ٽڦڻي
ٽڦڻي (انگريزي: Spatula) سنڌي رڌڻي جو هڪ اهم ۽ روايتي اوزار آهي، جيڪو خاص طور تي تئي تان ماني لاهڻ، مانيءَ کي اتلائڻ يا سيڪڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. هيءَ عام طور تي لوھ يا اسٽيل جي ٺھيل هوندي آهي.
ٽڦڻي فوٽ يا ڏيڍ فوٽ کن ڊگهي ۽ لوھ مان ٺھيل هوندي آهي. ان جو هڪ ڇيڙو ٺپيل ٽڪنڊي شڪل جو ٿيندو آهي ۽ ٻيو ڇيڙو سنهڙي ڳنيءَ جي صورت ۾ ٿيندو آهي. هن اوزار کي ”وراڻي“ بہ چوندا آهن، جو اِن سان تئي تان ماني اُٿلائڻ يا ورائڻ ۾ آساني ٿيندي آهي. هيءُ اوزار سنڌ ۾ قديم زماني کان رائج آهي، جيڪو ”موهن جي دڙي“ مان تمام گهڻي انداز ۾ مليو.[1]
بناوت
[سنواريو]ٽڦڻي هڪ ڊگهي پٽي وانگر هوندي آهي جنھن جو اڳيون حصو ٿورو ويڪرو، سنئون ۽ پٽڙو هوندو آهي تہ جيئن مانيءَ جي هيٺان سولائيءَ سان هلي وڃي. ان جو پويون حصو يعني هٿيو (Handle) سوڙهو هوندو آهي تہ جيئن ان کي هٿ سان پڪڙي سگهجي. ڪجهہ جديد ٽڦڻين تي ڪاٺ يا پلاسٽڪ جو هٿيو پڻ لڳل هوندو آهي تہ جيئن تپش کان بچي سگهجي.
استعمال
[سنواريو]سنڌي گهرن ۾ ٽڦڻي جا هيٺيان استعمال ٿيندا آهن:
- ماني اٿلائڻ: تئي تي پچندڙ مانيءَ کي ٻئي طرف موٽائڻ لاءِ.
- ماني لاهڻ: جڏهن ماني پچي تيار ٿي ويندي آهي تہ ان کي تئي تان لاهڻ لاءِ.
- سيڪڻ: مانيءَ کي سنئين نموني سيڪڻ لاءِ پڻ استعمال ٿيندي آهي.
- ٻيا کاڌا: مانيءَ کان علاوه پراٺا، بصرن واري ماني يا تئي تي ٺھندڙ ٻين شين کي سنڀالڻ لاءِ پڻ ڪم ايندي آهي.
ثقافتي اهميت
[سنواريو]سنڌي ثقافت ۽ ٻھراڙيءَ جي زندگيءَ ۾ ٽڦڻي کي گهريلو پورهئي ۽ سگهڙائپ جي علامت سمجهيو ويندو آهي. اڄڪلهہ لوھ جي ٽڦڻي سان گڏوگڏ نان-اسٽڪ (Non-stick) ٿانون لاءِ پلاسٽڪ يا سلڪون جون ٽڦڻيون پڻ عام ٿي ويون آهن، پر لوھ جي ٽڦڻي پنھنجي پائيداريءَ سبب اڃا تائين مقبول آهي.
پڻ ڏسندا
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ "ٽڦڻي : (Sindhianaسنڌيانا)". www.encyclopediasindhiana.org. 2026-03-10 تي حاصل ڪيل.