پيالو

پيالو، وٽي يا ڪٽورو (انگريزي: Bowl) عام طور تي هڪ گول شڪل جو ٿانو آهي جيڪو کاڌي تيار ڪرڻ، پيش ڪرڻ، ذخيرو ڪرڻ يا کائڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. پيالي جو اندروني حصو گولي وانگر اونهو هوندو آهي، جنھن جا ڪنارا ۽ تري هڪ ٻئي سان مليل هوندا آهن. اها بناوت مائع (پاڻياٺ) ۽ ڇڙوڇڙ کاڌي کي رکڻ لاءِ تمام مناسب هوندي آهي، ڇاڪاڻ تہ ڪشش ثقل (Gravity) جي ڪري کاڌو پيالي جي مرڪز ۾ گڏ رهندو آهي.

پيالي جي ماپ مختلف ٿي سگهي ٿي؛ ننڍا پيالا هڪ شخص جي کاڌي لاءِ استعمال ٿيندا آهن، جڏهن تہ وڏا پيالا جھڙوڪ سلاد جا پيالا يا پنچ پيالا، گهڻي مقدار ۾ کاڌو رکڻ لاءِ ڪم ايندا آهن. ڪڏهن ڪڏهن پيالن، پليٽن ۽ پيالين (Cups) جي وچ ۾ فرق ڪرڻ مشڪل هوندو آهي، جيئن چانهہ جو پيالو (Cup) اصل ۾ هڪ تمام ننڍڙو پيالو هوندو آهي.

پس منظر

جديد پيالا سيرامڪ، ڌاتو، ڪاٺ، پلاسٽڪ ۽ ٻين مواد مان ٺھيل هوندا آهن. پيالا هزارين سالن کان انسان جي استعمال ۾ آهن. تمام قديم پيالا چين، قديم يونان، ڪريٽ ۽ آمريڪا جي قديم قبيلن جي تھذيبن مان مليا آهن. آرڪيالاجي (ماهر آثار قديمہ) موجب، هينئر تائين لڌل سڀ کان قديم پيالو اٽڪل 18,000 سال پراڻو آهي.

قديم يوناني مٽيءَ جي ٿانون ۾ مختلف قسمن جا پيالا جھڙوڪ "فيال" (Phiale) ۽ "پاٽڙا" (Patera) مشھور هئا. چين ۾ نيو ليٿڪ (Neolithic) دور جا چٽسالي ٿيل پيالا وڏي تعداد ۾ مليا آهن.

اجتماعي پيالو

ڪيترن ئي ثقافتن ۾، کاڌو ۽ پيئڻ هڪ گڏيل يا اجتماعي پيالي مان ورهايو ويندو آهي. آفريڪي ملڪ مالوي ۾ هڪ شھر جو نالو "بانڊياگارا" آهي، جنھن جو مطلب آهي "وڏو کائڻ جو پيالو". سينيگال ۾ "لاک" (Lakh) نالي ٻاجهري جي ماني يا پوري هڪ اجتماعي پيالي يا ٿالهہ ۾ پيش ڪئي ويندي آهي.

چين ۾ دسترخوان جي آداب موجب، اجتماعي پيالي مان پنھنجي چاپ اسٽڪس (Chopsticks) سان کاڌو کڻڻ غير اخلاقي سمجهيو ويندو آهي جيڪڏهن اتي ورڇڻ لاءِ الڳ چمچا موجود هجن.