مواد ڏانھن هلو

ٽرئير

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ٽرئير

Trier
شھر
ٽرئير جو شهرنامو
ٽرئير جو مرڪزي بازار
Banner of ٽرئير
Banner
Coat of arms of ٽرئير
Coat of arms
ٽرئير جو هنڌ
Map
ٽرئير is located in جرمني
ٽرئير
ٽرئير
ٽرئير is located in رائن لينڊ-پالاٽينيٽ
ٽرئير
ٽرئير
Coordinates: 49°45′24″N 06°38′29″E / 49.75667°N 6.64139°E / 49.75667; 6.64139
ملڪجرمني
رياسترائن لينڊ-پالاٽينيٽ
ضلعوشهري ضلعو
بنياد پيو17ق.م[1]
حڪومت
• لارڊ ميئر (2023–2031) وولفرام لائبي[2] (SPD)
ايراضي
• ڪل117.06 چورس ڪلوميٽر (45.20 چورس ميل)
آبادي
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
رهاڪو نالوٽرئير واسي
وقتي علائقوUTC+01:00 (CET)
 • اونهارو (ر.ب.و)UTC+02:00 (CEST)
پوسٽل ڪوڊ
54290، 54292–54296
ڊائلنگ ڪوڍ0651
گاڏي رجسٽريشنTR
ويب سائيٽwww.trier.de

ٽرئير (جرمن: ٽرئيه؛ لگزمبرگي: ٽرئير)، جيڪو انگريزي ۾ اڳي ٽريوس ۽ ٽرئيوس جي نالن سان پڻ مشهور هو، جرمني جي رائن لينڊ-پالاٽينيٽ رياست ۾ موزيل درياهه جي ڪناري تي واقع هڪ تاريخي شهر آهي. هي شهر ڳاڙهي ريت پٿر جي هيٺاهين انگورن سان ڍڪيل ٽڪرين جي وچ واري ماٿري ۾، لگزمبرگ جي حد جي ويجهو ۽ موزيل شراب واري علائقي اندر واقع آهي.

هي شهر پهرين صدي ق م جي آخري ڏهاڪن ۾ رومن طرفان آگسٽا ٽريويرورم ("آگسٽس جو شهر، ٽريويري قوم جي وچ ۾") جي نالي سان قائم ڪيو ويو. ٽرئير کي عام طور جرمني جو سڀ کان پراڻو شهر تصور ڪيو ويندو آهي.[3][4] اهو الپس جبلن جي اتر ۾ ڪنهن بشپ جي سڀ کان پراڻي گادي پڻ آهي. ٽئين صديءَ جي پڇاڙي ۽ چوٿين صديءَ جي شروعات ۾ ٽيٽراڪي واري دور دوران ٽرئير رومي سلطنت جي چئن گاديءَ وارن شهرن مان هڪ هو.[5] وچئين دور ۾ ٽرئير جو آرچ بشپ-اليڪٽر چرچ جي طاقتور اميرن مان هو، جنهن جو اقتدار فرانس جي سرحد کان وٺي رائن درياهه تائين پکڙيل هو. هو پاڪ رومي سلطنت جي ستن "اليڪٽرن" مان پڻ هڪ هو، جيڪي شهنشاهه جي چونڊ ڪندا هئا. رومي ۽ پاڪ رومي سلطنتن ۾ هن شهر جي اهميت سبب هتي موجود ڪيترائي رومي يادگار ۽ گرجاگھر يونيسڪو جي عالمي ورثو ماڳ جي فهرست ۾ شامل آهن.[5]

لڳ ڀڳ 1,10,000 آبادي سان ٽرئير، رائن لينڊ-پالاٽينيٽ جو چوٿون وڏو شهر آهي، جڏهن ته مائينتس، لودوگسهافن ۽ ڪوبلينتس ان کان وڏا شهر آهن.[6] هن جي ويجها وڏا شهر لگزمبرگ شهر (ڏکڻ اولهه ۾ لڳ ڀڳ 50 ڪلوميٽر)، زاربروڪن (ڏکڻ اوڀر ۾ لڳ ڀڳ 80 ڪلوميٽر) ۽ ڪوبلينتس (اتر اوڀر ۾ لڳ ڀڳ 100 ڪلوميٽر) آهن.

ٽرئير يونيورسٽي، ٽريرزبرگ ضلعي جي انتظاميه ۽ سپروائيزري خدمتن واري ڊائريڪٽوريٽ (آفزِشٽس ۽ ڊينسٽ لائسٽونگس ڊائريڪشن: ADD) جو مرڪزي دفتر، جيڪو 1999ع تائين ٽرئير جي ضلعي اختيارين جو ادارو هو، سڀ هن شهر ۾ واقع آهن. ان کان علاوه يورپي قانون اڪيڊمي (ERA) پڻ هتي قائم آهي. ٽرئير رائن لينڊ-پالاٽينيٽ جي پنجن اهم "مرڪزي شهرن" مان هڪ آهي. لگزمبرگ شهر، ميتز ۽ زاربروڪن سان گڏ، هي ڪواٽروپول نالي شهرن جي اتحاد جو رڪن آهي، جيڪو زارلورلڪس (زارلينڊ، لورين ۽ لگزمبرگ)، رائن لينڊ-پالاٽينيٽ ۽ والونيا تي مشتمل وڏي سرحدي علائقي جو اهم مرڪز آهي.

تاريخ

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ٽرئير جي تاريخ

شهر جي علائقي ۾ انساني آباديءَ جا سڀ کان پراڻا نشان شروعاتي نئين پٿر واري دور سان واسطو رکندڙ ليڪي ٿانون واري ثقافت جي وسندين مان ملن ٿا. عيسائيت کان اڳ وارين آخري صدين کان وٺي ڪيلٽ قوم جي ٽريويري قبيلي جا ماڻهو اڄوڪي ٽرئير واري علائقي ۾ آباد ٿيا.[7] ٽرئير شهر جو نالو اڳوڻي لاطيني نالي آگسٽا ٽريورورم جي پوءِ واري مڪاني صيغي ٽريورس مان نڪتل آهي. ٽرئير جي آرچ بشپن جي تاريخي بيان گيسٽا ٽريويرورم موجب ٽريويري ماڻهن جي شهر جو باني ٽريبيٽا هو. جرمن تاريخدان يوهانس اوينٽينس پڻ ٽريبيٽا کي ميتز، مائينتس، باسل، اسٽراسبرگ، شپائير ۽ ورمز ۾ وسنديون قائم ڪرڻ جو ڪريڊٽ ڏنو آهي.

تاريخي رڪارڊ موجب رومي سلطنت پهرين صدي ق م ۾ ٽريويري قبيلي کي پنهنجي تابع ڪيو ۽ لڳ ڀڳ 16 ق م ۾ آگسٽا ٽريورورم قائم ڪيو.[8] هن نالي شهر کي سلطنت جي انهن ٻين ڪيترن ئي شهرن کان الڳ سڃاڻپ ڏني، جيڪي پهرئين رومي شهنشاهه آگسٽس جي اعزاز ۾ نالو رکيل هئا. شهر پوءِ رومي صوبي بيلجيڪي گال جي گادي بڻيو؛ ڊيوڪليشن جي سڌارن کان پوءِ اهو گال جي پريٽورين پرفيڪچر جي گادي بڻيو، جيڪو اولهندي رومي سلطنت جي وڏي حصي تي نگراني ڪندو هو. 293ع کان 395ع تائين ٽرئير اولهندي رومي شهنشاهن جي رهائشگاهن مان هڪ رهيو. چوٿين صديءَ ۾ ٽرئير رومي سلطنت جي وڏن شهرن مان هڪ هو، جنهن جي آبادي لڳ ڀڳ 75,000 ۽ ممڪن طور 100,000 تائين هئي.[9][10][11][12] پورٽا نيگرا، يعني "ڪارو دروازو"، پڻ انهيءَ دور سان تعلق رکي ٿو. رومي دور وارو ٽرئير اولهندي رومي شهنشاهه جي رهائشگاهه ۽ سينٽ امبروز جي ڄمڻ جو هنڌ پڻ هو. 395ع ۽ 418ع جي وچ ۾، شايد 407ع ۾، رومي انتظاميا پريٽورين پرفيڪچر جو عمليو ٽرئير مان آرل منتقل ڪيو. شهر ۾ آبادي برقرار رهي، پر اهو اڳ جهڙو خوشحال نہ رهيو. تنهن هوندي بہ اهو هڪ گورنر جي گادي رهيو ۽ هتي بيلسٽا، زرھ، فوجين لاءِ اوني وردين، سرڪاري ملازمن لاءِ ڪپڙن ۽ شاهي درٻار لاءِ اعليٰ معيار جي پوشاڪ ٺاهڻ جا سرڪاري ڪارخانا قائم رهيا. اتر گال تي رومين جو ڪنٽرول ڪولون جي اتر کان اڄوڪي ڏاکڻي بيلجيم مان گذرندي بولون جي سامونڊي ڪناري تائين پکڙيل هڪ دفاعي سرحد، يعني [[رومي سلطنت جو لائيمس، سان برقرار رهيو. انهيءَ حد جي ڏکڻ ۾ رومي ڪنٽرول مضبوط هو، جنهن جو ثبوت امين ۾ شاهي هٿيارن جي ڪارخاني جو لڳاتار ڪم ڪرڻ آهي.

مصر جا قبطي ۽ ٽرئير شهر وچ ۾ لاڳاپن جي تاريخ چوٿين صدي عيسويءَ جي ٻئي اڌ تائين وڃي پهچي ٿي، خاص ڪري 336ع تائين، جڏهن پوپ اٿاناسيوس پهرئين، جيڪو قبطي چرچ جو ويهون پيٽرياڪ هو ۽ 328ع کان 373ع تائين عهدي تي رهيو، کي شهنشاهه قسطنطين اعظم جي حڪم سان هن شهر ۾ جلاوطن ڪيو ويو.

رسولي پوپ اٿاناسيوس، جيڪو لڳ ڀڳ 296ع ۾ ڄائو هو، پنهنجي جواني ڪليسيائي ماحول ۾ گذاري، خاص ڪري اسڪندريه شهر جي بشپ واري رهائشگاهه ۾. هن پرورش کيس چرچ جي انتظامي معاملن ۾ گهري ڄاڻ ڏني ۽ هو پوپن جي خالص ديني، رعيت پروري ۽ تعليمي فڪرن سان ڀرپور ماحول ۾ پليو.

فرينڪ ماڻهن 459ع ۾ ٽرئير کي رومي انتظاميا کان کسي ورتو. 870ع ۾ اهو اوڀر فرينڪيا جو حصو بڻيو، جيڪو اڳتي هلي پاڪ رومي سلطنت ۾ تبديل ٿيو. شهر ۾ آندل سينٽ متياس جي تبرڪن سبب وڏي پيماني تي زيارتن جو سلسلو شروع ٿيو. شهر جا بشپ آهستي آهستي وڌيڪ طاقتور ٿيندا ويا ۽ ٽرئير جي آرچ بشپ رياست کي سلطنت جي اليڪٽر رياست طور تسليم ڪيو ويو، جيڪا جرمني جي طاقتور ترين رياستن مان هڪ هئي. ٽرئير يونيورسٽي 1473ع ۾ شهر ۾ قائم ڪئي وئي. سترهين صديءَ ۾ ٽرئير جا آرچ بشپ ۽ پرنس اليڪٽر پنهنجي رهائشگاهه ڪوبلينتس ويجهو ايرن بريٽشٽائن ۾ واقع فلپسبرگ محل ڏانهن منتقل ڪري ويا. 1512ع ۾ رائش ٽاگ جو هڪ اجلاس ٽرئير ۾ ٿيو، جنهن ۾ شاهي دائرن جي حدبندي کي آخري شڪل ڏني وئي.

1581ع کان 1593ع تائين ٽرئير ۾ جادوگريءَ جا مقدما هلايا ويا. اهي جرمني ۾ فلڊا ۾ جادوگريءَ جا مقدما، ورزبرگ ۾ جادوگريءَ جا مقدما ۽ بامبرگ ۾ جادوگريءَ جا مقدما سان گڏ جادوگريءَ خلاف هلندڙ چئن وڏن عدالتي سلسلن مان هڪ هئا، ۽ ممڪن آهي تہ اهي يورپي تاريخ جا سڀ کان وڏا اهڙا مقدما هجن. ظلم ۽ گرفتاريون 1581ع ۾ ٽرئير جي ڊائيوسيس ۾ شروع ٿيون ۽ 1587ع ۾ شهر تائين پهتيون، جتي لڳ ڀڳ 368 ماڻهن کي موت جي سزا ڏني وئي. ان ڪري اهو شايد امن واري دور ۾ يورپ جو سڀ کان وڏو اجتماعي ڦاسيءَ يا قتل جو واقعو هو. هي انگ رڳو شهر اندر قتل ڪيل ماڻهن جو آهي. سڄي ڊائيوسيس ۾ جادوگريءَ جي الزام هيٺ قتل ٿيل ماڻهن جو صحيح انگ ڪڏهن بہ طئي نہ ٿي سگهيو آهي؛ 1,000 ماڻهن جو مجموعي انگ تجويز ڪيو ويو آهي، پر ان جي تصديق نہ ٿي آهي.

سترهين ۽ ارڙهين صدين ۾ فرانسيسي–هابسبرگ رقابت ٽرئير تائين جنگ آندي. اسپين ۽ فرانس ٽيهه سالا جنگ دوران شهر تي قبضي لاءِ وڙهيا. فرانس جي حمايت ڪرڻ سبب بشپ کي 1635ع کان 1645ع تائين اسپين ۽ پاڪ رومي شهنشاهه قيد ۾ رکيو. سلطنت ۽ فرانس وچ ۾ ايندڙ جنگين دوران فرانسيسي فوجن نو سالا جنگ، اسپيني جانشينيءَ جي جنگ ۽ پولش جانشينيءَ جي جنگ ۾ شهر تي قبضو ڪيو. فرانسيسي انقلابي جنگين دوران 1794ع ۾ ٽرئير ٻيهر فتح ڪرڻ کان پوءِ فرانس شهر کي پنهنجي ملڪ ۾ شامل ڪري ڇڏيو ۽ اليڪٽر آرچ بشپ رياست ختم ڪئي وئي. 1815ع ۾ نيپولين واريون جنگيون ختم ٿيڻ کان پوءِ ٽرئير پروشيا جي بادشاهت جي قبضي هيٺ آيو. جرمن فلسفي ۽ مارڪسزم جي باني شخصيتن مان هڪ ڪارل مارڪس 1818ع ۾ هن شهر ۾ ڄائو.

پروشيا جي رائن لينڊ جي حصي طور ٽرئير اڻويهين صديءَ دوران اقتصادي ترقي ڪئي. 1848ع جي انقلابن دوران شهر ۾ بغاوت ٿي، جيتوڻيڪ باغين کي آخرڪار هٿيار ڦٽا ڪرڻا پيا. 1871ع ۾ ٽرئير جرمن سلطنت جو حصو بڻيو.


زُڪربرگ شٽراسي (زُڪربرگ روڊ) تي واقع يهودي عبادتگاهه کي نومبر 1938ع واري ڪرسٽال ناخٽ. دوران لٽيو ويو ۽ پوءِ 1944ع ۾ بمباريءَ جي حملي ۾ مڪمل طور تباهه ڪيو ويو. شوآه دوران قتل يا جلاوطن ڪيل ماڻهن جي ياد ۾ ٽرئير ۾ ڪيترائي شٽولپرشٽائن نصب ڪيا ويا آهن.[13]

جون 1940ع ۾، ٻي عالمي جنگ دوران، ڊنڪرڪ ۽ اتر فرانس مان گرفتار ڪيل 60,000 کان وڌيڪ برطانوي جنگي قيدين کي پيادل ٽرئير آندو ويو. شهر پوءِ انهن برطانوي فوجين لاءِ عارضي گڏجاڻي ۽ منتقليءَ جو مرڪز بڻيو، جن کي جرمني جي جنگي قيدي ڪيمپن ڏانهن موڪليو پئي ويو. 1944ع ۾ ٽرئير تي سخت بمباري ۽ توپباري ڪئي وئي. جنگ کان پوءِ شهر نئين قائم ٿيل رائن لينڊ-پالاٽينيٽ رياست جو حصو بڻيو. يونيورسٽي، جيڪا 1797ع ۾ بند ڪئي وئي هئي، 1970ع واري ڏهاڪي ۾ ٻيهر کوليو ويو، جڏهن تہ ٽرئير گرجاگھر ڊگهي ۽ وڏي پيماني واري مرمت کان پوءِ 1974ع ۾ ٻيهر کوليو ويو. 1984ع ۾ ٽرئير سرڪاري طور پنهنجي قيام جي 2,000هين سالگرهه ملهائي. 1 ڊسمبر 2020ع تي گاڏي ماڻهن تي چاڙهڻ واري حملي ۾ پنج ماڻهو مارجي ويا؛ ڊرائيور بابت الزام هو تہ هو نشي جي حالت ۾ هو.[14] 16 جولاءِ 2021ع جي ٻوڏن دوران ٽرئير جو اهرانگ/ڪوئنٽ ضلعو سخت متاثر ٿيو ۽ پاڻيءَ هيٺ اچي ويو. انهن ٻوڏن جرمني، بيلجيم، نيدرلينڊز ۽ لگزمبرگ کي پڻ متاثر ڪيو.

سينٽ ميري جي ٿنڀي، (ماريئن زائولي)، تان شهر جو منظر
اوڀر طرفان ٽرئير جو منظر، (پيٽرسبرگ)

جاگرافي

[سنواريو]

ٽرئير موزيل درياهه جي ماٿريءَ جي وچئين حصي ۾ هڪ هيٺاهين ماڳ تي واقع آهي، جڏهن تہ شهر جو سڀ کان اهم حصو درياهه جي اوڀرئين ڪناري تي آهي. ٻيلا ۽ انگورن جي باغن سان ڍڪيل ڍلان ڏکڻ ۾ هنسروڪ جي مٿانهين پٽ تائين ۽ اتر ۾ آئفل تائين پکڙيل آهن. لگزمبرگ جي گرانڊ ڊچي جي سرحد لڳ ڀڳ 15 ڪلوميٽر (9 mi) پري آهي.

پاڙيسري ميونسپالٽيون

[سنواريو]

سڀ کان اترئين ميونسپالٽيءَ کان شروع ڪندي گهڙيال جي رخ ۾ ڏنل فهرست؛ سڀئي ميونسپالٽيون ٽرئير-زاربرگ ضلعي سان تعلق رکن ٿيون.

شوائخ، ڪين ۽ لانگويخ، جيڪي سڀ فيربانڊس گمائنڊي شوائخ آن ڊيئر روميشن وائنشٽراسي جو حصو آهن؛ ميرٽسڊورف، ڪازل، والڊراخ، مورشايد، ڪورلنگن ۽ گوسٽراٿ، جيڪي سڀ فيربانڊس گمائنڊي روور ۾ آهن؛ هوڪ وائلر ۽ فرانتسنهايم، جيڪي ٻئي فيربانڊس گمائنڊي ٽرئير-لينڊ جو حصو آهن؛ ڪونتس ۽ واسرليش، جيڪي ٻئي فيربانڊس گمائنڊي ڪونتس جو حصو آهن؛ ۽ ايگل، ٽرئير وائلر، آخ، نيويل، ڪورڊل ۽ تسيمر، جيڪي سڀ فيربانڊس گمائنڊي ٽرئير-لينڊ ۾ آهن.

شهري ضلعن جي انتظامي جوڙجڪ

[سنواريو]
ٽرئير جا ضلعا

ٽرئير جو شهري علائقو 19 شهري ضلعن ۾ ورهايل آهي. هر ضلعي لاءِ 9 کان 15 ميمبرن تي مشتمل هڪ اورٽس بائيراٽ، يعني مقامي ڪائونسل، ۽ هڪ اورٽس فورشٽيئر، يعني مقامي نمائندو، هوندو آهي. مقامي ڪائونسلن جي ذميواري آهي تہ ضلعي تي اثرانداز ٿيندڙ اهم معاملن بابت ٻڌڻي ڪن، جيتوڻيڪ ڪنهن بہ معاملي بابت آخري فيصلو شهري ڪائونسل وٽ هوندو آهي. تنهن هوندي بہ مقامي ڪائونسلن کي پنهنجي ضلعي ۽ بجيٽ جي حدن اندر محدود قدم کڻڻ جي آزادي حاصل آهي.

ٽرئير جا ضلعا، انهن جي ايراضي ۽ آبادي سميت، 31 ڊسمبر 2009ع مطابق:

سرڪاري ضلعي نمبر ضلعو لاڳاپيل ماتحت ضلعن سميت ايراضي
چورس ڪلوميٽرن ۾		 آبادي
11 مِٽي/گارٽن فيلڊ 2.978 11,954
12 نارڊ (نيلس لينڊشن، ميڪسيمن) 3.769 13,405
13 زوڊ (سينٽ باربرا، سينٽ متياس يا سينٽ متهيئس) 1.722 9,123
21 اهرانگ/ڪوئنٽ 26.134 9,195
22 فالتسل 2.350 3,514
23 بيوَر 5.186 1,949
24 روور/آئٽلس باخ 9.167 3,091
31 ويسٽ/پالين 8.488 7,005
32 اوئرن (هيرس ٽال) 13.189 4,207
33 تسيوَن (اوبرڪرِش) 7.496 3,634
41 اوليوگ 3.100 3,135
42 ڪورنتس (آلٽ-ڪورنتس، نوئي-ڪورنتس) 5.825 8,708
43 ٽارفورسٽ 4.184 6,605
44 فلش 1.601 761
45 ارش 4.082 2,351
46 ڪيرن شايد 3.768 958
51 فائن/وائيس مارڪ 5.095 5,689
52 هائليگ ڪروئٽس (آلٽ-هائليگ ڪروئٽس، نوئي-هائليگ ڪروئٽس، سينٽ ماتيرنس) 2.036 6,672
53 مارياهف (سينٽ ميخائيل) 7.040 3,120
ڪُل 117.210 105,076

آبهوا

[سنواريو]

ٽرئير ۾ سامونڊي آبهوا آهي، جيڪا ڪوپن درجيبندي موجب Cfb آهي، پر ان ۾ اتر جرمني جي ساحلي آبهوا جي ڀيٽ ۾ گرمي پد جون وڌيڪ انتهائي حالتون ڏسڻ ۾ اچن ٿيون. غيرمعمولي گرميءَ جي لهرن کان سواءِ اونهارا گرم هوندا آهن، جڏهن تہ سيارا بار بار ٿڌا، پر سخت نہ هوندا آهن. سامونڊي ڪناري کان پري هجڻ باوجود هتي برسات جو مقدار گهڻو آهي.[15] 2003ع واري يورپي گرميءَ جي لهر جي نتيجي ۾ انهيءَ سال 8 آگسٽ تي 39 °C گرمي پد رڪارڊ ڪيو ويو. 25 جولاءِ 2019ع تي 40.6 °C جو نئون رڪارڊ قائم ٿيو، جيڪو 2026ع واري يورپي گرميءَ جي لهر جي نتيجي ۾ 27 جون 2026ع تي ٻيهر ٽٽي ويو.[16][17] سڀ کان گهٽ رڪارڊ ٿيل گرمي پد −19.3 °C هو، جيڪو 2 فيبروري 1956ع تي رڪارڊ ڪيو ويو.[18]

آبادي

[سنواريو]
Historical population
YearPop.±%
10020,000—    
30080,000+300.0%
40050,000−37.5%
125012,000−76.0%
136310,000−16.7%
15428,500−15.0%
16136,000−29.4%
17024,300−28.3%
18018,829+105.3%
187121,442+142.9%
190043,506+102.9%
191049,112+12.9%
191953,248+8.4%
191957,341+7.7%
193376,692+33.7%
193988,150+14.9%
195075,526−14.3%
196187,141+15.4%
1970103,724+19.0%
198794,118−9.3%
2011105,671+12.3%
2018110,636+4.7%
Source:[21]سانچو:Circular reference
پرڏيھن جا وڏا گروھ
ڄمڻ وارو ملڪآبادي (2013)
 پولينڊ 688
 فرانس 675
 لڪسمبرگ 573
 يوڪرين 476

ثقافت

[سنواريو]

ٽرئير ۾ موسيقي ناٽڪ، ڊرامن ۽ ناچ لاءِ هڪ شهري ناٽڪ گهر، ٿيئٽر ٽرئير، موجود آهي.

اهم ڏسڻ جهڙا ماڳ

[سنواريو]
ٽرئير ۾ رومي يادگار، سينٽ پيٽر جو گرجاگھر ۽ آور ليڊي چرچ
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثو
شاهي حمامن جا کنڊر
شموليتايمفي ٿيئٽر، رومي پل، باربرا حمام، ايگل جو ٿنڀو، پورٽا نيگرا، شاهي حمام، آئولا پالاٽينا، گرجاگھر ۽ ليپ فراوئن ڪرش
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثوثقافتي: i، iii، iv، vi
حوالو367
داخلا1986 (10th سيشن)
آئولا پالاٽينا، يا قسطنطين باسيليڪا، جيڪا چوٿين صدي عيسويءَ ۾ رومي شهنشاهه قسطنطين پهريون جي دور حڪومت ۾ تعمير ڪئي وئي

ٽرئير پنهنجين چڱيءَ طرح محفوظ ٿيل رومي ۽ وچئين دور جي عمارتن لاءِ مشهور آهي، جن ۾ هيٺيان ماڳ شامل آهن:

عجائب گهر

[سنواريو]
رائنشس لانڊس ميوزيم ٽرئير
  • رائنشس لانڊس ميوزيم، جيڪو رومي دور بابت هڪ اهم آثار قديمه جو عجائب گهر آهي؛ هتي شروعاتي عيسائي دور ۽ رومانسڪ طرز جا ڪي سنگتراشيءَ جا نمونا پڻ موجود آهن؛
  • ڊوم شاٽس ڪامر، يعني ٽرئير گرجاگھر جو خزانو؛ هتي ايگبرٽ جو تبرڪن وارو صندوق، پاڪ ميخ جو تبرڪدان، سينٽ هيلينا جو پيالو ۽ ٻيا تبرڪدان، عبادتي شيون، عاج جون ٺهيل شيون، مخطوطا وغيره محفوظ آهن، جن مان گهڻيون شيون وچئين دور سان تعلق رکن ٿيون؛
  • ميوزيم آم ڊوم، جنهن کي اڳ بشوفليشس ڊوم اونڊ ڊيوزيسن ميوزيم سڏيو ويندو هو؛ هي ٽرئير جي ڊائيوسيس جو عجائب گهر آهي، جنهن ۾ مذهبي فن سان گڏ ڪي رومي نوادرات پڻ رکيل آهن؛
  • شٽاٽ ميوزيم زيميئون شٽفٽ، جيڪو ٽرئير جي تاريخ بابت عجائب گهر آهي ۽ جنهن ۾ ٻين شين سان گڏ وچئين دور جي شهر جو پيمائشي نمونو پڻ ڏيکاريل آهي؛
  • ڪارل مارڪس جو گهر، جيڪو مارڪس جي ذاتي زندگيءَ، شاعريءَ جي ڪتابن، اصل خطن ۽ ذاتي وقفي وارن تصويرن کي پيش ڪندڙ عجائب گهر آهي. هتي سندس لکڻين جي ناياب پهرين ڇاپن ۽ بين الاقوامي ڇاپن جو مجموعو پڻ موجود آهي، ان سان گڏ اڻويهين صديءَ ۾ سوشلزم جي ارتقا بابت نمائشون پڻ لڳل آهن؛
  • ٽرئير جو رانديڪن وارو عجائب گهر؛
  • نسلي ۽ کليل هوا وارو عجائب گهر روشايدر هوف، جيڪو ڀر واري شهر ڪونتس ۾ ٽرئير جي شهري حدن جي بلڪل ڀرسان واقع آهي. هي عجائب گهر اتر اولهندي رائن لينڊ-پالاٽينيٽ ۽ جرمني، لگزمبرگ ۽ لورين جي ملڻ واري علائقي جي ڳوٺاڻي ثقافت جي تاريخ ڏيکاري ٿو؛
  • فيل نمائشي سليٽ کاڻ، جيڪا ٽرئير کان 20 ڪلوميٽر (12 mi) پري فيل ميونسپالٽيءَ ۾ واقع آهي. هن ماڳ ۾ هڪ زير زمين کاڻ، کاڻ بابت عجائب گهر ۽ سليٽ جي کاڻ ڪڍڻ وارو پيچرو شامل آهن؛
  • ٽرئير مان سنٽي ۽ روما ماڻهن جي جلاوطنيءَ جي ياد ۾ ڪلاس شٽائنمان جو 2012ع ۾ ٺاهيل يادگاري مجسمو.[22]

ساليانا ميلا ۽ تقريبون

[سنواريو]
  • 1980ع کان وٺي جون جي آخري هفتي جي پڇاڙيءَ تي ٽرئير جي مرڪز ۾ آلٽ شٽاٽ فيسٽ ملهايو ويندو آهي، جنهن کان ٻن هفتن پوءِ موزيل درياهه جي ڪناري تي تسورلاوبنر هائيمات فيسٽ منعقد ٿيندو آهي.
  • 2014ع تائين ٽرئير جرمني جي سڀ کان وڏي رومي ميلي، بروٽ اونڊ شپيلي، جو مرڪز هو. ان جو جرمن مطلب "ماني ۽ رانديون" آهي، جيڪو يووينال جي طنزيه نظمن ۾ آيل مشهور لاطيني اصطلاح پانيم ايٽ سرڪينسيس جو ترجمو آهي.
  • 2002ع کان وٺي ٽرئير عالمي ريلي چيمپيئن شپ جي جرمن مرحلي جو مرڪز رهيو آهي، جڏهن تہ ريليءَ جي افتتاحي پيشڪش پورٽا نيگرا ڀرسان ٿيندي آهي.
  • ٽرئير ۾ هر سال هڪ ڪرسمس گهٽي ميلو منعقد ٿيندو آهي، جنهن کي ٽرئير ڪرسمس مارڪيٽ چيو وڃي ٿو. هي ميلو هاوپٽ مارڪٽ، يعني مرڪزي بازار جي چوڪ، ۽ ٽرئير گرجاگھر جي سامهون ڊوم فرائي هوف ۾ لڳندو آهي.
  • اوليوگر وائن فيسٽ هڪ ساليانو شراب جو ميلو آهي، جيڪو ٽرئير کان بلڪل ٻاهر اوليوگ ڳوٺ ۾ منعقد ٿيندو آهي. هي ميلو عام طور آگسٽ ۾ ٽن ڏينهن تائين هلندو آهي ۽ ان ۾ شراب چکڻ، سڌي موسيقي ۽ کاڌي جي اسٽالن سميت مختلف سرگرميون شامل هونديون آهن.

تعليم

[سنواريو]
ٽرئير يونيورسٽي جو ڪيمپس
ٽرئير اپلائيڊ سائنسز يونيورسٽي، مرڪزي ڪيمپس

ٽرئير ۾ ٽرئير يونيورسٽي واقع آهي، جيڪا 1473ع ۾ قائم ڪئي وئي، 1796ع ۾ بند ڪئي وئي ۽ 1970ع ۾ ٻيهر بحال ڪئي وئي. شهر ۾ ٽرئير اپلائيڊ سائنسز يونيورسٽي پڻ موجود آهي. يورپي قانون جي اڪيڊمي (ERA) 1992ع ۾ قائم ڪئي وئي، جيڪا قانوني ماهرن کي يورپي قانون بابت تربيت فراهم ڪري ٿي. 2010ع تائين ٽرئير ۾ لڳ ڀڳ 40 ڪنڊرگارٽن (ٻارن جا اڳ-پرائمري اسڪول)،[23] 25 پرائمري اسڪول ۽ 23 سيڪنڊري اسڪول موجود هئا، جن ۾ همبولٽ گمنازيم ٽرئير، ميڪس پلانڪ گمنازيم، آگسٽي وڪٽوريا گمنازيم، اينجيلا ميريچي گمنازيم، فريڊرش ولهيلم گمنازيم، نيلسن منڊيلا ريئل شولي پلس، ڪورفرسٽ بالڊوين ريئل شولي پلس ۽ ريئل شولي پلس اهرانگ شامل آهن.[24]

آمدورفت

[سنواريو]

ٽرئير اسٽيشن تان ڊوئچي بان جي ذريعي علائقي جي ڪيترن ئي شهرن ڏانهن سڌيون ريلوي خدمتون موجود آهن. ريل ذريعي سڀ کان ويجها اهم شهر ڪولون، زاربروڪن ۽ لگزمبرگ آهن. A1، A48 ۽ A64 وسيلي ٽرئير کي ڪوبلينتس، زاربروڪن ۽ لگزمبرگ سان ڳنڍيو ويو آهي. سڀ کان ويجها تجارتي (بين الاقوامي) هوائي اڏا لگزمبرگ-فِنڊل هوائي اڏو (ڪار ذريعي لڳ ڀڳ 40 منٽ)، فرينڪفرٽ-هان هوائي اڏو (1 ڪلاڪ)، زاربروڪن هوائي اڏو (1 ڪلاڪ)، فرينڪفرٽ ايم مين هوائي اڏو (2 ڪلاڪ) ۽ ڪولون/بون هوائي اڏو (2 ڪلاڪ) آهن.

موزيل درياهه هڪ اهم آبي رستو آهي ۽ ان کي دريائي سير و سياحت لاءِ پڻ استعمال ڪيو ويندو آهي. موزيل جي اولهندي ڪناري تي نئين مسافر ريلوي سروس ڊسمبر 2024ع ۾ شروع ٿيڻ جو منصوبو هو.[25]

رانديون

[سنواريو]
موزيل اسٽيڊيم، ٽرئير

ٽرئير جا اهم راندين وارا ڪلب هي آهن:

بين الاقوامي لاڳاپا

[سنواريو]

ٽرئير، لگزمبرگ، زاربروڪن ۽ ميتس سان گڏ شهرن جي ڪواٽروپول اتحاد جو رڪن آهي. اهي شهر پاڙيسري ملڪن لگزمبرگ ۽ فرانس ۾ واقع آهن.

جاڙا شهر ۽ ڀينر شهر

[سنواريو]

ٽرئير جا هيٺين شهرن سان جاڙن شهرن وارا لاڳاپا آهن:[26]

نالي سان منسوب ماڳ

[سنواريو]
  • United States نيو ٽرئير ٽائون شپ، الينوائي، آمريڪا؛ هن علائقي ۾ شروعاتي آبادڪاري ٽرئير مان آيل ماڻهن ڪئي هئي.
  • United States نيو ٽرئير، مينيسوٽا، آمريڪا؛ هتي لڳ ڀڳ 1856ع ۾ ٽرئير مان آيل ماڻهن آبادڪاري ڪئي.
  • United States نيو ٽرئير هاءِ اسڪول، الينوائي جو هڪ اسڪول، جنهن جو نالو ٽرئير تان رکيو ويو آهي.

نامور شخصيتون

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Treverer und Römer - Die Gründung der Stadt" (جرمن ۾). 2025-08-16. اصل نسخو مان 2025-08-13 تي محفوظ ڪيل. 2025-08-16 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ Wolfram Leibe (SPD) bleibt Oberbürgermeister in Trier آرڪائيو ڪيا ويا 2022-10-08 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., SWR Aktuell, 25 September 2022.
  3. ↑ Rathaus der Stadt Trier. "Stadt Trier – City of Trier – La Ville de Trèves - website of the Municipality of Trier". اصل نسخو مان 2002-08-08 تي محفوظ ڪيل. 2015-08-26 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ بهرحال، هن اعزاز بابت ڪولون، ڪيمپٽن ۽ ورمز پڻ دعويٰ ڪندا آهن.
  5. 1 2 "Roman Monuments, Cathedral of St Peter and Church of Our Lady in Trier". UNESCO World Heritage Centre. United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization. 22 May 2022 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ "Bevölkerung der Gemeinden am 31.12.2010" (PDF). Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz (جرمن ۾). 2011. اصل نسخو (PDF) مان 2012-01-31 تي محفوظ ڪيل.
  7. ↑ Heinen, pp. 1–12.
  8. ↑ "The City of Trier". Trier University. 11 May 2019 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "Trier the center of antiquity in Germany". 8 March 2012. اصل نسخو (PDF) مان 2018-12-25 تي محفوظ ڪيل. 2015-08-26 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ LaVerne, F. K. (1991). Europe by Eurail 2010: Touring Europe by Train. Globe Pequot Press. ص. 337. ISBN 9780762761630. 2015-08-26 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ Baker, Myron (2013). Beyond Our World: The Exciting Story of a Treasure Hunter, Historian, and Adventurer. Dorrance. ص. 182. ISBN 9781480901872. 2021-01-04 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ Fischer, Svante; Victor, Helena (2010). "The Fall and Decline of the Roman Urban Mind". ۾ Sinclair, Paul; Nordquist, Gullög (مرتب). The Urban Mind: Cultural and Environmental Dynamics. Studies in Global Archaeology. جلد 15. Uppsala: Uppsala University. 2015-08-26 تي حاصل ڪيل – academia.edu وسيلي.
  13. ↑ ٽرئير ۾ شٽولپرشٽائن جي فهرست (جرمن ٻوليءَ ۾).
  14. ↑ Trier: Five die as car ploughs through Germany pedestrian zone. BBC News. Retrieved 2021-01-04.
  15. ↑ "Trier, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase)". Weatherbase. اصل نسخو مان 22 September 2020 تي محفوظ ڪيل. 2019-02-02 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ "41,1 Grad in Trier und Andernach gemessen". www.swr.de (جرمن ۾). 2026-06-27. 2026-06-28 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ "Neuer Hitzerekord in Rheinland-Pfalz: 40,6 Grad in Trier". welt.de (جرمن ۾). 2019-07-25. 2023-10-19 تي حاصل ڪيل.
  18. ↑ "Wetterrekorde Deutschland". Wetterdienst.de (جرمن ۾). 2019-02-02 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ "World Meteorological Organisation Climate Normals for 1991–2020". World Meteorological Organization Climatological Standard Normals (1991–2020). National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). اصل نسخو مان 12 October 2023 تي محفوظ ڪيل. 13 October 2023 تي حاصل ڪيل.
  20. ↑ "Trier (10609) – WMO Weather Station". NOAA (FTP). February 2, 2019 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Invalid |mode=Script error: No such module "Citation mode". (مدد) (To view documents see Help:FTP)
  21. ↑ Einwohnerentwicklung von Trier [Population development]. wikipedia.de (in German). Retrieved 4 January 2021.
  22. ↑ (Palauenc05) (2022-05-05), Deutsch: Mahnmal (2012) von Clas Steinmann (*1941) für deportierte Sinti und Roma in der Windstraße / Bischof-Stein-Platz, Trier (Ansicht West)., 2024-08-02 تي حاصل ڪيل
  23. ↑ "Stadt Trier – Startseite". City of Trier. 2015-08-26 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Text "Kindergärten in Trier" ignored (مدد)
  24. ↑ "Stadt Trier – Startseite – Schulen in Trier". City of Trier. 2015-08-26 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ Fender, Keith (12 February 2014). "Plans approved for Trier suburban line Written by". International Railway Journal. 2014-02-25 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ "Städtepartnerschaften". trier.de (جرمن ۾). Trier. 2021-03-17 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ "Stadtrat bringt Partnerschaft mit ukrainischer Stadt auf den Weg" (جرمن ۾). The city administration of Trier. 2024-03-08.
  28. ↑ Finkenberg, Arnt, ed (14 March 2024). "Neue Partnerstadt. Trier geht zehnten Städtebund mit Isjum ein" (de ۾). Trierer Wochenspiegel (Trier) (11): 3.
  29. ↑ O'Sullivan, Jeremiah (1947). The Writings of Salvian the Presbyter. New York: CIMA Publishing Co. ص. 3. 4 January 2026 تي حاصل ڪيل.

وڌيڪ مطالعو

[سنواريو]
  • هائنز مونتس (2000ع): ٽرئيرر بيوگرافشس ليڪسيڪون. ڪوبلينتس: لانڊس آرشيف فيروالٽونگ رائن لينڊ-پالاٽينيٽ. 539 صفحا. ISBN 3-931014-49-5.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

Trier سفري راهنما منجانب وڪي سفر Wikivoyage

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ٽرئير&oldid=397854" تان ورتل