پارٿينون
| پارٿينون (Parthenon) | |
|---|---|
 ايٿنز جي ايڪروپوليس تي پارٿينون جو منظر. | |
| بنيادي ڄاڻ | |
| جاءِ | ايٿنز، يونان |
| ديوي ديوتا | اٿينا (Athena) |
| قسم اڏاوت | ڊورڪ آرڊر (Doric order) |
پارٿينون (Parthenon) قديم يونان جو هڪ اڳوڻو مندر آهي، جيڪو ايٿنز جي شهر ۾ هڪ ٽڪريءَ تي واقع آهي جنهن کي ايڪروپوليس چيو ويندو آهي. هي مندر يوناني ديوي اٿينا (Athena) جي اعزاز ۾ تيار ڪيو ويو هو. پارٿينون کي قديم يونان، مغربي تهذيب ۽ جمهوريت جي هڪ زندهه علامت سمجهيو ويندو آهي.
تاريخ ۽ تعمير
[سنواريو]پارٿينون جي تعمير 5هين صدي قبل مسيح (447 ق.م) ۾ شروع ٿي ۽ 438 ق.م ۾ مڪمل ٿي، جيتوڻيڪ ان جي آرائشي ڪم کي 432 ق.م تائين جاري رکيو ويو. هي مندر ايراني (Persian) حملي آورن جي خلاف يونان جي فتح جي خوشيءَ ۾ شڪراني طور تعمير ڪيو ويو هو. اهو نه رڳو هڪ مذهبي ماڳ هو، پر شهر جي خزاني (Treasury) طور به استعمال ٿيندو هو.
تاريخي تبديليون
[سنواريو]پارٿينون جي تاريخ مختلف دورن ۾ تبديل ٿيندي رهي آهي:
- چرچ: 6هين صدي عيسويءَ ۾، هن کي هڪ عيسائي چرچ ۾ تبديل ڪيو ويو جيڪو ڪنوار مريم (Virgin Mary) سان منسوب هو.
- مسجد: 15هين صديءَ ۾ عثماني سلطنت جي فتح کانپوءِ هن کي مسجد بڻايو ويو.
- ڌماڪو (1687): مورين جنگ دوران، وينس جي هڪ بم حملي سبب پارٿينون ۾ وڏو ڌماڪو ٿيو، ڇاڪاڻ ته عثماني فوج ان کي بارود خاني طور استعمال ڪري رهي هئي. ان ڌماڪي عمارت کي سخت نقصان پهچايو.
ايلگن ماربلز (Elgin Marbles)
[سنواريو]1800ع کان 1803ع جي وچ ۾، لارڊ ايلگن ڪيترائي بچيل مجسما هتان هٽائي انگلينڊ کڻي ويو، جيڪي اڄ به تڪراري طور برٽش ميوزيم ۾ موجود آهن ۽ انهن کي "ايلگن ماربلز" يا "پارٿينون ماربلز" چيو وڃي ٿو. 1975ع کان وٺي يوناني حڪومت ان جي بحالي (Restoration) لاءِ ڪيترائي وڏا منصوبا شروع ڪيا آهن.