ رانديون جي مقابلن جي ميزباني ڪئي آهي، جن ۾ سڀ کان وڌيڪ قابل ذڪر 2002ع، 2012ع ۽ 2022ع آسيان سربراهي اجلاس، 32هين ڏکڻ اوڀر ايشيائي رانديون ۽ 12هين آسيان معذورن جي رانديون آهن. پينوم پين سال 2029ع ۾ ايشيائي نوجوانن جي راندين جي ميزباني ڪرڻ وارو پهريون ڪمبوڊين شهر ۽ ڏکڻ اوڀر ايشيا جو ٻيو شهر هوندو.[12]

نالو

[سنواريو]

تاريخ

[سنواريو]

جاگرافي

[سنواريو]

انتظام، حڪومت ۽ سياست

[سنواريو]

آباديات

[سنواريو]

شهر جو لينڊ اسڪيپ

[سنواريو]

معيشت

[سنواريو]

ٽرانسپورٽ

[سنواريو]

انفراسٽرڪچر

[سنواريو]

تعليم

[سنواريو]

صحت جي سار سنڀال

[سنواريو]

سياحت

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]

جڙيا شهر

[سنواريو]

پيهنوم پين هن شهرن سان جوڙيو ويو آهي:

پڻ ڏسو

[سنواريو]
ڪمبوڊيا قومي عجائب گهر، پهنوم پين

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "ISO 3166 — Codes for the representation of names of countries and their subdivisions: Cambodia KH". ISO. October 28, 2018 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ Soth, Koemseoun (January 31, 2019). "Government establishes new districts, town for better management". The Phnom Penh Post. اصل نسخو مان 30 December 2022 تي محفوظ ڪيل. 9 July 2019 تي حاصل ڪيل. Two new districts, Boeung Keng Kang and Kamboul, have been added to Phnom Penh, the sub-decree states. {{cite news}}: More than one of |accessdate= and |access-date= specified (مدد); More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد); Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  3. ↑ "ISO 3166 — Codes for the representation of names of countries and their subdivisions: Cambodia KH". ISO. October 28, 2018 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "General Population Census of the Kingdom of Cambodia 2019 – Final Results" (PDF). National Institute of Statistics. Ministry of Planning. 26 January 2021. 26 January 2021 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (انگريزي ۾). 23 January 2023 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ Wells, John (3 April 2008). Longman Pronunciation Dictionary (3rd ڇاپو). Pearson Longman. ISBN 978-1-4058-8118-0.
  7. ↑ "Phnom Penh". Phnom Penh | Definition of Phnom Penh in US English by Oxford Dictionaries. Oxford Dictionaries | English. Oxford University Press. اصل نسخو مان 6 June 2019 تي محفوظ ڪيل. 6 June 2019 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ "Phnom Penh". Collins English Dictionary (انگريزي ۾). HarperCollins Publishers. 6 June 2019 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "History of Phnom Penh". phnompenh.gov.kh. Phnom Penh Capital Hall. August 18, 2019 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ De Launey, Guy (June 17, 2011). "Phnom Penh's fast-fading architectural treasures". BBC News. November 12, 2022 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "Facts: Phnom Penh". Phnom Penh Capital Hall. July 21, 2020 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ "OCA » Cambodia to host OCA's 5th Asian Youth Games in 2029". ocasia.org. 2023-08-01 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ "Relationship with Sister Cities". Bangkok Metropolitan Administration. اصل نسخو مان June 11, 2016 تي محفوظ ڪيل. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ "Sister Cities". beijing.gov.cn. Beijing. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ "List of Sister Cities". english.busan.go.kr. Busan Metropolitan City. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ "34年来重庆的朋友圈里有37个友好城市". cq.sina.cn (چيني ۾). Sina. November 11, 2016. اصل نسخو مان August 11, 2022 تي محفوظ ڪيل. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ "Cleveland, Tenn., is now sister city to... Phnom Penh?". Chattanooga Times Free Press. 2012-07-24. 2024-10-05 تي حاصل ڪيل.
  18. ↑ "Khánh thành Đại lộ mang tên hai thủ đô kết nghĩa Phnom Penh-Hà Nội". baodongnai.com.vn (ويتنامي ۾). Đồng Nai. March 6, 2017. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ "A List of Sister Cities of Anhui". ah.gov.cn. Anhui Province. اصل نسخو مان August 2, 2022 تي محفوظ ڪيل. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  20. ↑ "Danh sách địa phương nước ngoài kết nghĩa với TpHCM". mofahcm.gov.vn (ويتنامي ۾). Ho Chi Minh City. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  21. ↑ "Sister Cities & Affiliated Cities". incheon.go.kr. Incheon Metropolitan City. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  22. ↑ "姉妹・友好都市の紹介". city.kitakyushu.lg.jp (جاپاني ۾). Kitakyushu. اصل نسخو مان August 26, 2020 تي محفوظ ڪيل. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  23. ↑ "Sister Cities". kunming.cn. Kunming. اصل نسخو مان March 28, 2022 تي محفوظ ڪيل. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ "Home". sistercitiesoflongbeach.org. Sister Cities of Long Beach, California. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ "Phnom Penh, Lowell Enter 'Sister City' Relationship". cambodiadaily.com. The Cambodia Daily. January 15, 2015. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ "市级友好城市". sh.gov.cn (چيني ۾). Shanghai. اصل نسخو مان September 19, 2020 تي محفوظ ڪيل. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ "Sister Cities". sz.gov.cn. Shenzhen. January 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  28. ↑ 姚天爵 (2024-08-13). "汕头与金边缔结为友好交流城市 13个项目签约逾6亿元". 汕头日报 (چيني ۾). اصل نسخو مان August 13, 2024 تي محفوظ ڪيل. August 13, 2024 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |accessdate= and |access-date= specified (مدد); More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=پيهنوم_پين&oldid=372691" تان ورتل