ٽامي جي مصرعن جي فهرست

ٽامي جا مصرع (Copper Alloys) ڌاتو جا مصرع آهن جن ۾ ٽامي جو مکيه جزو هوندو آهي. انهن ۾ سنکنرن جي خلاف اعلي مزاحمت هوندي آهي. وڏي تعداد ۾ مختلف قسمن مان، سڀ کان وڌيڪ مشهور روايتي قسمون ڪانسي يا ڪٽ آهن، جتي ٽين ۽ پيتل، جست جي بدران هڪ اهم ملاوٽ آهي. پيتل ۽ ڪانسي يا ڪٽ، اها ٻئي غير واضح اصطلاحون آهن. لٽن هڪ ٻيو اصطلاح آهي، جيڪو گهڻو ڪري سڪا ٺاهڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، جن ۾ ٽامي جو مقدار تمام گهڻو هوندو آهي. اڄڪلهه اصطلاح، "ٽامي جو مصرع" انهن سڀني جي جاءِ تي، خاص طور تي عجائب گهرن ۾ ستعمال ڪيو ويندو آهي.

دنيا جي گھڻن حصن ۾ ٽامي جا ذخيرا تمام گهڻا آهن (عالمي سطح تي ڏهه لک ۾ 70 حصا) ۽ تنهن ڪري اهو هميشه هڪ نسبتاً سستو ڌاتو رهيو آهي. ان جي ابتڙ، ٽين نسبتاً ناياب آهي (ڏهه لک ۾ ٻه حصا) ۽ يورپ ۽ ميڊيٽرينين علائقي ۾، جيتوڻيڪ پراگيتاريڪ دور ۾، ان کي ڪافي فاصلي تي واپار ڪرڻو پوندو هو ۽ اهو مهانگو هوندو هو، ڪڏهن ڪڏهن عملي طور تي حاصل ڪرڻ ناممڪن هوندو هو. جست (Zinc) اڃا به وڌيڪ عام آهي ۽ ڏهه لک ۾ 75 حصن تي پر ان جي ڪچ ڌاتن مان ڪڍيو ويندو آهي. تنهن ڪري ٽين جي مثالي فيصد سان ڪانسي مهانگو هو ۽ قيمت بچائڻ لاءِ ٽين جو تناسب اڪثر گهٽايو ويندو هو. 19هين صدي ۾ بوليوين ٽين بيلٽ جي دريافت ۽ استحصال ٽين کي تمام گهڻو سستو ڪري ڇڏيو، جيتوڻيڪ مستقبل جي فراهمي لاءِ اڳڪٿيون گهٽ مثبت آهن.

ٽامي ۽ ٽامي جي مصرعن جي 400 کان وڌيڪ مختلف جوڙجڪ آهن جيڪي آساني سان درجابندي ۾ ورهايل آهن: ٽامو، اعليٰ ٽامي جا مصرع، پيتل، ڪانسي، ڪپرونڪل، ٽامو-نڪل-جست (نڪل چاندي) شيهي واروٽامو ۽ خاص طور ٺاهيل مصر شامل آهن.

ترڪيبون

هر مصرع جي ٺاهڻ وقت استعمال ٿيندڙ عنصرن جي مختلف ميلاپ سان، مختلف مصرعن جي ٻاهرين ڏيک ۾ هڪجهڙائي، مختلف مرڪبن جي درجه بندي ڪرڻ وقت، مونجهارو پيدا ڪري سگهي ٿي.

هيٺ ڏنل جدول، جديد صنعت ۾ استعمال ٿيندڙ چار وڌيڪ عام قسمن لاءِ، هر قسم جي نالي سان گڏ، مکيه مصرع عنصر جي فهرست ڏئي ٿو. تاريخي قسم، جهڙوڪ اها ڪانسي جي دور جي خاصيت رکن ٿا، مبهم آهن، ڇاڪاڻ ته مرڪب عام طور تي متغير هئا.

ٽامي ۽ ان جي مصرعن جي درجه بندي
مصرع خاندان	مصر ۾ مکيه ڌاتو	يو اين ايس نمبر
ٽامي جو مصر، پيتل	جست (Zn)	C1xxxx–C4xxxx,C66400–C69800
گندرف وارو ڪٽ	ٽين (Sn)	C5xxxx
المونيم وارو ڪٽ	المونيئم (Al)	C60600–C64200
سليڪان وارو ڪٽ	سليڪان (Si)	C64700–C66100
ڪيوپرونڪل، نڪل چاندي	نڪل (Ni)	C7xxxx

عام ٽامي جي مصرعن جي مشترڪ خصوصيتون^[1]
نالو	مقرر ترڪيب (%)	شڪل ۽ حالت	پيداواري طاقت (0.2% offset, ksi)	کينچن جي صلاحيت (ksi)	ڊگهائي ۾ واڌ 2 inches (percent)	سختي (برنل اسڪيل تي)	تبصرو
ٽامو (ASTM B1, B2, B3, B152, B124, R133)	Cu 99.9	Annealed	10	32	45	42	بجلي جا آلا، ڇٿن ۽ اسڪرينن لاء
		Cold-drawn	40	45	15	90
		Cold-rolled	40	46	5	100
گلڊ ڏات (ASTM B36)	Cu 95.0, Zn 5.0	Cold-rolled	50	56	5	114	Coins, bullet jackets
ڪارتوس پيتل (ASTM B14, B19, B36, B134, B135)	Cu 70.0, Zn 30.0	Cold-rolled	63	76	8	155	Good for cold-working; radiators, hardware, electrical, drawn cartridge cases.
فاسفورس ڪٽ (ASTM B103, B139, B159)	Cu 89.75, Sn 10.0, P 0.25	Spring temper	—	122	4	241	High fatigue-strength and spring qualities
پيلو يا اعلي پيتل (ASTM B36, B134, B135)	Cu 65.0, Zn 35.0	Annealed	18	48	60	55	Good corrosion resistance
		Cold-drawn	55	70	15	115
		Cold-rolled (HT)	60	74	10	180
ميگانيز ڪٽ (ASTM 138)	Cu 58.5, Zn 39.2, Fe 1.0, Sn 1.0, Mn 0.3	Annealed	30	60	30	95	Forgings
ميگانيز ڪٽ (ASTM 138)	Cu 58.5, Zn 39.2, Fe 1.0, Sn 1.0, Mn 0.3	Cold-drawn	50	80	20	180	Forgings
نيوي جو پيتل (ASTM B21)	Cu 60.0, Zn 39.25, Sn 0.75	Annealed	22	56	40	90	Resistance to salt corrosion
نيوي جو پيتل (ASTM B21)	Cu 60.0, Zn 39.25, Sn 0.75	Cold-drawn	40	65	35	150	Resistance to salt corrosion
منتز ميتل (ASTM B111)	Cu 60.0, Zn 40.0	Annealed	20	54	45	80	Condenser tubes
المونيم ڪٽ (ASTM B169 alloy A, B124, B150)	Cu 92.0, Al 8.0	Annealed	25	70	60	80	—
المونيم ڪٽ (ASTM B169 alloy A, B124, B150)	Cu 92.0, Al 8.0	Hard	65	105	7	210	—
بيريليئم ڪٽ (ASTM B194, B196, B197)	Cu 97.75, Be 2.0, Co or Ni 0.25	Annealed, solution-treated	32	70	45	B60 (Rockwell)	Electrical, valves, pumps, oilfield tools, aerospace landing gears, robotic welding, mold making ^[2]
بيريليئم ڪٽ (ASTM B194, B196, B197)	Cu 97.75, Be 2.0, Co or Ni 0.25	Cold-rolled	104	110	5	B81 (Rockwell)
فري- ڪٽنگ براس	Cu 62.0, Zn 35.5, Pb 2.5	Cold-drawn	44	70	18	B80 (Rockwell)	Screws, nuts, gears, keys
نڪل چاندي (ASTM B122)	Cu 65.0, Zn 17.0, Ni 18.0	Annealed	25	58	40	70	Hardware
نڪل چاندي (ASTM B122)	Cu 65.0, Zn 17.0, Ni 18.0	Cold-rolled	70	85	4	170	Hardware
نڪل چاندي (ASTM B149)	Cu 76.5, Ni 12.5, Pb 9.0, Sn 2.0	Cast	18	35	15	55	Easy to machine; ornaments, plumbing ^[3]
ڪيوپرونڪل (ASTM B111, B171)	Cu 88.35, Ni 10.0, Fe 1.25, Mn 0.4	Annealed	22	44	45	–	Condenser, salt-water pipes
ڪيوپرونڪل (ASTM B111, B171)	Cu 88.35, Ni 10.0, Fe 1.25, Mn 0.4	Cold-drawn tube	57	60	15	–	Condenser, salt-water pipes
ڪيوپرونڪل	Cu 70.0, Ni 30.0	Wrought	–	–	–	–	Heat-exchange equipment, valves
اونس ميٽل^[4] ٽامي جو مصرع C83600، "ڳاڙهي ڌات" يا "ترڪيبي ڌات" جي نالن سان پڻ سڃاڻي وڃي ٿي) (ASTM B62)	Cu 85.0, Zn 5.0, Pb 5.0, Sn 5.0	Cast	17	37	25	60	—
گن ميٽل (امريڪا ۾ "ڳاڙهي پيتل" جي نالي سان سڃاتو وڃي)	ٽامي Cu جو مختلف شرح 80 کان 90 سيڪڙو، جست Zn <5%، اينٽيموني Sn ~10%، ٻيا+ تت@ <1%

Mechanical properties of Copper Development Association (CDA) copper alloys^[5]
Family	CDA	Tensile strength [ksi]		Yield strength [ksi]		Elongation (typ.) [%]	Hardness [Brinell 10 mm-500 kg]	Machinability [YB = 100]
Family	CDA	Min.	Typ.	Min.	Typ.	Elongation (typ.) [%]	Hardness [Brinell 10 mm-500 kg]	Machinability [YB = 100]
Red brass	833		32		10	35	35	35
	836	30	37	14	17	30	50–65	84
	838	29	35	12	16	25	50–60	90
Semi-red brass	844	29	34	13	15	26	50–60	90
Semi-red brass	848	25	36	12	14	30	50–60	90
Manganese bronze	862	90	95	45	48	20	170–195^†	30
	863	110	119	60	83	18	225^†	8
	865	65	71	25	28	30	130^†	26
Tin bronze	903	40	45	18	21	30	60–75	30
	905	40	45	18	22	25	75	30
	907	35	44	18	22	20	80	20
Leaded tin bronze	922	34	40	16	20	30	60–72	42
	923	36	40	16	20	25	60–75	42
	926	40	44	18	20	30	65–80	40
	927	35	42		21	20	77	45
High-leaded tin bronze	932	30	35	14	18	20	60–70	70
	934	25	32		16	20	55–65	70
	935	25	32	12	16	30	55–65	70
	936	33	30	16	21	15	79-83	80
	937	25	35	12	18	20	55–70	80
	938	25	30	14	16	18	50–60	80
	943	21	27		13	10	42–55	80
Aluminium bronze	952	65	80	25	27	35	110–140^†	50
	953	65	75	25	27	25	140^†	55
	954	75	85	30	35	18	140–170^†	60
	955	90	100	40	44	12	180–200^†	50
	958	85	95	35	38	25	150-170^†	50
Silicon bronze	878	80	83	30	37	29	115	40
^† Brinell scale with 3000 kg load

Comparison of copper alloy standards^[5]
Family	CDA	ASTM	SAE	SAE superseded	Federal	Military
Red brass	833
	836	B145-836	836	40	QQ-C-390 (B5)	C-2229 Gr2
	838	B145-838	838		QQ-C-390 (B4)
Semi-red brass	844	B145-844			QQ-C-390 (B2)
Semi-red brass	848	B145-848			QQ-C-390 (B1)
Manganese bronze	862	B147-862	862	430A	QQ-C-390 (C4)	C-2229 Gr9
	863	B147-863	863	430B	QQ-C-390 (C7)	C-2229 Gr8
	865	B147-865	865	43	QQ-C-390 (C3)	C-2229 Gr7
Tin bronze	903	B143-903	903	620	QQ-C-390 (D5)	C-2229 Gr1
	905	B143-905	905	62	QQ-C-390 (D6)
	907		907	65
Leaded tin bronze	922	B143-922	922	622	QQ-C-390 (D4)	B-16541
	923	B143-923	923	621	QQ-C-390 (D3)	C-15345 Gr10
	926		926
	927		927	63
High-leaded tin bronze	932	B144-932	932	660	QQ-C-390 (E7)	C-15345 Gr12
	934				QQ-C-390 (E8)	C-22229 Gr3
	935	B144-935	935	66	QQ-C-390 (E9)
	937	B144-937	937	64	QQ-C-390 (E10)
	938	B144-938	938	67	QQ-C-390 (E6)
	943	B144-943	943		QQ-C-390 (E1)
Aluminium bronze	952	B148-952	952	68A	QQ-C-390 (G6)	C-22229 Gr5
	953	B148-953	953	68B	QQ-C-390 (G7)
	954	B148-954	954		QQ-C-390 (G5)	C-15345 Gr13
	955	B148-955	955		QQ-C-390 (G3)	C-22229 Gr8
	958				QQ-C-390 (G8)
Silicon bronze	878	B30	878

The following table outlines the chemical composition of various grades of copper alloys.

Chemical composition of copper alloys^[5]^[6]
Family	CDA	AMS	UNS	Cu [%]	Sn [%]	Pb [%]	Zn [%]	Ni [%]	Fe [%]	Al [%]	Other [%]
Red brass	833		C83300	93	1.5	1.5	4
			C83400^[7]	90			10
	836	4855B	C83600	85	5	5	5
	838		C83800	83	4	6	7
Semi-red brass	844		C84400	81	3	7	9
	845		C84500	78	3	7	12
	848		C84800	76	3	6	15
Manganese bronze			C86100^[8]	67	0.5		21		3	5	Mn 4
	862^†		C86200	64			26		3	4	Mn 3
	863^†	4862B	C86300	63			25		3	6	Mn 3
	865	4860A	C86500	58	0.5		39.5		1	1	Mn 0.25
Tin bronze	903		C90300	88	8		4
	905	4845D	C90500	88	10	0.3 max	2
	907		C90700	89	11	0.5 max	0.5 max
Leaded tin bronze	922		C92200	88	6	1.5	4.5
	923		C92300	87	8	1 max	4
	926	4846A	C92600	87	10	1	2
	927		C92700	88	10	2	0.7 max
High-leaded tin bronze	932		C93200	83	7	7	3
	934		C93400	84	8	8	0.7 max
	935		C93500	85	5	9	1	0.5 max
	937	4842A	C93700	80	10	10		0.7 max
	938		C93800	78	7	15		0.75 max
	943	4840A	C94300	70	5	25		0.7 max
Aluminium bronze	952		C95200	88					3	9
	953		C95200	89					1	10
	954	4870B 4872B	C95400	85					4	11
			C95410^[9]	85					4	11	Ni 2
	955		C95500	81				4	4	11
			C95600^[10]	91						7	Si 2
			C95700^[11]	75				2	3	8	Mn 12
	958		C95800	81				5	4	9	Mn 1
Silicon bronze			C87200^[12]	89							Si 4
			C87400^[13]	83			14				Si 3
			C87500^[14]	82			14				Si 4
			C87600^[15]	90			5.5				Si 4.5
	878		C87800^[16]	80			14				Si 4
			C87900^[17]	65			34				Si 1
^† Chemical composition may vary to yield mechanical properties

پيتل

اصل مضمون جي لاءِ ڏسو پيتل

پيتل زنڪ سان ٽامي جو هڪ مصرع آهي. پيتل عام طور تي پيلو رنگ جا هوندا آهن. زنڪ جو مواد ڪجهه % کان تقريباً 40% جي وچ ۾ مختلف ٿي سگهي ٿو. جيستائين ان کي 15% کان گهٽ رکيو وڃي. اهو ٽامي جي سنکنرن جي مزاحمت کي واضح طور تي گهٽ نٿو ڪري.

پيتل ڪجهه حالتن هيٺ چونڊيل ليچنگ سنکنرن لاءِ حساس ٿي سگهن ٿا. جڏهن زنڪ مصر ڊيزينفيڪيشن مان ليچ ڪيو ويندو آهي، ته پوءِ هڪ اسپنج ٽامي جي جوڙجڪ ڇڏي ويندي آهي.

نورڊڪ گولڊ

ڪانسي

مکيه مضمون: ڪانسي

ڪانسي يا ڪٽ ٽامي ۽ ٻين ڌاتو، اڪثر ڪري ٽين پر ايلومينيم ۽ سليڪون سان پڻ، جو هڪ مصرع آهي.

ايلومينيم-ڪانسي ٽامي ۽ ايلومينيم جا مصرع آهن. ايلومينيم جو مواد گهڻو ڪري 5 ۽ 11 سيڪڙي جي وچ ۾ هوندو آهي، ۽ ڪڏهن ڪڏهن لوهه، نڪل، مينگنيز ۽ سليڪون پن شامل ڪيا ويندا آهن. انهن ۾ ٻين ڪانسي جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ طاقت ۽ سنکنرن جي مزاحمت هوندي آهي، خاص طور تي سامونڊي ماحول ۾ ۽ گندرف جي مرڪبن جي رد عمل ۾ گهٽ هوندا آهن. ايلومينيم ڌاتو جي مٿاڇري تي هڪ پتلي پاسيويشن پرت ٺاهيندو آهي.

گھنٽي جو ڌاتو
برسٽل
گندرف واري ڪانسي
نڪل واري ڪانسي، مثال طور نڪل-چاندي ۽ ڪپرونڪل
اسپيڪيولم ڌاتو
UNS C69100

قيمتي ڌاتي مصرع

وڏي گرميء پد وارا ٽامي جا مصرع

پڻ ڏسو

حوالا

↑ Lyons, William C. and Plisga, Gary J. (eds.) Standard Handbook of Petroleum & Natural Gas Engineering, Elsevier, 2006
↑ National Bronze & Metals | Beryllium Copper آرڪائيو ڪيا ويا 2022-01-20 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
↑ Lewis Brass & Company | Copper Alloy Data آرڪائيو ڪيا ويا 2021-05-12 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
↑ Cast copper alloy C83600 (Ounce Metal) substech.com
1 2 3 Industrial Investment Castings - Franklin Bronze, حاصل ڪيل 07 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ Brass and Bronze Alloys, اصل کان 25 آگسٽ 2009 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C83400, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C86100, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C95410, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C95600, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C95700, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C87200, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C87400, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C87500, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C87600, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C87800, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .
↑ UNS C87900, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

ٻاهريان ڳنڍڻا

Corrosion tests and standards: application and interpretation
Copper Development Association
Copper Binary Phase Diagrams generation code (batch file - http://www.gotrawama.eu/copperNIMS/ramefabio.txt ) using open thermodynamic databases available at NIMS https://cpddb.nims.go.jp/cpddb/periodic.htm and a commercial software, Computherm Pandat, available for free at https://computherm.com/ help for use at https://computherm.com/docs/pandat_manual.pdf Images of the 34 binary phase diagrams are available at http://www.gotrawama.eu/copperNIMS/PNG/

[1] Lyons, William C. and Plisga, Gary J. (eds.) Standard Handbook of Petroleum & Natural Gas Engineering, Elsevier, 2006

[2] National Bronze & Metals | Beryllium Copper آرڪائيو ڪيا ويا 2022-01-20 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.

[3] Lewis Brass & Company | Copper Alloy Data آرڪائيو ڪيا ويا 2021-05-12 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.

[ounce-4] Cast copper alloy C83600 (Ounce Metal) substech.com

[franklin-5] 1 2 3 Industrial Investment Castings - Franklin Bronze, حاصل ڪيل 07 سيپٽمبر 2009۔ .

[6] Brass and Bronze Alloys, اصل کان 25 آگسٽ 2009 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[7] UNS C83400, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[8] UNS C86100, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[9] UNS C95410, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[10] UNS C95600, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[11] UNS C95700, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[12] UNS C87200, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[13] UNS C87400, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[14] UNS C87500, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[15] UNS C87600, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[16] UNS C87800, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[17] UNS C87900, حاصل ڪيل 08 سيپٽمبر 2009۔ .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]