مواد ڏانھن هلو

ٽائيگا

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان

ٽائيگا (Taiga يا tayga ؛ /ˈtaɪ.ɡə/, TY-gə ؛ Russian: тайга́)، جنهن کي بوريل ٻيلو يا برفاني ٻيلو پڻ چيو ويندو آهي، هڪ حياتياتي علائقو آهي جيڪو مخروطي ٻيلن جي خاصيت رکي ٿو جيڪي گهڻو ڪري پائن، اسپروس ۽ لارچ تي مشتمل آهن.

ٽائيگا يا بوريل ٻيلو، دنيا جو سڀ کان وڏو زميني حياتياتي علائقو آهي.[1] اتر آمريڪا ۾، اهو ڪينيڊا، الاسڪا ۽ اترئين ملحق آمريڪا جي ڪجهه حصن تي پکڙيل آهي.[2] يوريشيا ۾، اهو سويڊن، فنلينڊ، روس جو گهڻو حصو اولهه ۾ ڪاريليا کان وٺي پئسفڪ سمنڊ (سائبيريا جي گهڻي حصي سميت)، ناروي جو گهڻو حصو، آئس لينڊ جا ڪجهه هيٺاهين/ساحل وارا علائقا، اتر قازقستان جا علائقا، اتر منگوليا ۽ اتر جاپان (هوڪائيڊو ٻيٽ تي) تائين پکڙيل آهي.[3]

اپ اسٽيٽ نيو يارڪ جا ڳرا لنگهندڙ ايڊيرونڊڪ جبل اوڀر جي ٻيلي-بوريل منتقلي ايڪو ريجن جو ڏاکڻي حصو ٺاهيندا آهن، جيڪو دنيا جي ٽائيگا حياتياتي علائقي جو حصو آهي.

وڻن جون مکيه نوعون، وڌندڙ موسم جي ڊيگهه ۽ اونهاري جي گرمي پد جي لحاظ کان، سڄي دنيا ۾ مختلف هونديون آهن. اتر آمريڪا جو ٽائيگا گهڻو ڪري سپروس جي وڻن تي مشتمل آهي؛ اسڪينڊينيوين ۽ فنلينڊ جو ٽائيگا سپروس، پائن ۽ برچ جي ميلاپ تي مشتمل آهي؛ روسي ٽائيگا ۾ علائقي جي لحاظ کان سپروس، پائن ۽ لارچ آهن ۽ اوڀر سائبيريا جو ٽائيگا هڪ وسيع لارچ ٻيلو آهي.[3]

ٽائيگا پنهنجي موجوده شڪل ۾ هڪ نسبتاً تازو واقعو آهي، جيڪو هولوسين دور جي شروعات کان وٺي صرف گذريل 12,000 سالن کان موجود آهي، جيڪو زمين، جيڪا يوريشيا ۾ وڏي ميداني يا اسڪينڊينيوين برفاني چادر هيٺ هئي ۽ اتر آمريڪا ۾ لارنٽائيڊ برفاني چادر هيٺ آخري پلائسٽوسين دوران، کي ڍڪيندو هو.

جيتوڻيڪ اوچائي تي ٽائيگا ڪرمهولز ذريعي الپائن ٽنڊرا ۾ تبديل ٿي ويندو آهي، اهو خاص طور تي هڪ الپائن حياتي جو دائرو (biome) ناهي ۽ سب الپائن ٻيلي جي برعڪس، ٽائيگا جو گهڻو حصو هيٺاهين وارو علائقو آهي.

موسمياتي تبديلي ٽائيگا لاءِ خطرو آهي[4] ۽ ڪاربان حساب ذريعي جذب ٿيل يا خارج ٿيندڙ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ[5] کي ڪيئن علاج ڪيو وڃي، اهو تڪراري آهي.[6]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ . 12 May 2019 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  2. ↑ . 27 July 2010. 26 December 2016 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  3. 1 2 . 4 May 2023 {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  4. ↑ . 19 May 2021. 4 June 2021 {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  5. ↑ . 27 April 2022. 31 May 2022 {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  6. ↑ . 18 May 2021. 4 June 2021 {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)

وڌيڪ معلومات

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]