ٽائيگا
ٽائيگا (Taiga يا tayga ؛ /ˈtaɪ.ɡə/, TY-gə ؛ Russian: тайга́)، جنهن کي بوريل ٻيلو يا برفاني ٻيلو پڻ چيو ويندو آهي، هڪ حياتياتي علائقو آهي جيڪو مخروطي ٻيلن جي خاصيت رکي ٿو جيڪي گهڻو ڪري پائن، اسپروس ۽ لارچ تي مشتمل آهن.
ٽائيگا يا بوريل ٻيلو، دنيا جو سڀ کان وڏو زميني حياتياتي علائقو آهي.[1] اتر آمريڪا ۾، اهو ڪينيڊا، الاسڪا ۽ اترئين ملحق آمريڪا جي ڪجهه حصن تي پکڙيل آهي.[2] يوريشيا ۾، اهو سويڊن، فنلينڊ، روس جو گهڻو حصو اولهه ۾ ڪاريليا کان وٺي پئسفڪ سمنڊ (سائبيريا جي گهڻي حصي سميت)، ناروي جو گهڻو حصو، آئس لينڊ جا ڪجهه هيٺاهين/ساحل وارا علائقا، اتر قازقستان جا علائقا، اتر منگوليا ۽ اتر جاپان (هوڪائيڊو ٻيٽ تي) تائين پکڙيل آهي.[3]

وڻن جون مکيه نوعون، وڌندڙ موسم جي ڊيگهه ۽ اونهاري جي گرمي پد جي لحاظ کان، سڄي دنيا ۾ مختلف هونديون آهن. اتر آمريڪا جو ٽائيگا گهڻو ڪري سپروس جي وڻن تي مشتمل آهي؛ اسڪينڊينيوين ۽ فنلينڊ جو ٽائيگا سپروس، پائن ۽ برچ جي ميلاپ تي مشتمل آهي؛ روسي ٽائيگا ۾ علائقي جي لحاظ کان سپروس، پائن ۽ لارچ آهن ۽ اوڀر سائبيريا جو ٽائيگا هڪ وسيع لارچ ٻيلو آهي.[3]
ٽائيگا پنهنجي موجوده شڪل ۾ هڪ نسبتاً تازو واقعو آهي، جيڪو هولوسين دور جي شروعات کان وٺي صرف گذريل 12,000 سالن کان موجود آهي، جيڪو زمين، جيڪا يوريشيا ۾ وڏي ميداني يا اسڪينڊينيوين برفاني چادر هيٺ هئي ۽ اتر آمريڪا ۾ لارنٽائيڊ برفاني چادر هيٺ آخري پلائسٽوسين دوران، کي ڍڪيندو هو.
جيتوڻيڪ اوچائي تي ٽائيگا ڪرمهولز ذريعي الپائن ٽنڊرا ۾ تبديل ٿي ويندو آهي، اهو خاص طور تي هڪ الپائن حياتي جو دائرو (biome) ناهي ۽ سب الپائن ٻيلي جي برعڪس، ٽائيگا جو گهڻو حصو هيٺاهين وارو علائقو آهي.
موسمياتي تبديلي ٽائيگا لاءِ خطرو آهي[4] ۽ ڪاربان حساب ذريعي جذب ٿيل يا خارج ٿيندڙ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ[5] کي ڪيئن علاج ڪيو وڃي، اهو تڪراري آهي.[6]
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ .
12 May 2019
{{cite web}}:|archive-date=requires|archive-url=(مدد); Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ . 27 July 2010.
26 December 2016
{{cite web}}:|archive-date=requires|archive-url=(مدد); Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - 1 2 .
4 May 2023
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ . 19 May 2021.
4 June 2021
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ . 27 April 2022.
31 May 2022
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ . 18 May 2021.
4 June 2021
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد)
وڌيڪ معلومات
[سنواريو]ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو]| وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا ٽائيگا. |
- The Conservation Value of the North American Boreal Forest from an Ethnobotanical perspective a report by the Boreal Songbird Initiative
- Boreal Canadian Initiative
- Boreal Forests Project Regeneration
- International Boreal Conservation campaign
- Tundra and Taiga آرڪائيو ڪيا ويا 17 February 2008 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
- Threats to Boreal Forests Greenpeace
- Campaign against lumber giant Weyerhaeuser's logging practices in the Canadian boreal forest Rainforest Action Network
- Arctic and Taiga Canadian Geographic
- Terraformers Canadian Taiga Conservation Foundation
- Coniferous Forest, Earth Observatory آرڪائيو ڪيا ويا 4 July 2008 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. NASA
- Taiga Rescue Network (TRN) آرڪائيو ڪيا ويا 6 April 2013 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. A network of NGOs, indigenous peoples or individuals that works to protect the boreal forests.
- Index of Boreal Forests/Taiga ecoregions at bioimages.Vanderbilt.edu
- The Canadian Boreal Forest The Nature Conservancy and its partners
- Slater museum of natural history: Taiga
- Taiga Biological Station—founded by William (Bill) Pruitt Jr., University of Manitoba.
- Articles containing Russian-language text
- CS1 errors: missing title
- CS1 errors: requires URL
- CS1 errors: archive-url
- Commons link is locally defined
- Commons category wi page teetle different than on Wikidata
- LCCN سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- GND سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- ٽائيگا ۽ برف سان ڍڪيل ٻيلا
- ٻيلا
- حياتي جا دائرا
- نيم قطبي علائقو
- ڪوپن آبهوا جي قسمون
- طبعي جاگرافيائي خطا
- خشڪي وارا حياتياتي علائقا
- ترڪ ٻولي جا لفظ ۽ جملا