ٽيليگرافي

ٽيليگرافي (Telegraphy) برقي ذريعي نياپو پھچائڻ جو هڪ قديم ۽ تاريخي نظام آهي، جنھن ۾ برقي ڪرنٽ جي مدد سان پيغامن کي هڪ هنڌ کان ٻئي هنڌ تائين منتقل ڪيو ويندو آهي. هن نظام ۾ بئٽري، ٽئپنگ ڪي (Tapping Key)، ۽ سيٽيءَ (Buzzer) جهڙن سادن پر اثرائتن اوزارن جو استعمال ڪيو ويندو آهي.

ڪم ڪرڻ جو طريقو

ٽيليگرافيءَ ۾ نياپو پهچائڻ لاءِ تارن جو هڪ وسيع ڄار وڇايو ويندو هو. ان ۾ برقي وهڪري کي خاص وقفي سان جاري ۽ بند ڪري مختلف اشارا پيدا ڪيا ويندا آهن. انهن اشارن کي هڪ مخصوص ضابطي جي تحت سمجهيو ويندو آهي، جنهن کي مورس ڪوڊ (Morse Code) چيو ويندو آهي. مورس ڪوڊ ۾ نقطن (Dots) ۽ ليڪن (Dashes) جي مدد سان اکرن ۽ انگن جي سڃاڻپ ڪئي ويندي آهي.

تاريخ

ٽيليگرافيءَ جي ترقيءَ ۾ ڪيترن ئي سائنسدانن جو حصو رهيو آهي:

• 1836ع: چارلس ويسٽ اسٽون ۽ سندس ساٿين پاران سوئيءَ وارو نظام (Needle System) متعارف ڪرايو ويو، جيڪو شروعاتي طور تي رڳو پيغام موڪلڻ لاءِ استعمال ٿيندو هو.
• 1866ع: هڪ اهڙو جديد اوزار ايجاد ٿيو جيڪو پاڻمرادو نياپا لکي سگهندو هو، جنهن سان مواصلاتي نظام ۾ وڏي انقلابي تبديلي آئي.
• مورس ڪوڊ جي ايجاد: سيموئيل مورس هن نظام کي وڌيڪ سولو بڻايو، جيڪو اڳتي هلي سامونڊي ۽ فوجي رابطن لاءِ انتهائي اهم بڻجي ويو.

اهميت

ٽيليفون ۽ انٽرنيٽ جي ايجاد کان اڳ، ٽيليگرافي دنيا ۾ تيز ترين رابطي جو واحد ذريعو هئي. هن نظام جي ذريعي خبرون، سرڪاري حڪم ناما ۽ خانگي پيغام منٽن ۾ هڪ شهر کان ٻئي شهر پهچي ويندا هئا.

تصويرون

• 
  سيموئيل مورس، مورس ڪوڊ جو موجد

وڌيڪ ڏسو

• مورس ڪوڊ
• مواصلات
• ٽيليفون