مواد ڏانھن هلو

پاور اليڪٽرانڪس

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
سويڊن ۾ بالٽڪ ڪيبل اي بي جي هال ۾ 16.8 ميٽر اوچو ايڇ وي ڊي سي ٿائرسٽر والو ٽاور
بيٽري چارجر طاقتي اليڪٽرانڪس جو هڪ مثال آهي.
ذاتي ڪمپيوٽر جي پاور سپلاءِ، جيڪا ڪيبينيٽ جي اندر هجي يا ٻاهر، طاقتي اليڪٽرانڪس جو هڪ مثال آهي.

طاقتي اليڪٽرانڪس (Power electronics) اليڪٽرانڪس جو اهو شعبو آهي، جيڪو برقي طاقت جي ڪنٽرول ۽ تبديلي سان لاڳاپيل آهي.

پهريان اعليٰ طاقت وارا اليڪٽرانڪ ڊوائيس مرڪري-آرڪ والو استعمال ڪندي تيار ڪيا ويا. جديد نظامن ۾ برقي طاقت جي تبديلي سيمي ڪنڊڪٽر سوئچنگ ڊوائيسن، جهڙوڪ ڊائيوڊ، ٿائرسٽر، ۽ طاقتي ٽرانزسٽر (جهڙوڪ طاقتي موس فيٽ ۽ IGBT) ذريعي ڪئي ويندي آهي. سگنلن ۽ ڊيٽا جي منتقلي ۽ پروسيسنگ سان لاڳاپيل اليڪٽرانڪ نظامن جي ابتڙ، طاقتي اليڪٽرانڪس ۾ وڏي مقدار ۾ برقي توانائي کي سنڀاليو ۽ تبديل ڪيو ويندو آهي. AC/DC ڪنورٽر (ريڪٽيفائر) طاقتي اليڪٽرانڪس جي سڀ کان عام ڊوائيسن مان هڪ آهي، جيڪو ڪيترن ئي صارفين جي اليڪٽرانڪ شين، جهڙوڪ ٽيليويزن، ذاتي ڪمپيوٽر، بيٽري چارجر وغيره ۾ استعمال ٿيندو آهي. ان جي طاقت جي حد عام طور ڪجهه ڏهن واٽن کان وٺي ڪيترن ئي سؤ واٽن تائين هوندي آهي. صنعت ۾ ان جو هڪ عام استعمال متغير-رفتار ڊرائيو (VSD) آهي، جيڪو انڊڪشن موٽر جي رفتار کي ڪنٽرول ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي. VSD جي طاقت جي حد ڪجهه سؤ واٽن کان شروع ٿي ڪيترن ئي ميگاواٽن تائين پهچي ٿي.

طاقت جي تبديلي وارن نظامن کي ان پُٽ ۽ آئوٽ پُٽ طاقت جي قسم مطابق هن ريت ورهايو وڃي ٿو:

تاريخ

[سنواريو]

طاقتي اليڪٽرانڪس جي شروعات مرڪري-آرڪ ريڪٽيفائر جي ترقي سان ٿي. ان کي 1902ع ۾ پيٽر ڪوپر هيئٽ ايجاد ڪيو، ۽ اهو متبادل رو (AC) کي سڌي رو (DC) ۾ تبديل ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيندو هو. 1920ع واري ڏهاڪي کان پوءِ، ٿائراٽرون ۽ گرڊ-ڪنٽرول ٿيل مرڪري-آرڪ والوز کي برقي طاقت جي منتقلي ۾ استعمال ڪرڻ بابت تحقيق جاري رهي. اونو لام گريڊنگ اليڪٽروڊن سان مرڪري والوز تيار ڪيا، جيڪي اعليٰ-وولٽيج سڌي رو (HVDC) جي منتقلي لاءِ موزون ثابت ٿيا. 1933ع ۾ سيلينيم ريڪٽيفائر ايجاد ڪيا ويا.[1]

1926ع ۾ جوليس ايڊگر ليلينفيلڊ فيلڊ-ايفيڪٽ ٽرانزسٽر جو تصور پيش ڪيو، پر ان وقت اهڙو ڪارائتو ڊوائيس ٺاهڻ ممڪن نه هو.[2] 1947ع ۾ والٽر ايڇ. بريٽن ۽ جان بارڊين، وليم شاڪلي جي نگرانيءَ ۾ بيل ليبز ۾، ٻه-قطبي پوائنٽ-ڪنٽيڪٽ ٽرانزسٽر ايجاد ڪيو. 1948ع ۾ شاڪلي جي ٻه-قطبي جنڪشن ٽرانزسٽر (BJT) واري ايجاد ٽرانزسٽرن جي استحڪام ۽ ڪارڪردگي بهتر ڪئي ۽ انهن جي قيمت گهٽائي. 1950ع واري ڏهاڪي تائين وڌيڪ طاقت وارا سيمي ڪنڊڪٽر ڊائيوڊ دستياب ٿي ويا، جن آهستي آهستي ويڪيوم ٽيوبن جي جاءِ ورتي. 1956ع ۾ جنرل اليڪٽرڪ سليڪان ڪنٽرولڊ ريڪٽيفائر (SCR) متعارف ڪرايو، جنهن طاقتي اليڪٽرانڪس جي استعمالن کي تمام گهڻو وسيع ڪيو.[3] 1960ع واري ڏهاڪي تائين ٻه-قطبي جنڪشن ٽرانزسٽرن جي تيز سوئچنگ رفتار اعليٰ فريڪوئنسي DC/DC ڪنورٽرن کي ممڪن بڻائي ڇڏيو.

آر. ڊي. مڊلبروڪ طاقتي اليڪٽرانڪس جي ترقيءَ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. 1970ع ۾ هن ڪيلٽيڪ ۾ پاور اليڪٽرانڪس گروپ قائم ڪيو.[4] هن اسٽيٽ-اسپيس ايوريجنگ تجزياتي طريقو ۽ ٻيا ڪيترائي اوزار تيار ڪيا، جيڪي جديد طاقتي اليڪٽرانڪس جي ڊيزائن لاءِ بنيادي اهميت رکن ٿا.[5]

طاقتي موس فيٽ

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو طاقتي موس فيٽ

1957ع ۾ فروش ۽ ڊيرڪ بيل ليبز ۾ پهريون سليڪان ڊاءِ آڪسائيڊ فيلڊ-ايفيڪٽ ٽرانزسٽر تيار ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿيا، جيڪو اهڙو پهريون ٽرانزسٽر هو جنهن ۾ ڊرين ۽ سورس مٿاڇري تي هڪ ٻئي جي ويجهو هئا.[6] ان کان پوءِ 1960ع ۾ داوون ڪانگ پنهنجي بيل ليبز جي ٽيم سان گڏ ڪارائتو موس فيٽ پيش ڪيو. هن ٽيم ۾ E. E. LaBate ۽ E. I. Povilonis شامل هئا، جن ڊوائيس تيار ڪيو؛ M. O. Thurston، L. A. D’Asaro ۽ J. R. Ligenza جن ڊفيوزن جا عمل تيار ڪيا؛ ۽ H. K. Gummel ۽ R. Lindner جن ڊوائيس جون خاصيتون جانچيون.[7][8]

1969ع ۾ هٽاچي پهريون عمودي طاقتي موس فيٽ متعارف ڪرايو،[9] جيڪو بعد ۾ VMOS (V-groove MOSFET) جي نالي سان مشهور ٿيو.[10] 1974ع کان ياماها، JVC، پائنيئر، سوني ۽ توشيبا طاقتي موس فيٽ تي ٻڌل آڊيو ايمپلي فائر تيار ڪرڻ شروع ڪيا.[11] انٽرنيشنل ريڪٽيفائر 1978ع ۾ 25 A، 400 V طاقتي موس فيٽ متعارف ڪرايو.[12] هي ڊوائيس ٻه-قطبي ٽرانزسٽر جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ فريڪوئنسي تي ڪم ڪرڻ جي صلاحيت رکي ٿو، پر گهٽ وولٽيج وارن استعمالن تائين محدود آهي.

طاقتي موس فيٽ پنهنجي گهٽ گيٽ ڊرائيو طاقت، تيز سوئچنگ رفتار،[13] آساني سان متوازي ڳنڍجڻ جي صلاحيت،[13][14] وسيع بينڊوڊٿ، مضبوط بناوت، آسان ڊرائيو، سادي باياسنگ، آسان استعمال ۽ مرمت جي سهولت سبب دنيا جو سڀ کان وڌيڪ استعمال ٿيندڙ طاقتي ڊوائيس بڻجي ويو آهي.[14] ان جا استعمال تمام وسيع آهن، جن ۾ پورٽيبل معلوماتي اوزار، طاقتي انٽيگريٽيڊ سرڪٽ، موبائل فون، نوٽ بڪ ڪمپيوٽر، ۽ مواصلاتي ڍانچو شامل آهن، جيڪو انٽرنيٽ کي ممڪن بڻائي ٿو.[15]

1982ع ۾ موصل-گيٽ ٻه-قطبي ٽرانزسٽر (IGBT) متعارف ڪرايو ويو، جيڪو 1990ع واري ڏهاڪي ۾ وڏي پيماني تي دستياب ٿيو. هي جزو ٻه-قطبي ٽرانزسٽر جي اعليٰ طاقت سنڀالڻ جي صلاحيت ۽ طاقتي موس فيٽ جي موصل گيٽ ڊرائيو جي فائدن کي گڏ ڪري ٿو.

ڊوائيس

[سنواريو]

طاقتي اليڪٽرانڪس جي ڪنهن به نظام جي صلاحيت ۽ اقتصادي ڪارڪردگي ان ۾ موجود فعال ڊوائيسن تي دارومدار رکي ٿي. انهن جون خاصيتون ۽ حدون طاقتي اليڪٽرانڪس جي نظامن جي ڊيزائن ۾ بنيادي عنصر آهن. ماضي ۾ مرڪري-آرڪ والو، اعليٰ خال وارا ۽ گئس سان ڀريل ڊائيوڊ ٿرميونڪ ريڪٽيفائر، ۽ ٿائراٽرون ۽ اگنائيٽرون جهڙا ٽرگر ٿيل ڊوائيس وڏي پيماني تي استعمال ٿيندا هئا. جيئن جيئن سالڊ-اسٽيٽ ڊوائيسن جي وولٽيج ۽ رو سنڀالڻ جي صلاحيت وڌندي وئي، ويڪيوم ڊوائيس تقريباً مڪمل طور سالڊ-اسٽيٽ ڊوائيسن سان تبديل ٿي ويا.

طاقتي اليڪٽرانڪ ڊوائيسن کي سوئچ يا ايمپلي فائر طور استعمال ڪري سگهجي ٿو.[16] هڪ مثالي سوئچ يا ته مڪمل طور کليل هوندو آهي يا مڪمل طور بند، تنهن ڪري ان ۾ طاقت ضايع نه ٿيندي آهي؛ اهو لاڳو ٿيل وولٽيج برداشت ڪندو آهي ۽ يا ته ڪا به رو نه وهڻ ڏيندو آهي يا بنا وولٽيج ڊراپ جي ڪنهن به مقدار جي رو گذرڻ ڏيندو آهي. سوئچ طور استعمال ٿيندڙ سيمي ڪنڊڪٽر ڊوائيس هن مثالي خاصيت جي ويجهو هوندا آهن، تنهن ڪري طاقتي اليڪٽرانڪس جون گهڻيون ايپليڪيشنون ڊوائيسن کي بار بار آن ۽ آف ڪرڻ تي ٻڌل هونديون آهن، جنهن سان نظام انتهائي ڪارائتو بڻجي ويندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ سوئچ ۾ تمام ٿوري طاقت ضايع ٿيندي آهي. ان جي ابتڙ، ايمپلي فائر جي صورت ۾ ڊوائيس مان گذرندڙ رو ڪنٽرول ٿيل ان پُٽ جي مطابق مسلسل تبديل ٿيندي رهندي آهي. ڊوائيس جي ٽرمينلن تي وولٽيج ۽ رو لوڊ لائين جي پيروي ڪندا آهن، ۽ ڊوائيس جي اندر طاقت جو نقصان لوڊ ڏانهن منتقل ٿيندڙ طاقت جي ڀيٽ ۾ گهڻو وڌيڪ هوندو آهي.

ڊوائيسن جي استعمال جو طريقو ڪيترين ئي خاصيتن تي منحصر هوندو آهي. ڊائيوڊ جهڙا ڊوائيس اڳتي واري وولٽيج لاڳو ٿيڻ تي پاڻمرادو رو وهڻ ڏيندا آهن ۽ انهن ۾ وهڪري جي شروعات تي ٻاهرين ڪنٽرول موجود نه هوندو آهي. سليڪان ڪنٽرولڊ ريڪٽيفائر ۽ ٿائرسٽر (ان سان گڏ مرڪري والو ۽ ٿائراٽرون) جهڙا طاقتي ڊوائيس وهڪري جي شروعات کي ڪنٽرول ڪرڻ جي سهولت ڏين ٿا، پر بند ٿيڻ لاءِ انهن کي رو جي وقت بوقت رخ بدلجڻ جي ضرورت هوندي آهي. جڏهن ته گيٽ-ٽرن-آف ٿائرسٽر، به جي ٽي ۽ موس فيٽ مڪمل سوئچنگ ڪنٽرول مهيا ڪن ٿا، ۽ انهن کي رو جي رخ کان سواءِ ڪنهن به وقت آن يا آف ڪري سگهجي ٿو. ٽرانزسٽر تناسبي ايمپليفيڪيشن جي صلاحيت به رکن ٿا، پر اها خاصيت ڪجهه سؤ واٽن کان وڌيڪ طاقت وارن نظامن ۾ گهٽ استعمال ٿيندي آهي. ڊوائيس جي ڪنٽرول ان پُٽ جون خاصيتون پڻ ڊيزائن تي اهم اثر وجهنديون آهن؛ ڪڏهن ڪنٽرول ان پُٽ زمين جي نسبت تمام اعليٰ وولٽيج تي هوندو آهي، جنهن کي الڳ برقي ذريعو استعمال ڪري هلائڻو پوندو آهي.

ڇاڪاڻ⁠تہ طاقتي اليڪٽرانڪس ڪنورٽر ۾ اعليٰ ڪارڪردگي تمام اهم هوندي آهي، تنهن ڪري طاقتي اليڪٽرانڪ ڊوائيسن مان ٿيندڙ طاقت جو نقصان جيترو ٿي سگهي اوترو گهٽ هجڻ گهرجي. ڊوائيسن جي سوئچنگ رفتار هڪ ٻئي کان مختلف هوندي آهي. ڪجهه ڊائيوڊ ۽ ٿائرسٽر نسبتاً گهٽ رفتار وارن استعمالن لاءِ مناسب هوندا آهن ۽ برقي فراهمي جي فريڪوئنسي تي سوئچنگ ۽ ڪنٽرول لاءِ فائديمند هوندا آهن؛ جڏهن ته ڪجهه ٿائرسٽر چند ڪلوهرٽز تائين ڪم ڪري سگهن ٿا. موس فيٽ ۽ بي جي ٽي جهڙا ڊوائيس طاقتي استعمالن ۾ ڏهن ڪلوهرٽز کان وٺي ڪيترن ميگاهرٽز تائين سوئچ ڪري سگهن ٿا، پر جيئن فريڪوئنسي وڌندي آهي، تيئن طاقت جي سطح گهٽجندي ويندي آهي. ويڪيوم ٽيوب ڊوائيس انتهائي اعليٰ فريڪوئنسي (سوين يا هزارين ميگاهرٽز) تي وڏي طاقت (سوين ڪلوواٽ) وارن استعمالن ۾ اڃا به اهم حيثيت رکن ٿا. وڌيڪ تيز سوئچنگ ڪندڙ ڊوائيس آن کان آف ۽ وري آف کان آن ٿيڻ دوران ضايع ٿيندڙ توانائي کي گهٽائين ٿا، پر اهي شعاعن ذريعي پيدا ٿيندڙ برقي-مقناطيسي مداخلت جا مسئلا پيدا ڪري سگهن ٿا. گيٽ ڊرائيو (يا ان جهڙا) سرڪٽ اهڙي طرح ڊزائن ڪيا ويندا آهن جو ڊوائيس کي مڪمل سوئچنگ رفتار حاصل ڪرڻ لاءِ ڪافي ڊرائيو رو ملي. جيڪڏهن تيز سوئچنگ لاءِ مناسب ڊرائيو فراهم نه ڪئي وڃي، ته وڌيڪ گرم ٿيڻ سبب ڊوائيس تباهه ٿي سگهي ٿو.

عملي ڊوائيسن ۾ آن حالت دوران ڪجهه وولٽيج ڊراپ موجود هوندو آهي، جنهن سبب طاقت ضايع ٿيندي آهي، ۽ آن يا آف حالت تائين پهچڻ لاءِ انهن کي ڪجهه وقت سرگرم علائقي مان گذرڻو پوندو آهي. اهي نقصان ڪنورٽر جي ڪل طاقت جي نقصان جو اهم حصو هوندا آهن. ڊوائيسن جي طاقت سنڀالڻ ۽ گرمي خارج ڪرڻ جي صلاحيت پڻ ڊيزائن ۾ انتهائي اهم هوندي آهي. طاقتي اليڪٽرانڪ ڊوائيس، جيتوڻيڪ تمام ڪارائتي سوئچنگ ڪن، تڏهن به انهن کي ڏهن يا سوين واٽن جي فضول گرمي خارج ڪرڻي پئجي سگهي ٿي. سوئچنگ موڊ ۾ ڪنٽرول ٿيندڙ طاقت، سوئچ ۾ ضايع ٿيندڙ طاقت کان گهڻي وڌيڪ هوندي آهي. وهڪري واري حالت ۾ اڳتي وارو وولٽيج ڊراپ گرمي پيدا ڪندو آهي، جنهن کي خارج ڪرڻ لازمي هوندو آهي. اعليٰ طاقت وارن سيمي ڪنڊڪٽرن لاءِ خاص هيٽ سنڪ يا فعال ٿڌي ڪرڻ وارا نظام استعمال ڪيا ويندا آهن ته جيئن جنڪشن جو گرمي پد مناسب حد اندر رهي. هن لحاظ کان سيليڪان ڪاربائڊ جهڙا جديد سيمي ڪنڊڪٽر عام سليڪان جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ فائديمند آهن، جڏهن ته جرمينيم، جيڪو هڪ وقت سالڊ-اسٽيٽ اليڪٽرانڪس جو بنيادي مواد هو، اعليٰ گرمي پد تي ڪمزور ڪارڪردگي سبب هاڻي گهٽ استعمال ٿيندو آهي.

سيمي ڪنڊڪٽر ڊوائيس هڪ ئي جزي ۾ ڪجهه ڪلو وولٽ تائين وولٽيج برداشت ڪرڻ جي صلاحيت رکن ٿا. جڏهن تمام اعليٰ وولٽيج کي ڪنٽرول ڪرڻو هجي، تڏهن ڪيترائي ڊوائيس سلسليوار ڳنڍيا ويندا آهن، ۽ سڀني ڊوائيسن تي وولٽيج برابر ورهائڻ لاءِ خاص نيٽورڪ استعمال ڪيا ويندا آهن. هتي به سوئچنگ رفتار انتهائي اهم هوندي آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ سڀ کان آهستي سوئچ ٿيندڙ ڊوائيس کي مجموعي وولٽيج جو غير متناسب حصو برداشت ڪرڻو پوندو. ماضي ۾ مرڪري والوز هڪ ئي يونٽ ۾ 100 kV تائين وولٽيج سنڀالي سگهندا هئا، جنهن سبب انهن جو اعليٰ-وولٽيج سڌي رو (HVDC) نظامن ۾ استعمال وڌيڪ آسان هوندو هو.

ڪنهن سيمي ڪنڊڪٽر ڊوائيس جي رو سنڀالڻ جي حد، چپ جي اندر پيدا ٿيندڙ گرمي ۽ رابطي واري ليڊن ۾ پيدا ٿيندڙ مزاحمتي گرمي تي منحصر هوندي آهي. اهڙن ڊوائيسن کي اهڙي نموني ڊزائن ڪرڻ ضروري هوندو آهي، جو رو سندن اندروني جنڪشنن يا چينلن ۾ هڪجهڙي نموني ورهائجي. جيڪڏهن ڪنهن هنڌ "گرم نقطو" (ھاٽ اسپاٽ) پيدا ٿي وڃي، ته بريڪ ڊائون جا اثر ڊوائيس کي تمام تيزي سان تباهه ڪري سگهن ٿا. ڪجهه ايس سي آر هڪ ئي يونٽ ۾ 3000 ايمپيئر تائين رو سنڀالڻ جي صلاحيت رکن ٿا.

DC/AC ڪنورٽر (انورٽر)

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو پاور انورٽر

DC کان AC ڪنورٽر، DC ذريعو مان AC آئوٽ پُٽ موج (waveform) پيدا ڪندا آهن. انهن جا استعمال متغير-رفتار ڊرائيو (ASD)، بي رڪاوٽ بجلي فراهمي (UPS)، لچڪدار AC ٽرانسميشن سسٽم (FACTS)، وولٽيج ڪمپنسيٽرن ۽ فوٽووولٽائيڪ پاور انورٽرن ۾ ٿيندا آهن. انهن ڪنورٽرن جون بناوتون ٻن مکيه قسمن ۾ ورهايل آهن: وولٽيج سورس انورٽر (VSI) ۽ ڪرنٽ سورس انورٽر (CSI). وولٽيج سورس انورٽرن (VSI) کي اهو نالو ان ڪري ڏنو ويو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ انهن جو آزاديءَ سان ڪنٽرول ٿيندڙ آئوٽ پُٽ هڪ وولٽيج موج هوندي آهي. ساڳيءَ طرح، ڪرنٽ سورس انورٽرن (CSI) ۾ ڪنٽرول ٿيندڙ AC آئوٽ پُٽ هڪ ڪرنٽ موج هوندي آهي.

DC کان AC طاقت جي تبديلي پاور سوئچنگ ڊوائيسن جي ذريعي ڪئي ويندي آهي، جيڪي عام طور مڪمل طور تي ڪنٽرول لائق سيمي ڪنڊڪٽر پاور سوئچ هوندا آهن. ان ڪري آئوٽ پُٽ موجون لڳاتار نه پر جدا جدا قدرن تي ٻڌل هونديون آهن، جنهن سبب تيز تبديليون پيدا ٿينديون آهن. ڪجهه استعمالن لاءِ AC جي سائنوسي موج جي صرف هڪ سادي ويجهڙائي ئي ڪافي هوندي آهي. جڏهن تقريباً مڪمل سائنوسي موج گهربل هجي ته سوئچنگ ڊوائيسن کي گهربل آئوٽ پُٽ فريڪوئنسي کان گهڻو وڌيڪ رفتار سان هلائبو آهي، ۽ هر حالت ۾ رهڻ جو وقت اهڙي طرح سنڀاليو ويندو آهي جو سراسري آئوٽ پُٽ تقريباً سائنوسي بڻجي وڃي. عام ماڊوليشن طريقن ۾ ڪيريئر-بنياد نبض-ويڪر ماڊوليشن (PWM)، خلائي سمتي ماڊوليشن (Space Vector Modulation) ۽ سليڪٽو هارمونڪ ايلمنيشن شامل آهن.[17]

وولٽيج سورس انورٽر عملي طور هڪ-مرحلي ۽ ٽن-مرحلي ٻنهي قسمن جي نظامن ۾ استعمال ٿيندا آهن. هڪ-مرحلي VSI، هاف-برج ۽ فل-برج بناوتون استعمال ڪندا آهن ۽ پاور سپلاءِ، هڪ-مرحلي UPS ۽ گهڻ-سيل وارين اعليٰ طاقت واري بناوتن ۾ عام آهن. ٽن-مرحلي VSI انهن استعمالن ۾ ڪم ايندا آهن، جتي سائنوسي وولٽيج موجون گهربل هجن، جهڙوڪ ASD، UPS ۽ FACTS جا ڪجهه قسم، مثال طور STATCOM. اهي فعال پاور فلٽرن ۽ وولٽيج ڪمپنسيٽرن ۾ به استعمال ٿيندا آهن، جتي مرضيءَ مطابق وولٽيج پيدا ڪرڻ جي ضرورت هوندي آهي.[17]

ڪرَنٽ سورس انورٽر، DC ڪرنٽ سپلاءِ مان AC ڪرنٽ موج پيدا ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيندا آهن. اهڙي قسم جو انورٽر خاص طور ٽن-مرحلي نظامن لاءِ موزون هوندو آهي، جتي اعليٰ معيار جون وولٽيج موجون گهربل هجن.

انورٽرن جي هڪ نسبتاً نئين درجي، جنهن کي گهڻ-سطحي انورٽر (ملٽي ليول انورٽر) چيو وڃي ٿو، وڏي دلچسپي حاصل ڪئي آهي. عام VSI ۽ CSI کي ٻن-سطحي انورٽر سمجهيو ويندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ انهن جا پاور سوئچ يا ته مثبت DC بس سان يا منفي DC بس سان ڳنڍيل هوندا آهن. جيڪڏهن انورٽر جي آئوٽ پُٽ تي ٻن کان وڌيڪ وولٽيج سطحون موجود هجن ته AC آئوٽ پُٽ سائنوسي موج جي وڌيڪ ويجهو ٿي سگهي ٿي. انهيءَ سبب، جيتوڻيڪ گهڻ-سطحي انورٽر وڌيڪ پيچيده ۽ مهانگا آهن، پر انهن جي ڪارڪردگي وڌيڪ بهتر هوندي آهي.[18]

هر قسم جو انورٽر استعمال ٿيندڙ DC لنڪن ۽ فري وِيلنگ ڊائيوڊن جي ضرورت جي لحاظ کان هڪ ٻئي کان مختلف هوندو آهي. هر قسم کي، ان جي استعمال مطابق، چورس-موج يا نبض-ويڪر ماڊوليشن (PWM) موڊ ۾ هلائي سگهجي ٿو. چورس-موج موڊ سادو هوندو آهي، جڏهن ته PWM ڪيترن ئي طريقن سان لاڳو ڪري سگهجي ٿو ۽ وڌيڪ اعليٰ معيار جون آئوٽ پُٽ موجون مهيا ڪندو آهي.[17]

وولٽيج سورس انورٽر (VSI) پنهنجي آئوٽ پُٽ انورٽر واري حصي کي تقريباً مستقل وولٽيج واري ذريعي سان هلائيندا آهن.[17]

ڪرَنٽ آئوٽ پُٽ موج جي گهربل معيار موجب مناسب ماڊوليشن طريقو چونڊيو ويندو آهي. VSI جو آئوٽ پُٽ جدا جدا قدرن تي ٻڌل هوندو آهي. هموار ڪرنٽ موج حاصل ڪرڻ لاءِ لوڊ ۾ چونڊيل هارمونڪ فريڪوئنسيز تي انڊڪٽو خاصيت هجڻ ضروري آهي. جيڪڏهن ذريعو ۽ لوڊ جي وچ ۾ ڪو انڊڪٽو فلٽر موجود نه هجي ته ڪيپيسٽو لوڊ کي وڏن ۽ بار بار پيدا ٿيندڙ ڪرنٽ اسپائڪن سان ٽٽل ڦٽل ڪرنٽ حاصل ٿيندو.[17]

VSI جا ٽي بنيادي قسم آهن:

  1. هڪ-مرحلي هاف-برج انورٽر
  2. هڪ-مرحلي فل-برج انورٽر
  3. ٽن-مرحلي وولٽيج سورس انورٽر

هڪ-مرحلي هاف-برج انورٽر

[سنواريو]

هڪ-مرحلي وولٽيج سورس هاف-برج انورٽر گهٽ وولٽيج وارن استعمالن لاءِ ٺاهيا ويندا آهن ۽ عام طور تي پاور سپلاءِ ۾ استعمال ٿيندا آهن.[17] شڪل 9 هن انورٽر جي سرڪٽ جو خاڪو ڏيکاري ٿي.

انورٽر جي عمل دوران هيٺين درجي جا ڪرنٽ هارمونڪس ٻيهر ذريعو وولٽيج ڏانهن موٽايا ويندا آهن، تنهن ڪري هن بناوت ۾ فلٽرنگ لاءِ ٻه وڏا ڪيپيسيٽر گهربل هوندا آهن.[17] جيئن شڪل 9 ۾ ڏيکاريل آهي، انورٽر جي هر ٽنگ (leg) ۾ هڪ ئي وقت صرف هڪ سوئچ هلندڙ حالت ۾ ٿي سگهي ٿو. جيڪڏهن ساڳئي ٽنگ جا ٻئي سوئچ هڪ ئي وقت آن ٿي وڃن ته DC ذريعو شارٽ سرڪٽ ٿي ويندو.

سوئچنگ کي ڪنٽرول ڪرڻ لاءِ انورٽر ڪيترائي ماڊوليشن طريقا استعمال ڪري سگهي ٿو. ڪيريئر-بنياد PWM ۾ AC آئوٽ پُٽ موج vc کي ڪيريئر وولٽيج سگنل vΔ سان ڀيٽيو ويندو آهي. جڏهن vc، vΔ کان وڌيڪ هوندو آهي ته S+ آن ٿيندو آهي، ۽ جڏهن vc، vΔ کان گهٽ هوندو آهي ته S− آن ٿيندو آهي. جيڪڏهن AC آئوٽ پُٽ جي فريڪوئنسي fc ۽ ان جو ايمپليٽيوڊ vc هجي، جڏهن⁠تہ ٽڪنڊي ڪيريئر سگنل جي فريڪوئنسي fΔ ۽ ايمپليٽيوڊ vΔ هجي، ته PWM، ڪيريئر-بنياد PWM جي خاص سائنوسي صورت بڻجي ويندو آهي.[17]

هن حالت کي سائنوسي نبض-ويڪر ماڊوليشن (SPWM) چيو ويندو آهي. ان لاءِ ايمپليٽيوڊ يا ماڊوليشن انڊيڪس هيئن بيان ڪيو ويندو آهي:

ma = vc/v∆

جڏهن⁠تہ نارملائيزڊ ڪيريئر فريڪوئنسي يا فريڪوئنسي-ماڊوليشن نسبت هيٺين مساوات سان حاصل ڪئي ويندي آهي:

mf = f∆/fc .[19]

جيڪڏهن اوور-ماڊوليشن واري علائقي ۾ ma هڪ کان وڌي وڃي ته بنيادي AC آئوٽ پُٽ وولٽيج وڌي ويندو، پر ان سان گڏ سيچوريشن پڻ پيدا ٿيندي. SPWM ۾ آئوٽ پُٽ موج جا هارمونڪس واضح فريڪوئنسي ۽ ايمپليٽيوڊ تي موجود هوندا آهن، جنهن سان فلٽرن جي ڊزائن آسان ٿي ويندي آهي. هن موڊ ۾ وڌ ۾ وڌ آئوٽ پُٽ ايمپليٽيوڊ ذريعو وولٽيج جي اڌ جي برابر هوندي آهي. جيڪڏهن وڌ ۾ وڌ آئوٽ پُٽ ايمپليٽيوڊ، يعني ma، 3.24 کان وڌي وڃي ته انورٽر جي آئوٽ پُٽ موج چورس موج (Square Wave) بڻجي ويندي.[17]

جيئن PWM ۾، تيئن چورس-موج ماڊوليشن دوران به ساڳئي ٽنگ جا ٻئي سوئچ هڪ ئي وقت آن نٿا ڪري سگهجن، ڇاڪاڻ⁠تہ ان سان وولٽيج ذريعو شارٽ سرڪٽ ٿي ويندو. هن سوئچنگ طريقي ۾ AC آئوٽ پُٽ جي هر اڌ چڪر دوران S+ ۽ S− مان هڪ سوئچ آن رهندو آهي.[17]

بنيادي AC آئوٽ پُٽ ايمپليٽيوڊ هن مساوات سان ڏني ويندي آهي:

vo1 = vaN = 2vi/π

۽ ان جا هارمونڪس هيٺين ايمپليٽيوڊ رکندا آهن:

voh = vo1/h

تنهن ڪري AC آئوٽ پُٽ وولٽيج جو ڪنٽرول انورٽر نه، پر انورٽر جي DC ان پُٽ وولٽيج جي مقدار ڪندي آهي.[17]

جيڪڏهن سليڪٽو هارمونڪ ايلمنيشن (SHE) کي ماڊوليشن طور استعمال ڪيو وڃي ته انورٽر جي سوئچنگ اهڙي نموني ترتيب ڏئي سگهجي ٿي جو مخصوص فطري هارمونڪس ختم ٿي وڃن. هن طريقي سان بنيادي AC آئوٽ پُٽ وولٽيج کي به گهربل حد اندر ترتيب ڏئي سگهجي ٿو. ڇاڪاڻ⁠تہ هن ماڊوليشن مان حاصل ٿيندڙ AC آئوٽ پُٽ موج ۾ اڻ برابري واري اڌ-موج ۽ چوٿين-موج هم آهنگي موجود هوندي آهي، تنهن ڪري زوجي (Even) هارمونڪس پيدا ناهن ٿيندا.[17] ان سان گڏ آئوٽ پُٽ موج مان گهربل فردي (Odd) فطري هارمونڪس کي به ختم ڪري سگهجي ٿو.

هڪ-مرحلي فل-برج انورٽر

[سنواريو]


فل-برج انورٽر هاف-برج انورٽر سان ملندڙ جلندڙ هوندو آهي، پر ان ۾ هڪ اضافي ٽنگ هوندي آهي جيڪا نيوٽرل پوائنٽ کي لوڊ سان ڳنڍيندي آهي.[17] شڪل 3 هڪ-مرحلي فل-برج وولٽيج سورس انورٽر جو سرڪٽ ڏيکاري ٿي. وولٽيج ذريعو شارٽ سرڪٽ ٿيڻ کان بچائڻ لاءِ S1+ ۽ S1− هڪ ئي وقت آن نٿا ٿي سگهن، ساڳيءَ طرح S2+ ۽ S2− پڻ هڪ ئي وقت آن نٿا ٿي سگهن. فل-برج ۾ استعمال ٿيندڙ هر ماڊوليشن طريقي ۾ هر ٽنگ جو يا ته مٿيون يا هيٺيون سوئچ ڪنهن به وقت آن هجڻ لازمي آهي. اضافي ٽنگ سبب آئوٽ پُٽ موج جي وڌ ۾ وڌ ايمپليٽيوڊ Vi جي برابر هوندي آهي، جيڪا هاف-برج جي ڀيٽ ۾ ٻيڻي هوندي آهي.[17]

AC/AC ڪنورٽر

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو اي سي-کان-اي سي تائين ڪنورٽر

AC طاقت کي AC طاقت ۾ تبديل ڪرڻ سان فراهم ڪيل AC نظام مان لوڊ تي لاڳو ٿيندڙ موج جي وولٽيج، فريڪوئنسي ۽ فيز کي ڪنٽرول ڪري سگهجي ٿو.[20] ڪنورٽرن جي قسمن کي ورهائڻ لاءِ ٻه مکيه درجا استعمال ٿين ٿا: ڇا موج جي فريڪوئنسي تبديل ٿئي ٿي يا نه.[21] اهڙا AC/AC ڪنورٽر، جيڪي استعمال ڪندڙ کي فريڪوئنسي تبديل ڪرڻ جي اجازت نٿا ڏين، AC وولٽيج ڪنٽرولر يا AC ريگيوليٽر سڏبا آهن. اهڙا AC ڪنورٽر، جيڪي استعمال ڪندڙ کي فريڪوئنسي تبديل ڪرڻ جي اجازت ڏين ٿا، عام طور AC-to-AC تبديلي لاءِ فريڪوئنسي ڪنورٽر سڏبا آهن. فريڪوئنسي ڪنورٽرن هيٺ عام طور ٽي قسم جا ڪنورٽر استعمال ٿين ٿا: سائيڪلوڪنورٽر، ميٽرڪس ڪنورٽر ۽ DC-لنڪ ڪنورٽر (سانچو:A.k.a. AC/DC/AC ڪنورٽر).

AC وولٽيج ڪنٽرولر: AC وولٽيج ڪنٽرولر يا AC ريگيوليٽر جو مقصد، مستقل فريڪوئنسي تي لوڊ تي لڳندڙ RMS وولٽيج کي تبديل ڪرڻ آهي.[20] عام طور قبول ڪيل ٽي ڪنٽرول طريقا هي آهن: ON/OFF ڪنٽرول، فيز-اينگل ڪنٽرول، ۽ نبض-ويڪر ماڊوليشن AC چاپر ڪنٽرول (PWM AC چاپر ڪنٽرول).[22] اهي ٽيئي طريقا نه رڳو هڪ-مرحلي سرڪٽن ۾، پر ٽن-مرحلي سرڪٽن ۾ به لاڳو ڪري سگهجن ٿا.

  • ON/OFF ڪنٽرول: هي ڪنٽرول طريقو عام طور حرارتي لوڊن يا موٽرن جي رفتار ڪنٽرول لاءِ استعمال ٿيندو آهي. هن ۾ سوئچ کي n مڪمل چڪرن لاءِ آن ۽ m مڪمل چڪرن لاءِ آف ڪيو ويندو آهي. سوئچن کي آن ۽ آف ڪرڻ سان اڻ وڻندڙ هارمونڪس پيدا ٿين ٿا، تنهن ڪري سوئچن کي صفر-وولٽيج ۽ صفر-ڪرنٽ حالتن ۾، يعني زيرو-ڪراسنگ تي، آن ۽ آف ڪيو ويندو آهي، جنهن سان ڊسٽارشن گهٽجي ٿي.[22]
  • فيز-اينگل ڪنٽرول: مختلف موجن، جهڙوڪ هاف-ويو يا فل-ويو وولٽيج ڪنٽرول، تي فيز-اينگل ڪنٽرول لاڳو ڪرڻ لاءِ مختلف سرڪٽ موجود آهن. عام طور استعمال ٿيندڙ طاقتي اليڪٽرانڪ جزا ڊائيوڊ، ايس سي آر ۽ ٽرائيڪ آهن. انهن جزن جي مدد سان استعمال ڪندڙ موج ۾ فائرنگ زاويي کي دير سان شروع ڪري سگهي ٿو، جنهن سبب موج جو صرف هڪ حصو آئوٽ پُٽ طور ملي ٿو.[20]
  • PWM AC چاپر ڪنٽرول: ٻيا ٻه ڪنٽرول طريقا اڪثر هارمونڪس، آئوٽ پُٽ ڪرنٽ جي معيار ۽ ان پُٽ پاور فيڪٽر جي لحاظ کان ڪمزور هوندا آهن. انهن قدرن کي بهتر ڪرڻ لاءِ انهن طريقن بدران PWM استعمال ڪري سگهجي ٿو. PWM AC چاپر ۾ سوئچ ان پُٽ وولٽيج جي متبادل اڌ-چڪرن اندر ڪيترائي ڀيرا آن ۽ آف ٿيندا آهن.[22]

ميٽرڪس ڪنورٽر ۽ سائيڪلوڪنورٽر: سائيڪلوڪنورٽر AC کان AC تبديليءَ لاءِ صنعت ۾ وڏي پيماني تي استعمال ٿيندا آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ اهي اعليٰ طاقت وارن استعمالن لاءِ مناسب هوندا آهن. اهي سپلاءِ لائين سان هم وقت ٿيل سڌا فريڪوئنسي ڪنورٽر آهن. سائيڪلوڪنورٽر جي آئوٽ پُٽ وولٽيج موجن ۾ پيچيده هارمونڪس هوندا آهن، جن مان اعليٰ درجي جا هارمونڪس مشين جي انڊڪٽنس ذريعي فلٽر ٿي ويندا آهن. ان سان مشين جي ڪرنٽ ۾ گهٽ هارمونڪس رهندا آهن، جڏهن ته بچيل هارمونڪس نقصان ۽ ٽارڪ جي ڌڙڪن پيدا ڪندا آهن. ياد رهي ته سائيڪلوڪنورٽر ۾ ٻين ڪنورٽرن جي ابتڙ، نه انڊڪٽر هوندا آهن نه ڪيپيسيٽر، يعني ڪو به توانائي ذخيرو ڪندڙ ڊوائيس موجود نه هوندو آهي. انهيءَ ڪري تڪڙي ان پُٽ طاقت ۽ آئوٽ پُٽ طاقت برابر هونديون آهن.[23]

  • هڪ-مرحلي کان هڪ-مرحلي سائيڪلوڪنورٽر: هڪ-مرحلي کان هڪ-مرحلي سائيڪلوڪنورٽرن ۾ تازو وڌيڪ دلچسپي پيدا ٿي آهي[when?]، ڇاڪاڻ⁠تہ طاقتي اليڪٽرانڪ سوئچن جي جسامت ۽ قيمت ٻنهي ۾ گهٽتائي آئي آهي. هڪ-مرحلي اعليٰ فريڪوئنسي AC وولٽيج يا ته سائنوسي ٿي سگهي ٿو يا ٽريپيزوئڊل. ڪنٽرول يا زيرو-وولٽيج ڪميٽيشن لاءِ انهن ۾ صفر وولٽيج وارا وقفا به ٿي سگهن ٿا.
  • ٽن-مرحلي کان هڪ-مرحلي سائيڪلوڪنورٽر: ٽن-مرحلي کان هڪ-مرحلي سائيڪلوڪنورٽرن جا ٻه قسم آهن: 3φ کان 1φ هاف-ويو سائيڪلوڪنورٽر ۽ 3φ کان 1φ برج سائيڪلوڪنورٽر. مثبت ۽ منفي ٻئي ڪنورٽر ڪنهن به پوليريٽي تي وولٽيج پيدا ڪري سگهن ٿا؛ نتيجي ۾ مثبت ڪنورٽر صرف مثبت ڪرنٽ فراهم ڪري ٿو، ۽ منفي ڪنورٽر صرف منفي ڪرنٽ فراهم ڪري ٿو.

ڊوائيسن ۾ تازين ترقيات سان سائيڪلوڪنورٽرن جون نيون صورتون، جهڙوڪ ميٽرڪس ڪنورٽر، تيار ٿي رهيون آهن. پهرين نمايان تبديلي اها آهي ته ميٽرڪس ڪنورٽر ٻه-رخا، ٻه-قطبي سوئچ استعمال ڪن ٿا. هڪ-مرحلي کان هڪ-مرحلي ميٽرڪس ڪنورٽر 9 سوئچن جي هڪ ميٽرڪس تي مشتمل هوندو آهي، جيڪا ٽن ان پُٽ مرحلن کي ٽن آئوٽ پُٽ مرحلن سان ڳنڍي ٿي. ڪنهن به ان پُٽ مرحلي ۽ آئوٽ پُٽ مرحلي کي ڪنهن به وقت پاڻ ۾ ڳنڍي سگهجي ٿو، پر ساڳئي مرحلي جا ٻه سوئچ هڪ ئي وقت ڳنڍڻ نه گهرجن؛ ٻي صورت ۾ ان پُٽ مرحلن ۾ شارٽ سرڪٽ پيدا ٿيندو. ميٽرڪس ڪنورٽر ٻين ڪنورٽر حلن جي ڀيٽ ۾ هلڪا، وڌيڪ ٺهڪندڙ ۽ وڌيڪ ورسٽائل هوندا آهن. نتيجي طور، اهي وڌيڪ انضمام، وڌيڪ گرمي پد تي ڪم ڪرڻ، وسيع آئوٽ پُٽ فريڪوئنسي ۽ قدرتي ٻه-رخو طاقت وهڪرو مهيا ڪن ٿا، جيڪو توانائي کي واپس يوٽلٽي ڏانهن موٽائڻ لاءِ مناسب آهي.

ميٽرڪس ڪنورٽر ٻن قسمن ۾ ورهايل آهن: سڌا ۽ اڻ سڌا ڪنورٽر. ٽن-مرحلي ان پُٽ ۽ ٽن-مرحلي آئوٽ پُٽ واري سڌي ميٽرڪس ڪنورٽر ۾، سوئچ ٻه-رخا هجڻ گهرجن، يعني اهي ٻنهي پوليريٽين جي وولٽيج کي روڪي سگهن ۽ ٻنهي رخن ۾ ڪرنٽ وهائي سگهن. هي سوئچنگ حڪمت عملي سڀ کان وڌيڪ ممڪن آئوٽ پُٽ وولٽيج مهيا ڪري ٿي ۽ لائين پاسي واري ري ايڪٽو ڪرنٽ کي گهٽائي ٿي. تنهن ڪري ڪنورٽر مان طاقت جو وهڪرو الٽجي به سگهي ٿو. پر ڪميٽيشن جي مسئلن ۽ پيچيده ڪنٽرول سبب، اهو صنعت ۾ وڏي پيماني تي استعمال نٿو ٿئي.

سڌي ميٽرڪس ڪنورٽرن جي ابتڙ، اڻ سڌا ميٽرڪس ڪنورٽر ساڳيو ڪم ڪن ٿا، پر اهي الڳ ان پُٽ ۽ آئوٽ پُٽ حصا استعمال ڪن ٿا، جيڪي ذخيري جزن کان سواءِ DC لنڪ ذريعي ڳنڍيل هوندا آهن. هن ڊيزائن ۾ چار-ڪواڊرنٽ ڪرنٽ سورس ريڪٽيفائر ۽ وولٽيج سورس انورٽر شامل هوندو آهي. ان پُٽ حصو ٻه-رخن، ٻه-قطبي سوئچن تي مشتمل هوندو آهي. ڪميٽيشن حڪمت عملي ان پُٽ حصي جي سوئچنگ حالت بدلائي لاڳو ڪري سگهجي ٿي، جڏهن ته آئوٽ پُٽ حصو فري وِيلنگ موڊ ۾ هوندو آهي. هي ڪميٽيشن الگورٿم روايتي سڌي ميٽرڪس ڪنورٽر جي ڀيٽ ۾ نمايان طور گهٽ پيچيده ۽ وڌيڪ قابل اعتماد آهي.[24]

DC لنڪ ڪنورٽر: DC لنڪ ڪنورٽر، جن کي AC/DC/AC ڪنورٽر به چيو ويندو آهي، وچ ۾ DC لنڪ استعمال ڪندي AC ان پُٽ کي AC آئوٽ پُٽ ۾ تبديل ڪن ٿا. مطلب ته ڪنورٽر ۾ طاقت پهريان ريڪٽيفائر ذريعي AC مان DC ۾ تبديل ٿئي ٿي، ۽ پوءِ انورٽر ذريعي DC مان ٻيهر AC ۾ تبديل ٿئي ٿي. آخري نتيجو اهڙو آئوٽ پُٽ هوندو آهي جنهن جو وولٽيج گهٽ ۽ فريڪوئنسي تبديل ٿيندڙ، يعني وڌيڪ يا گهٽ، هوندي آهي.[22] وسيع استعمالن سبب AC/DC/AC ڪنورٽر اڄڪلهه سڀ کان عام حل آهن. انهن جو ٻيو فائدو اهو آهي ته اهي اوورلوڊ ۽ نو-لوڊ حالتن ۾ مستحڪم رهندا آهن ۽ نقصان کان سواءِ لوڊ کان ڌار ڪري سگهجن ٿا.[25]

هائبرڊ ميٽرڪس ڪنورٽر: هائبرڊ ميٽرڪس ڪنورٽر AC/AC ڪنورٽرن لاءِ نسبتاً نوان آهن. اهي ڪنورٽر AC/DC/AC ڊيزائن کي ميٽرڪس ڪنورٽر ڊيزائن سان گڏ ڪن ٿا. هن نئين درجي ۾ هائبرڊ ڪنورٽرن جا ڪيترائي قسم تيار ڪيا ويا آهن، مثال طور اهڙو ڪنورٽر جيڪو هڪ-رخا سوئچ ۽ DC لنڪ کان سواءِ ٻه ڪنورٽر مرحلا استعمال ڪري ٿو؛ DC لنڪ لاءِ گهربل ڪيپيسيٽرن يا انڊڪٽرن جي غير موجودگي سبب ڪنورٽر جو وزن ۽ جسامت گهٽجي وڃن ٿا. هائبرڊ ڪنورٽرن جا ٻه ذيلي قسم آهن: هائبرڊ ڊائريڪٽ ميٽرڪس ڪنورٽر (HDMC) ۽ هائبرڊ اِنڊائريڪٽ ميٽرڪس ڪنورٽر (HIMC). HDMC وولٽيج ۽ ڪرنٽ کي هڪ ئي مرحلي ۾ تبديل ڪري ٿو، جڏهن ته HIMC، AC/DC/AC ڪنورٽر وانگر، الڳ مرحلا استعمال ڪري ٿو، پر وچ ۾ ذخيري جزو استعمال نٿو ڪري.[26][27]

استعمال: هيٺ عام استعمالن جي فهرست ڏني وئي آهي، جن ۾ هر ڪنورٽر استعمال ٿئي ٿو.

  • AC وولٽيج ڪنٽرولر: روشنيءَ جو ڪنٽرول؛ گهريلو ۽ صنعتي حرارت؛ فين، پمپ يا هوئسٽ ڊرائيوز جي رفتار ڪنٽرول؛ انڊڪشن موٽرن جي سافٽ اسٽارٽنگ؛ جامد AC سوئچ[20]، جهڙوڪ گرمي پد ڪنٽرول، ٽرانسفارمر ٽيپ تبديل ڪرڻ وغيره.
  • سائيڪلوڪنورٽر: اعليٰ طاقت، گهٽ رفتار وارا الٽجندڙ AC موٽر ڊرائيوز؛ تبديل ٿيندڙ ان پُٽ فريڪوئنسي سان مستقل فريڪوئنسي پاور سپلاءِ؛ پاور فيڪٽر درستگي لاءِ ڪنٽرول لائق VAR جنريٽر؛ ٻن آزاد پاور نظامن کي ڳنڍيندڙ AC سسٽم انٽرٽائيز.[20]
  • ميٽرڪس ڪنورٽر: هن وقت ميٽرڪس ڪنورٽرن جا استعمال محدود آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ اعليٰ فريڪوئنسي تي ڪم ڪندڙ ٻه-رخا مونو ليٿڪ سوئچ دستياب نه آهن، ڪنٽرول قانون لاڳو ڪرڻ پيچيده آهي، ڪميٽيشن جا مسئلا آهن، ۽ ٻيا سبب موجود آهن. انهن ترقيات سان ميٽرڪس ڪنورٽر ڪيترن ئي شعبن ۾ سائيڪلوڪنورٽرن جي جاءِ وٺي سگهن ٿا.[20]
  • DC لنڪ: مشين بلڊنگ ۽ تعميراتي شعبن ۾ هڪ يا گهڻن لوڊ وارن استعمالن لاءِ استعمال ڪري سگهجي ٿو.[25]

پاور اليڪٽرانڪ نظامن جون نقليون

[سنواريو]
ڪنٽرول ٿيل ٿائرسٽرن سان فل-ويو ريڪٽيفائر جو آئوٽ پُٽ وولٽيج

پاور اليڪٽرانڪ سرڪٽن جون نقليون ڪمپيوٽر سموليشن پروگرامن، جهڙوڪ SIMBA، PLECS، PSIM، SPICE، ميٽ ليب/سميولنڪ ۽ اوپن ماڊليڪا، جي مدد سان تيار ڪيون وينديون آهن. سرڪٽن کي پيداوار کان اڳ سموليٽ ڪيو ويندو آهي ته جيئن ڏسي سگهجي ته مخصوص حالتن هيٺ اهي ڪيئن جواب ڏين ٿا. ان کان علاوه، سموليشن ٺاهڻ جاچ لاءِ پروٽوٽائپ ٺاهڻ جي ڀيٽ ۾ سستو ۽ تيز هوندو آهي.[28]

استعمال

[سنواريو]

طاقتي اليڪٽرانڪس جا استعمال ننڍن سوئچڊ موڊ پاور سپلاءِن، AC اڊاپٽرن، بيٽري چارجرن، آڊيو ايمپليفائرن، فلوريسنٽ ليمپ بيلسٽن، ويريئيبل فريڪوئنسي ڊرائيون ۽ ڊي سي موٽر ڊرائيوز (جيڪي پمپن، پنکڙين ۽ صنعتي مشينري کي هلائڻ لاءِ استعمال ٿين ٿا) کان وٺي گيگاواٽ سطح جي هاءِ وولٽيج ڊائريڪٽ ڪرنٽ (HVDC) برقي توانائي جي منتقلي وارن نظامن تائين پکڙيل آهن، جيڪي مختلف برقي گرڊن کي پاڻ ۾ ڳنڍين ٿا.[29] طاقتي اليڪٽرانڪ نظام تقريباً هر اليڪٽرانڪ اوزار ۾ موجود هوندا آهن. مثال طور:

  • اي سي/ڊي سي ڪنورٽر (ريڪٽيفائر) هر اُن اوزار ۾ استعمال ٿيندا آهن جيڪو مکيه بجليءَ جي فراهمي سان ڳنڍيل هجي (جهڙوڪ ڪمپيوٽر، ٽيليويزن وغيره). اهي رڳو AC کي DC ۾ تبديل نٿا ڪن، پر ضرورت مطابق وولٽيج جي سطح پڻ تبديل ڪري سگهن ٿا.
  • اي سي کان اي سي ڪنورٽر وولٽيج يا فريڪوئنسي تبديل ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيندا آهن (مثال طور بين الاقوامي پاور اڊاپٽر يا لائيٽ ڊمر). بجليءَ جي ورڇ وارن نيٽ ورڪن ۾ اهي يوٽيلٽي فريڪوئنسي 50 هرٽز ۽ 60 هرٽز وارن گرڊن جي وچ ۾ توانائي جي منتقلي لاءِ پڻ استعمال ٿيندا آهن.

موٽر ڊرائيو پمپن، بلورن، ۽ ڪپڙي، ڪاغذ، سيمينٽ سميت ٻين صنعتن جي ملن ۾ استعمال ٿيندا آهن. اهي توانائي جي تبديلي سان گڏ حرڪت جي ڪنٽرول لاءِ به استعمال ٿيندا آهن.[30] اي سي موٽرن لاءِ انهن ۾ ويريئيبل فريڪوئنسي ڊرائيو، موٽر سافٽ اسٽارٽر ۽ ايڪسائيٽيشن نظام شامل آهن.[31]

هائبرڊ برقي گاڏين (HEVs) ۾ طاقتي اليڪٽرانڪس ٻن قسمن سان استعمال ٿيندي آهي: سيريز هائبرڊ ۽ پيرالل هائبرڊ. ٻنهي جي وچ ۾ فرق برقي موٽر ۽ اندروني احتراقي انجڻ (ICE) جي لاڳاپي ۾ هوندو آهي. برقي گاڏين ۾ گهڻو ڪري بيٽري چارج ڪرڻ لاءِ ڊي سي/ڊي سي ڪنورٽر ۽ گاڏي هلائڻ واري موٽر لاءِ ڊي سي/اي سي ڪنورٽر استعمال ٿيندا آهن. برقي گهڻ-يونٽ ريل گاڏيون (EMU) توانائي حاصل ڪرڻ ۽ پلس-ويڊٿ ماڊيوليشن (PWM) ريڪٽيفائرن ذريعي ویکٽر ڪنٽرول لاءِ طاقتي اليڪٽرانڪ اوزار استعمال ڪن ٿيون. اهي ريل گاڏيون بجلي پاور لائينن مان حاصل ڪن ٿيون. لفٽ نظامن ۾ پڻ طاقتي اليڪٽرانڪس جو استعمال وڌي رهيو آهي، جتي ٿائرسٽر، انورٽر، مستقل مقناطيسي موٽر يا PWM ۽ روايتي موٽرن تي ٻڌل گڏيل نظام استعمال ڪيا ويندا آهن.[32]

انورٽر

[سنواريو]

عام طور تي انورٽر انهن استعمالن لاءِ ڪم ايندا آهن جتي برقي توانائي کي سڌي طرح ڊي سي مان اي سي يا اڻ سڌي طرح اي سي مان اي سي ۾ تبديل ڪرڻ ضروري هجي. ڊي سي کان اي سي ۾ تبديلي پاور ڪنڊيشننگ، هارمونڪ معاوضي، موٽر ڊرائيو، قابل تجديد توانائي کي گرڊ سان ڳنڍڻ ۽ خلائي جهازن تي شمسي پينلن جي نظامن ۾ اهم آهي.

برقي توانائي جي نظامن ۾ لائين ڪرنٽن ۾ موجود هارمونڪن کي ختم ڪرڻ گهڻو ڪري گهربل هوندو آهي. ان مقصد لاءِ VSI کي فعال پاور فلٽر طور استعمال ڪري هارمونڪ معاوضو مهيا ڪيو ويندو آهي. ماپيل لائين ڪرنٽن ۽ وولٽيجن جي بنياد تي ڪنٽرول نظام هر فيز لاءِ حوالياتي ڪرنٽ سگنل تيار ڪندو آهي، جيڪي فيڊ بيڪ ذريعي حقيقي ڪرنٽ سان ڀيٽيا ويندا آهن ۽ پوءِ انورٽر اهڙا آئوٽ پُٽ ڪرنٽ پيدا ڪندو آهي، جيڪي هارمونڪن جو ازالو ڪن. هن ترتيب ۾ حقيقي توانائي خرچ نٿي ٿئي، ڇاڪاڻ⁠تہ ڊي سي لنڪ صرف هڪ ڪيپيسيٽر هوندو آهي، جنهن جو وولٽيج ڪنٽرول نظام مقرر سطح تي برقرار رکندو آهي.[17]

ساڳئي ترتيب ۾ VAR معاوضو به ممڪن آهي، جنهن ۾ آئوٽ پُٽ ڪرنٽ لائين وولٽيج کان اڳ هوندو آهي، جنهن سان مجموعي پاور فيڪٽر بهتر ٿيندو آهي.[18]

اسپتالن، هوائي اڏن ۽ ٻين اهڙين جڳهن تي، جتي بجليءَ جي فراهمي هر وقت ضروري هجي، بي رڪاوٽ بجلي فراهمي (UPS) استعمال ڪئي ويندي آهي. اسٽينڊ بائي UPS ۾، مکيه گرڊ بند ٿيندي ئي انورٽر فوري طور ڪم شروع ڪندو آهي، بيٽرين مان توانائي وٺي ان کي استعمال لائق AC ۾ تبديل ڪندو آهي، جيستائين گرڊ بحال نه ٿئي يا بيڪ اپ جنريٽر آن نه ٿين. آن لائين UPS ۾ ريڪٽيفائر–ڊي سي لنڪ–انورٽر ترتيب استعمال ڪئي ويندي آهي، جيڪا لوڊ کي ٽرانزينٽن ۽ هارمونڪن کان بچائيندي آهي. ڊي سي لنڪ سان متوازي بيٽري هميشه چارج ٿيل رهندي آهي، ۽ انورٽر جو آئوٽ پُٽ لو-پاس فلٽر ذريعي لوڊ تائين پهچندو آهي، جنهن سان اعليٰ معيار جي بجلي ۽ خللن کان آزادي حاصل ٿيندي آهي.[17]

اي سي موٽرن جي رفتار، ٽارڪ ۽ پوزيشن تي ڪنٽرول لاءِ مختلف قسم جا اي سي موٽر ڊرائيو تيار ڪيا ويا آهن. اهي يا ته اسڪيلر ڪنٽرول يا ويڪٽر ڪنٽرول تي ٻڌل هوندا آهن. اسڪيلر ڪنٽرول ڊرائيو ۾ صرف اسٽيٽر ڪرنٽ يا وولٽيج جي فريڪوئنسي ۽ ايمپليٽيُوڊ تي ڪنٽرول هوندو آهي، تنهنڪري اهي پنکڙين ۽ ڪمپريسرن جهڙن استعمالن لاءِ مناسب آهن. ان جي ابتڙ، ويڪٽر ڪنٽرول ڊرائيو ۾ ڪرنٽ ۽ وولٽيج جي تڪڙي قدرن تي مسلسل ڪنٽرول ممڪن هوندو آهي، جيڪو لفٽن ۽ برقي گاڏين جهڙن اعليٰ ڪارڪردگي وارن استعمالن لاءِ ضروري آهي.[17] انورٽر ڪيترن ئي قابل تجديد توانائي وارن نظامن ۾ پڻ بنيادي حيثيت رکن ٿا. فوٽووولٽائيڪ نظامن ۾ PWM بنياد وارو VSI، فوٽووولٽائيڪ ماڊيول يا ايري مان پيدا ٿيندڙ ڊي سي توانائي حاصل ڪري ان کي اي سي وولٽيج ۾ تبديل ڪندو آهي، جيڪا لوڊ يا گرڊ سان ڳنڍي سگهجي ٿي. هوائي ٽربائنن ۾ به انورٽر استعمال ٿيندا آهن، جتي ٽربائن جي رفتار بدلجڻ سبب وولٽيج جي فريڪوئنسي ۽ ڪڏهن ان جي مقدار به تبديل ٿيندي آهي. اهڙي حالت ۾ پيدا ٿيل وولٽيج کي پهرين ريڪٽيفاءِ ۽ پوءِ ٻيهر انورٽ ڪري مستحڪم فريڪوئنسي ۽ وولٽيج حاصل ڪئي ويندي آهي.[17]

سمارٽ گرڊ

[سنواريو]

سمارٽ گرڊ جديد برقي گرڊ آهي، جيڪو معلومات ۽ مواصلاتي ٽيڪنالاجي جي مدد سان فراهم ڪندڙن ۽ استعمال ڪندڙن بابت معلومات پاڻمرادو گڏ ڪري ۽ ان تي عمل ڪري بجليءَ جي پيداوار ۽ ورڇ جي ڪارڪردگي، اعتبار، معاشي افاديت ۽ پائيداري کي بهتر بڻائيندو آهي.[33][34]

هوائي ٽربائنن ۽ آبي ٽربائنن ۾ انڊڪشن جنريٽرن ذريعي پيدا ٿيندڙ بجليءَ جي فريڪوئنسي ۾ تبديليون اچي سگهن ٿيون. اهڙين حالتن ۾ طاقتي اليڪٽرانڪ اوزار پيدا ٿيل AC کي هاءِ وولٽيج ڊائريڪٽ ڪرنٽ (HVDC) ۾ تبديل ڪندا آهن، جنهن کي پوءِ آساني سان ٽن-مرحلي واري اهڙي بجليءَ ۾ تبديل ڪري سگهجي ٿو، جيڪا موجوده گرڊ سان هم آهنگ هجي. اهڙي طريقي سان گرڊ کي صاف بجلي ۽ وڌيڪ بهتر پاور فيڪٽر حاصل ٿيندو آهي. هوائي توانائي جي نظامن ۾ بهترين ٽارڪ گيئر باڪس يا سڌي ڊرائيو ٽيڪنالاجي سان حاصل ڪئي ويندي آهي، جيڪا طاقتي اليڪٽرانڪ اوزارن جي سائيز به گهٽائي سگهي ٿي.[35]

فوٽووولٽائيڪ سيلن مان پيدا ٿيندڙ برقي توانائي به طاقتي اليڪٽرانڪ اوزارن جي مدد سان استعمال لائق بڻائي ويندي آهي. اها توانائي عام طور شمسي انورٽر ذريعي تبديل ڪئي ويندي آهي. شمسي انورٽر ٽن قسمن جا هوندا آهن: مرڪزي، ماڊيول-ضم ٿيل (ماڊيول-انٽيگريٽيڊ) ۽ اسٽرنگ انورٽر. مرڪزي انورٽر سڄي فوٽووولٽائيڪ فارم لاءِ هڪ ئي هنڌ استعمال ٿيندو آهي، جڏهن ته ماڊيول-ضم ٿيل ۽ اسٽرنگ انورٽر مختلف ترتيبن ۾ استعمال ٿيندا آهن، خاص طور جڏهن شمسي پينل مختلف رخن ڏانهن لڳل هجن.[35]

طاقتي اليڪٽرانڪس بجلي فراهم ڪندڙ ادارن کي رهائشي ۽ تجارتي شمسي توانائي جي تيزي سان وڌندڙ پيداوار سان مطابقت پيدا ڪرڻ ۾ به مدد ڏيندي آهي. جرمني، هوائي، ڪيليفورنيا ۽ نيو جرسي جهڙن علائقن ۾ نون شمسي نظامن جي منظوري کان اڳ تفصيلي مطالعي جي ضرورت پوي ٿي. ننڍي پيماني تي لڳايل ذهين ڪنٽرول وارا اوزار بجليءَ جي وهڪري جي نگراني ۽ ڪنٽرول لاءِ ورهايل ڍانچو مهيا ڪن ٿا. روايتي برقي-ميخانياتي اوزار، جهڙوڪ ڪيپيسيٽر بئنڪ يا وولٽيج ريگيوليٽر، سب اسٽيشنن تي وولٽيج کي ترتيب ڏيڻ لاءِ گهڻو وقت وٺندا آهن، جڏهن ته سمارٽ گرڊ تي ٻڌل ريگيوليٽر وڌيڪ تيز ۽ اثرائتا هوندا آهن.[36]

هڪ ٻي طريقي ۾، اولهه آمريڪا جي 16 بجلي فراهم ڪندڙ ادارن جي گروهه ويسٽرن اليڪٽرڪ انڊسٽري ليڊرز گهرن ۾ "سمارٽ انورٽر" جي لازمي استعمال جي سفارش ڪئي. اهي اوزار ڊي سي کي گهريلو اي سي ۾ تبديل ڪرڻ سان گڏ بجليءَ جي معيار کي به بهتر بڻائين ٿا، ۽ گهڻي قيمت وارن يوٽيلٽي اپگريڊن جي ضرورت کي گهٽ خرچ تي ختم ڪري سگهن ٿا.[36]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

نوٽس

[سنواريو]
  1. ↑ Thompson, M.T. "Notes 01" (PDF). Introduction to Power Electronics. Thompson Consulting, Inc.
  2. ↑ "1926 – Field Effect Semiconductor Device Concepts Patented". Computer History Museum. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان مارچ 22, 2016 تي محفوظ ڪيل. مارچ 25, 2016 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ Kharagpur. "Power Semiconductor Devices" (PDF). EE IIT. اصل نسخو (PDF) مان 20 September 2008 تي محفوظ ڪيل. 25 March 2012 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "Dr. R. David Middlebrook 1929 - 2010". Power Electronics (انگريزي ۾). 1 May 2010. 29 October 2019 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ "IEEE Transactions on Transportation Electrification - IEEE Power Electronics Society". October 2024.
  6. ↑ Frosch, C. J.; Derick, L (1957). "Surface Protection and Selective Masking during Diffusion in Silicon" (en ۾). Journal of the Electrochemical Society 104 (9): 547. doi:10.1149/1.2428650. https://iopscience.iop.org/article/10.1149/1.2428650.
  7. ↑ KAHNG, D. (1961). "Silicon-Silicon Dioxide Surface Device". Technical Memorandum of Bell Laboratories: 583–596. doi:10.1142/9789814503464_0076. ISBN 978-981-02-0209-5. https://doi.org/10.1142/9789814503464_0076.
  8. ↑ Lojek, Bo (2007). History of Semiconductor Engineering. Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag Berlin Heidelberg. ص. 321. ISBN 978-3-540-34258-8.
  9. ↑ Oxner, E. S. (1988). Fet Technology and Application. CRC Press. ص. 18. ISBN 9780824780500.
  10. ↑ "Advances in Discrete Semiconductors March On". Power Electronics Technology (Informa): 52–6. September 2005. https://www.powerelectronics.com/content/advances-discrete-semiconductors-march. Retrieved 31 July 2019. آرڪائيو ڪيا ويا 22 March 2006 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  11. ↑ Duncan, Ben (1996). High Performance Audio Power Amplifiers. Elsevier. ص. 177-8, 406. ISBN 9780080508047.
  12. ↑ Jacques Arnould, Pierre Merle Dispositifs de l'électronique de puissance, Éditions Hermès, ISBN 2-86601-306-9 (in French)
  13. 1 2 "Power MOSFET Basics" (PDF). Alpha & Omega Semiconductor. 29 July 2019 تي حاصل ڪيل.
  14. 1 2 Duncan, Ben (1996). High Performance Audio Power Amplifiers. Elsevier. ص. 178-81. ISBN 9780080508047.
  15. ↑ Whiteley, Carol; McLaughlin, John Robert (2002). Technology, Entrepreneurs, and Silicon Valley. Institute for the History of Technology. ISBN 9780964921719. سليڪانڪس جا هي فعال اليڪٽرانڪ جزا، يا طاقتي سيمي ڪنڊڪٽر مصنوعات، مختلف قسمن جي نظامن ۾ برقي طاقت جي سوئچنگ ۽ تبديلي لاءِ استعمال ٿين ٿا، جيڪي پورٽيبل معلوماتي اوزارن کان وٺي ان مواصلاتي ڍانچي تائين پکڙيل آهن، جيڪو انٽرنيٽ کي ممڪن بڻائي ٿو. ڪمپني جا طاقتي موس فيٽ — ننڍڙا سالڊ-اسٽيٽ سوئچ، يا ڌاتو–آڪسائيڊ–سيمي ڪنڊڪٽر فيلڊ-ايفيڪٽ ٽرانزسٽر — ۽ طاقتي انٽيگريٽيڊ سرڪٽ موبائل فونن ۽ نوٽ بڪ ڪمپيوٽرن ۾ بيٽري جي طاقت کي مؤثر نموني منظم ڪرڻ لاءِ وڏي پيماني تي استعمال ٿين ٿا.
  16. ↑ Muhammad H. Rashid, محمد ايڇ. رشيد، Power Electronics Handbook: Devices, Circuits, and Applications، ٽيون ڇاپو. هن ڪتاب ۾ متعارف ڪرايل بناوت هڪ گهڻ-سطحي انورٽر آهي، جيڪو الڳ الڳ DC ذريعا استعمال ڪري ٿو. هي گهڻ-سطحي انورٽر، SDCS سان گڏ ڪيسڪيڊ انورٽر استعمال ڪندي، ڪيترن ئي آزاد DC وولٽيج ذريعن مان گهربل وولٽيج تيار ڪري ٿو. اهي DC ذريعا بيٽرين، فيول سيلن يا شمسي سيلن مان حاصل ٿي سگهن ٿا. هي بناوت تازو ئي AC برقي فراهمي ۽ متغير-رفتار ڊرائيو جي استعمالن ۾ تمام گهڻي مقبول ٿي آهي. هي نئون انورٽر اضافي ڪليمپنگ ڊائيوڊن يا وولٽيج توازن برقرار رکڻ وارن ڪيپيسيٽرن جي ضرورت کي ختم ڪري سگهي ٿو. Butterworth-Heinemann، 2007. Butterworth-Heinemann, 2007 ISBN 978-0-12-382036-5
  17. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Rashid, M.H. (2001). Power Electronics Handbook. Academic Press. ص. 225–250.
  18. 1 2 Trzynadlowski, A.M. (2010). Introduction to Modern Power Electronics. Wiley. ص. 269–341.
  19. ↑ Kiruthiga, Murugeshan R. & Sivaprasath (2017). Modern Physics, 18th Edition (انگريزي ۾). S. Chand Publishing. ISBN 978-93-5253-310-7.
  20. 1 2 3 4 5 6 Rahsid, M.H. (2010). Power Electronics Handbook: Devices, Circuits, and Applications. Elsevier. ص. 147–564. ISBN 978-0-12-382036-5.
  21. ↑ Skvarenina, T.L. (2002). The power electronics handbook Industrial electronics series. CRC Press. ص. 94–140. ISBN 978-0-8493-7336-7.
  22. 1 2 3 4 Rashid, M.H. (2005). Digital power electronics and applications Electronics & Electrical. Academic Press. ISBN 978-0-12-088757-6.
  23. ↑ Tolbert, L.M. "Cycloconverters". University of Tennessee. 23 March 2012 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ Klumpner, C. "Power Electronics 2". اصل نسخو مان 27 September 2014 تي محفوظ ڪيل. 23 March 2012 تي حاصل ڪيل.
  25. 1 2 Vodovozov, V (2006). Electronic engineering. ISBN 978-9985-69-039-0.
  26. ↑ Lipo; Kim, Sul (2000). "AC/AC Power Conversion Based on Matric Converter Topology with Unidirectional Switches". IEEE Transactions on Industry Applications 36 (1): 139–145. doi:10.1109/28.821808. https://archive.org/details/ieee-transactions-on-industry-applications_january-february-2000_36_1/page/n141.
  27. ↑ Wheeler; Wijekoon, Klumpner (July 2008). "Implementation of a Hybrid AC/AC Direct Power Converter with Unity Voltage Transfer Ratio". IEEE Transactions on Power Electronics 23 (4): 1918–1986. doi:10.1109/tpel.2008.924601. http://eprints.nottingham.ac.uk/34835/1/TPEL-_Thiwanka_hybrid%20acac%20unity.pdf. آرڪائيو ڪيا ويا 2018-07-19 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  28. ↑ Khader, S. "The Application of PSIM & Matlab/ Simulink in Power Electronics Courses" (PDF). اصل نسخو (PDF) مان 24 March 2012 تي محفوظ ڪيل. 25 March 2012 تي حاصل ڪيل.
  29. ↑ "Reliance Electric 57C494 | Automation Industrial". 57c494.com (انگريزي ۾). 2024-01-10 تي حاصل ڪيل.
  30. ↑ Bose, Bimal K. (September–October 1993). Power Electronics and Motion Control – Technology Status and Recent Trends.
  31. ↑ Bose, Bimal K. (February 2009). Power Electronics and Motor Drives Recent Progress and Perspective.
  32. ↑ Yano, Masao; Shigery Abe; Eiichi Ohno (2004). History of Power Electronics for Motor Drives in Japan.
  33. ↑ D. J. Hammerstrom; ۽ ٻيا. "Pacific Northwest GridWise™ Testbed Demonstration Projects, Part I. Olympic Peninsula Project" (PDF). 2014-01-15 تي حاصل ڪيل.
  34. ↑ U.S. Department of Energy. "Smart Grid / Department of Energy". 2012-06-18 تي حاصل ڪيل.
  35. 1 2 Carrasco, Juan Manuel; Leopoldo Garcia Franquelo; Jan T. Bialasiewecz; Eduardo Galvan; Ramon C. Portillo Guisado; Ma. Angeles Martin Prats; Jose Ignacio Leon; Narciso Moreno-Alfonso (August 2006). "Power-Electronic Systems for the Grid Integration of Renewable Sources: A Survey". IEEE Transactions on Industrial Electronics 53 (4): 1002. doi:10.1109/tie.2006.878356.
  36. 1 2 LaMonica, Martin (2014-01-21). "Power Electronics Could Help Grid and Solar Power Get Along | MIT Technology Review". Technologyreview.com. 2014-01-22 تي حاصل ڪيل.

حوالا

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

سانچو:Electronic systems

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=پاور_اليڪٽرانڪس&oldid=407246" تان ورتل