پيرن جون آڱريون
| پير جون آڱريون (Toes) | |
|---|---|
 انسان جي کاٻي پير جون آڱريون. سڀ کان اندريون آڱر (تصوير ۾ کاٻي پاسي) جنهن کي وڏي آڱر چيو ويندو آهي، اها hallux آهي. | |
 پير جون هڏيون (آڱرين جون هڏيون سائي، نيري ۽ نارنگي رنگ ۾ ڏيکاريل آهن) | |
| تفصيل | |
| عضون جو نظام | ماسڪيولوسڪيليٽل سسٽم |
| شريان | Plantar metatarsal arteries |
| تنت | Superficial fibular, deep fibular, sural, medial & lateral plantar nerves |
| سڃاڻپ ڪندڙ | |
| لاطيني ٻولي | digiti pedis |
| ائناٽامي جا محاورا | A01.1.00.046 |
| ائناٽامي جو بنيادي ماڊل | 25046 |
| ائناٽامي جا محاورا | |
پير جون آڱريون (Toes) چار پيرن وارن جانورن (Tetrapod) جي پيرن جا هٿراڌو حصا آهن. اهي جانور جيڪي پنهنجي آڱرين تي هلن ٿا (جيئن ٻليون) انهن کي digitigrade چيو ويندو آهي، جڏهن ته انسان ۽ ٻيا جانور جيڪي پيرن جي تلي تي هلن ٿا، تن کي plantigrade چيو وڃي ٿو.
بناوٽ (Structure)
[سنواريو]انسان جي هر پير ۾ عام طور تي پنج آڱريون هونديون آهن. وڏي آڱر (Hallux) کان سواءِ، هر آڱر ٽن هڏين (Phalanx) تي مشتمل هوندي آهي: ويجھي، وچين ۽ پرانهين هڏي. وڏي آڱر ۾ صرف ٻه هڏيون هونديون آهن.
پير جون آڱريون هي آهن:
- پهرين آڱر: جنهن کي وڏي آڱر يا آڱوٺو (Hallux) چيو ويندو آهي.
- ٻي آڱر: اشاري واري آڱر.
- ٽي آڱر: وچين آڱر.
- چوٿين آڱر: منڊي واري آڱر.
- پنجين آڱر: چيچ يا ننڍي آڱر.
مشڪون (Muscles)
[سنواريو]آڱرين جي حرڪت بنيادي طور تي مشڪن جي پٽن (Tendons) ذريعي ٿيندي آهي جيڪي ڄنگهه ۽ پير جي مشڪن سان جڙيل هوندا آهن.[1]
رت جي رسد ۽ رڳون
[سنواريو]آڱرين کي رت پير جي ميٽاٽارسل شريانين مان ملي ٿو ۽ رڳون ان کي واپس دل ڏانهن وٺي وڃن ٿيون.[1]
ڪم (Function)
[سنواريو]انساني پير جون آڱريون هلڻ دوران توازن برقرار رکڻ، وزن کڻڻ ۽ جسم کي اڳيان وڌڻ لاءِ زور ڏيڻ ۾ مدد ڪن ٿيون.[2]
طبي اهميت
[سنواريو]آڱرين ۾ ڪيترائي طبي مسئلا ٿي سگهن ٿا:
- موچ اچڻ (Stubbed toe): آڱر جو ڪنهن سخت شيءِ سان ٽڪرائجي وڃڻ.
- گوٽ (Gout): وڏي آڱر جي جوڙ ۾ يورڪ ايسڊ جي ڪري سوزش ۽ درد ٿيڻ.
- هيمر ٽو (Hammer toe): آڱر جو غير معمولي طور مڙي وڃڻ.
- پولي ڊيڪٽائلي (Polydactyly): پنجن کان وڌيڪ آڱريون هجڻ.
تاريخ ۽ ارتقا
[سنواريو]ارنسٽ هيڪل (Ernst Haeckel) مطابق، پيرن جي پنجن آڱرين وارو نظام مڇين جي پرن مان ارتقا ڪري ايمفيبيئن (جل ٿلي) جانورن تائين پهتو، جتان اهو انسانن ۾ منتقل ٿيو.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- 1 2 Drake, Richard L.; Vogl, Wayne; Tibbitts, Adam W.M. Mitchell; illustrations by Richard; Richardson, Paul (2005). Gray's anatomy for students. Philadelphia: Elsevier/Churchill Livingstone. ص. 557. ISBN 978-0-8089-2306-0.
- ↑ Janey Hughes, Peter Clark, & Leslie Klenerman. The Importance of the Toes in Walking. The Journal of Bone and Joint Surgery, Vol. 72-B, No. 2. March, 1990.