ٽانگانيڪا ڍنڍ
| ٽانگانِيڪا ڍنڍ Ikiyaga ca Tanganyika (Kirundi) | |
|---|---|
 خلا مان ٽانگانِيڪا ڍنڍ جو نظارو، جون 1985ع | |
 ٽانگانِيڪا ڍنڍ جو نقشو | |
| ڍنڍ جو قسم | قديم ڍنڍ، ريفٽ ويلي ڍنڍ |
| اھم داخلي وھڪرا | روزيزي ندي مالاگاراسي ندي ڪالامبو ندي |
| اھم خارجي وھڪرا | لوڪوگا ندي |
| ڪيچمينٽ | 231,000 km2 (89,000 sq mi) |
| سامونڊي طاس | برونڊي، ڊي آر ڪانگو، تنزانيا، ۽ زيمبيا |
| وڌ کان وڌ ڊيگھ | 673 km (418 mi) |
| وڌ کان وڌ ويڪر | 72 km (45 mi) |
| ڍنڍن جي سطحي پکيڙ | 32,900 km2 (12,700 sq mi) |
| سراسري اونھائي | 570 m (1,870 ft) |
| وڌ کان وڌ اونھائي | 1,470 m (4,820 ft) |
| Water volume | 18,750 km3 (4,500 cu mi) |
| Residence time | 5500 سال[1] |
| ڪناري جي ڊيگھ 1 | 1,828 km (1,136 mi) |
| سطح جي بلندي | 773 m (2,536 ft)[2] |
| آباديون | ڪيگوما، تنزانيا بجمبورا، برونڊي ڪاليمي، ڪانگو |
| حوالا | [2] |
Invalid designation | |
| سرڪاري نالو | Tanganyika |
| عهدو | 2 February 2007 |
| حوالا نمبر. | 1671[3] |
| 1 Shore length is not a well-defined measure. | |
ٽانگانِيڪا ڍنڍ (Lake Tanganyika) آفريڪا جي وڏين ڍنڍن مان هڪ آهي.[4] هيءَ پاڻي جي مقدار جي لحاظ کان دنيا جي ٻي نمبر تي سڀ کان وڏي تازي پاڻي جي ڍنڍ آهي ۽ روس جي بيڪال ڍنڍ کان پوءِ دنيا جي ٻي نمبر تي سڀ کان وڌيڪ اونهي ڍنڍ آهي.[5] هيءَ دنيا جي سڀ کان ڊگهي تازي پاڻي جي ڍنڍ پڻ آهي.
هيءَ ڍنڍ چئن ملڪن جي وچ ۾ ورهايل آهي: تنزانيا (46٪)، ڪانگو جي جمهوريه (40٪)، برونڊي ۽ زيمبيا. ان جو پاڻي لوڪوگا نديءَ ذريعي ڪانگو نديءَ جي نظام ۾ وڃي ٿو ۽ آخرڪار ايٽلانٽڪ سمنڊ ۾ ڇوڙ ڪري ٿو.[2]
جاگرافي
[سنواريو]ٽانگانِيڪا ڍنڍ البرٽائن ريفٽ (Albertine Rift) جي اندر واقع آهي، جيڪا اوڀر آفريڪي ريفٽ جي اولهه واري شاخ آهي. هيءَ آفريڪا جي سڀ کان وڏي ريفٽ ڍنڍ آهي.
ڍنڍ جي ڪل ڊيگهه اٽڪل 676 km (420 mi) آهي ۽ سراسري ويڪر 50 km (31 mi) آهي. هيءَ ڍنڍ دنيا جي ڪل تازي پاڻي جو اٽڪل 16٪ حصو رکي ٿي. ان جي وڌ ۾ وڌ اونھائي 1,471 m (4,826 ft) آهي. ڍنڍ ۾ پاڻي داخل ٿيڻ جو وڏو ذريعو روزيزي ندي (Ruzizi River) آهي جيڪا اتر کان اچي ٿي، جڏهن ته تنزانيا جي ٻي وڏي ندي مالاگاراسي (Malagarasi River) اوڀر کان ان ۾ ڇوڙ ڪري ٿي.[6]
پاڻي جي خصوصيت
[سنواريو]ڍنڍ جو پاڻي الڪلائن (Alkaline) آهي، جنهن جي pH سطح مٿاڇري تي اٽڪل 9 هوندي آهي.[7] ڍنڍ جي مٿاڇري جو گرمي پد سياري ۾ 24 °C (75 °F) کان اونهاري ۾ 29 °C (84 °F) تائين هوندو آهي.
هڪ اهم ڳالهه هيء آهي ته ڍنڍ جو تمام اونهو حصو "مئل پاڻي" (fossil water) تي مشتمل آهي جتي آڪسيجن موجود ناهي (Anoxic)، ان ڪري مڇيون رڳو مٿئين حصي تائين محدود هونديون آهن.[8]
حياتيات
[سنواريو]ريڙهيون ڏيندڙ جانور
[سنواريو]ٽانگانِيڪا ڍنڍ نيل جي واڳن (Nile crocodiles) جو گهر آهي، جنهن ۾ مشهور آدم خور واڳون گسٽاو (Gustave) به شامل آهي. ان کان علاوه هتي مختلف قسمن جا ڪڇون ۽ پاڻي جا نانگ به مليا آهن.[9] خاص ڪري "اسٽارم جي واٽر ڪوبرا" (Storm's water cobra) رڳو هن ڍنڍ جي پٿريلن ڪنارن تي ملي ٿو.[10]
حوالا
[سنواريو]- ↑ Yohannes, Okbazghi (2008). Water resources and inter-riparian relations in the Nile basin. SUNY Press. p. 127.
- 1 2 3 "LAKE TANGANYIKA". World Lake Database, International Lake Environment Committee Foundation. Retrieved January 12, 2025.
- ↑ "Tanganyika". Ramsar Sites Information Service. Archived from the original on 27 April 2018. Retrieved 25 April 2018.
- ↑ Burton, Richard Francis (1965). Richards, Charles. ed. Burton and Lake Tanganyika. Dar Es Salaam: East African Literature Bureau. OCLC 180480726.
- ↑ "Lake Tanganyika". www.zambiatourism.com. Archived from the original on 22 April 2015. Retrieved 2008-03-14.
- ↑ Scheffel, Richard L., ed (1980). Natural Wonders of the World. US: Reader's Digest Association, Inc. pp. 366–67. ISBN 978-0-89577-087-5.
- ↑ De, Wever; Muylaert; der Gucht, Van; Pirlot; Cocquyt; Descy; Plisnier; Vyverman (2005). "Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity". Appl Environ Microbiol 71 (9): 5029–5037. doi:. PMID 16151083. Bibcode: 2005ApEnM..71.5029D.
- ↑ Wright, J.J.; and L.M. Page (2006). Taxonomic revision of Lake Tanganyikan Synodontis (Siluriformes: Mochokidae). Florida Mus. Nat. Hist. Bull. 46(4): 99–154.
- ↑ Spawls, Howell, Drewes, and Ashe (2002). A Field Guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, London. ISBN 0-12-656470-1.
- ↑ "Boulengerina annulata stormsi (Storm's water cobra). Attempted predation". Herpetological Review 36 (2): 189. 2005.