ٽرمپيٽ

ٽرمپيٽ (Trumpet) براس خاندان جو هڪ اهم موسيقيءَ جو ساز آهي، جيڪو ڪلاسيڪل ۽ جاز (Jazz) موسيقيءَ ۾ وڏي پيماني تي استعمال ٿيندو آهي. هي ساز پنهنجي بلند ۽ تيز آواز جي ڪري مشهور آهي. ٽرمپيٽ وڄائيندڙ کي "ٽرمپيٽر" چيو ويندو آهي.

بناوت ۽ آواز جو ميڪانيزم

ٽرمپيٽ بنيادي طور تي براس (پتل) جي نلين مان ٺهيل هوندو آهي، جنهن کي مستطيل شڪل ۾ موڙيو ويندو آهي.

• آواز پيدا ڪرڻ: فنڪار مائوت پيس (Mouthpiece) تي پنهنجن چپن کي خاص نموني لرزائي (Vibrating) آواز پيدا ڪندو آهي.
• والوز (Valves): جديد ٽرمپيٽ ۾ عام طور تي ٽي والوز هوندا آهن. انهن کي دٻائڻ سان نليءَ جي ڊيگهه تبديل ٿيندي آهي، جنهن سان سر (Pitch) تبديل ٿيندا آهن.
• بور (Bore): ٽرمپيٽ جو بور سلنڊر جهڙو (Cylindrical) هوندو آهي، جيڪو کيس ڪورنيٽ (Cornet) کان ممتاز بڻائي ٿو، جنهن جو بور مخروطي (Conical) هوندو آهي.

تاريخي پسمنظر

ٽرمپيٽ جهڙا ساز تاريخي طور تي جنگين يا شڪار دوران اشارن (Signaling) لاءِ استعمال ٿيندا هئا. انهن جا قديم آثار 2000 ق.م تائين وڃن ٿا.

• ارتقا: 14هين يا 15هين صديءَ ۾ ان کي باقاعده موسيقيءَ جي ساز طور استعمال ڪرڻ شروع ڪيو ويو.
• قسم: سڀ کان وڌيڪ عام ٽرمپيٽ B♭ ۾ هوندو آهي، جنهن جي نلي اٽڪل 1.48 ميٽر ڊگهي هوندي آهي. ان کان علاوه پيڪولو ٽرمپيٽ (سڀ کان اوچو آواز) ۽ بيس ٽرمپيٽ به استعمال ٿيندا آهن.

استعمال

ٽرمپيٽ مختلف صنفن ۾ مرڪزي حيثيت رکي ٿو:

1. آرڪيسٽرا: جرمن ۽ يورپي آرڪيسٽرائن ۾ اڪثر روٽري والوز وارا ٽرمپيٽ استعمال ٿين ٿا.
2. جاز موسيقي: جاز جي تاريخ ۾ ٽرمپيٽ هڪ روحاني ساز طور سڃاتو وڃي ٿو.
3. اسڪول بينڊز: مقبول موسيقي ۽ اسڪولن جي بينڊن ۾ ٽرمپيٽ هڪ لازمي حصو آهي.

اهم انگ اکر

خاصيت	تفصيل
صنف	ايروفون (هوا سان وڄندڙ)
مادي بناوت	براس (Brass)
والوز جو تعداد	3 يا 4 (پٽن يا روٽري قسم)
عام قسم	B♭ ٽرمپيٽ